FANDOM


Disambig Bakınız: Çağatayca/WP


Çağatayca Çağatay Türkçesi olarak da bilinir, Türkçenin bir lehçesidir. Orta Asya Türk yazı dilinin geliştirilmesindeki üçüncü evreyi oluşturur.

Kullanımı Edit

Çağatayca yalnızca Orta Asya Türk Devletlerinde yazı ve diploması dili olarak kullanılmakla kalmamış, Avrupa Rusya’sında Oğuzlar-Kayılar dışındaki Müslüman Türkler arasında da 19. yüzyıla değin kullanılmıştır.

Harezm Türkçesinin devamı olarak Timurlular devrinde oluşmuştur.

Kullanıldığı alfabeler Edit

Çağatayca yazılmış eserlerin hemen tümü Arap harfleriyledir. Bununla birlikte Uygur harfleriyle yazılmış bazı Çağatayca metinlere de rastlanmıştır.

Fonetik ve formolojik farklılıklar Edit

Çağataycada, Orta Asya Türk yazı dilinin önceki dönemlerindeki bazı sesbilimsel ve biçimbilimsel birimlerin farklılaştığı dikkati çeker:

Örnek:

İlk hecede e/i değişmesi (keç-kiç(geç), men/min (ben) gibi) , e/ö değişmesi (erük/örük (erik), teşüt/töşük(Deşik) gibi), ünsüz ikizleşmesi (yiti/yitti(Yedi), katıg/kattık(Katı gibi).

Bütün Türk lehçelerinde olduğu gibi Çağatayca'da da yalın, bileşik ve girişik tümce yapıları kullanılmıştır. Çağatayca'da İslam kültürünün etkileri de görülür. Arapça, özellikle Farsça birçok sözcük ve tamlama oldukça çoktur. Çağatayca yerini bugün modern Özbekçeye bırakmıştır.

Çağatayca Meşhur Eserler Edit

Wiktionary-logo-tr
Vikisözlük'te, Kategori:Çağatayca sözcükler ile ilgili tanım bulabilirsiniz.

Diğer söylenişleriEdit

  • چاغاتاي ئۇيغۇر يېزىقى = Çağatayı uygur yezıkı

Ekşi sözlükEdit

  1. çağatay; cengiz han'ın oğlu, ve onun kurduğu devlette yaşayanlara verilen isim. (bkz: çağataylılar) (bkz: ögeday)
  2. son yıllarda popülerliği artmış böylece içimizdeki sevince sevinç katmış öz türkçe olmasına karşın gayet sıkı* erkek ismi.!
  3. "çato" şeklinde kısaltılan erkek ismi
  4. birine yazdirirken anlamamalari sonucu hecelemek zorunda kaldirtan isim.
  5. çağatay ismi bazı insanlar tarafından zor telafuz edilen bir isimdir.!* ancak ben mecbur muyum kardeşim yüzüme bakarak 3 defa cafer denmesine.!
  6. catalla da karistiran olur bu ismi, hatta cok komikmis gibi oyle dalga da gecerler ilkokuda, yabancilar tarafindan telaffuzu en zor isimler arasinda yer alir.bir ay calissa cagatay diyemez gavurlar , ama en azindan "hey c howsit" derler, havasi olur
  7. ali şir nevai döneminde en olgun dönemini yaşayan doğu türk lehçesi.
  8. aynı zamanda "çocuk gibi saf" anlamına da gelir.
  9. çağatay ismi aynı zamanda atın buluğ çağı anlamına gelir. yani hareketliliği, enerjiyi temsil eder. bu isimden olanlar da bu özellikler ziyadesiyle gözlenir.
  10. mogolistanda tagatay/tagitay olarak telaffuz edilen ve kimsenin cocuguna koymadigi isim.
  11. bi kisim insanlarin cagitay seklinde bile yazabilip, imla sinirlarini zorladiklari isim.
  12. kısaltmalarının arasında çaği ve çati de vardır. bir de kral arkadaşlara verilen isimlerdendir. kral adamdır.
  13. kısaltmaları arasında çaatay, ve çılbırtay*da mevcut olan bir kelime.
  14. Moğolcada "beyaz kişi" anlamına gelir. (bkz: çağan) http://www.s-gabriel.org/...aras-aghur/mongolian.html
  15. kiril alfabesiyle yazıldığında yaratan kelimesini andıran isim.
  16. aynı zamanda yavru at yani bildiğin tay demektir.


Şablon:Türk dilleri


ar:لغة جغتاي bg:Чагатайски език bn:চাগাতাই ভাষা br:Tchagataieg crh:Çağatay tili cs:Čagatajština cv:Чагатай чĕлхи de:Tschagataische Sprache en:Chagatai language fa:زبان ترکی جغتایی fi:Tšagatain kieli fr:Tchaghataï (langue) ja:チャガタイ語 kk:Шағатай тілі ko:차가타이어 mk:Чагатајски јазик nl:Chagatai (taal) no:Chagatai pl:Język czagatajski pms:Lenga chagatai ro:Limba ciagatai ru:Чагатайский язык sv:Tjagataiska th:ภาษาชะกะไต tt:Çağatay tele ug:چاغاتاي ئۇيغۇر يېزىقى uk:Чагатайська мова zh:察合台語

Edit

Lupa Özel ad Edit

Ico libri Anlamlar

[1] Adını Cengiz'in ikinci oğlu Çağatay'dan alan, Doğu Türkçesinin XV. yüzyılda oluşan yazı dili.

Lupa Sıfat Edit

Ico libri Anlamlar

[1] Bu Türkçeyle yazılmış olan.
Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.