FANDOM


77 NOLU ILO SÖZLEŞMESİEdit

ÇOCUKLARIN VE GENÇLERİN SANAYİDE İŞE EL VERİŞLİLİKLERİ YÖNÜNDEN SAĞLIK MUAYENESİNE TABİ TUTULMALARI HAKKINDA SÖZLEŞME [1]Edit

Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu tarafından Montreal’e davet edilerek, orada, 19 Eylül 1946 tarihinde Yirmi Dokuzuncu toplantısını yapan, Milletlerarası Çalışma Teşkilatı Genel konferansı,

Toplantı gündeminin üçüncü maddesini teşkil eden çocukların ve gençlerin sanayide istihdama elverişlilikleri ile ilgili sağlık muayenesine tabi tutulmaları hakkında bazı tekliflerin kabulüne, ve bu tekliflerin bazılarının uluslar arası bir sözleşme haline gelmesine karar vererek,

Bindokuzyüzkırkaltıyılı Ekim ayının işbu dokuzuncu günü, Gençlerin Sanayideki Sağlık Muayenesine tabi tutulmalarına dair 1946 Sözleşmesi şeklinde adlandırılacak olan aşağıdaki sözleşmeyi kabul eder.

BÖLÜM IEdit

GENEL HÜKÜMLEREdit

MADDE 1Edit

1. Bu sözleşme, kamusal veya özel sanayi işyerlerinde veya bu işyerleriyle ilgili işlerde çalıştırılan veya çalışan çocuklarla gençlere uygulanır.

2. Bu sözleşmenin uygulanmasında:

a) Maden ve taş ocakları ile her türlü maddenin topraktan çıkarılmasıyla ilgili işyerleri,

b) Maddelerin imal ve tadil edildiği, temizlendiği, onarıldığı, süslendiği, tamamlandığı, satış için hazırlandığı işyerleriyle, gemi yapımı, elektrik ve genel olarak her türlü itici güç üretme, tahvil ve iletme işleri dahil, maddelerin şekillerinin değiştirildiği işyerleri.

c) Yapım, onarım, bakım, değişim ve yıkım işleri dahil bina yapımı ve bayındırlık işleriyle ilgili müesseselere,

d) Dok, rıhtım, iskele, antrepo ve uçak alanlarında eşyanın elle taşınması dahil, kara, demiryolu, nehir, kanal ve göllerde veya hava yollu ile yapılan insan ve eşya nakliyatıyla uğraşan müesseseler,

“Sanayi işlerinden” sayılır.

3. Yetkili makam, bir taraftan sanayi ve diğer taraftan tarım, ticaret ve sanayiden sayılmayan diğer işler arasındaki hududu tayin eder.

MADDE 2Edit

1. Çocuklar ve 18 yaşından aşağı olan gençler, ancak çalıştırılacakları, işe elverişli oldukları esaslı bir sağlık muayenesi sonucunda kabul edildiği takdirde, sınai bir müessese tarafından işe alınabilirler.

2. İşe elverişliliği tayin ile ilgili sağlık muayenesi, yetkili makamca tensip edilmiş kalifiye bir hekim tarafından yapılacak bir sağlık belgesi ile yahut çalışma iznine veya karnesine kaydedilmek suretiyle tevsik olunur.

3. İşe elverişliliği tevsik eden belge:

a) Belirli iş şartları koyabilecek,

b) İşe elverişliliği tayin yönünden sağlık muayenesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından sorumlu bulunan makam tarafından bir grup halinde tasnif edilen ve sağlıkla ilgili benzer tehlikeler arz eden belirli bir iş veya meslek grupları için verilebilecektir.

4. Milli mevzuat işe elverişliliği tevsik eden belgeyi tanzimle yükümlü yetkili makamı tayin edecek ve bu belgenin tanzim ve verilme usul ve şartlarını belirleyecektir.

MADDE 3Edit

1. Çocukların ve gençlerin işe elverişli bulunup bulunmadıkları, onsekiz yaşına kadar sürdürülen bir sağlık kontrolüne tabi tutulmalarını gerektirecektir.

2. 18 yaşından küçük bir çocuğun yahut gencin sürekli olarak çalıştırılması, ancak bir yılı geçmeyen aralıklarla sağlık muayenesinin yenilenmesi şartına bağlı olabilecektir.

3. Milli mevzuatın:

a) İşin arz ettiği tehlikelerle ve çocuğun yahut gencin evvelki muayenelerle açıklanmış bulunan sağlık durumu ile ilgili kontrolün tesirli olmasını sağlamak için, ya sağlık muayenesinin hangi özel şartlar dahilinde yıllık muayeneye ilaveten yapılması yahut daha sık olarak yenilenmesi gerektiğini öngörmesini, yahut,

b) Sağlık muayenesinin istisnai durumlarda yenilenmesinde yetkili makamı görevli kılmasını gerektirecektir.

MADDE 4Edit

1. Sağlık bakımından büyük tehlikeler arz eden mesleklerde işe elverişliliği tespit etmek bakımından sağlık muayenesi ve bu muayenenin yenilenmesi en az yirmi bir yaşına kadar yapılmalıdır.

2. Milli mevzuatın, işe elverişliliği tayin bakımından sağlık muayenesinin en az yirmi bir yaşına kadar yapılmasına matuf işleri veya iş kategorilerini ya tayin etmesi veya tayin etme yetkisini uygun bir makama tevdii gerekecektir.

MADDE 5Edit

Yukarıdaki maddelerde öngörülen gerekli sağlık muayeneleri çocuklar, gençler veyahut aileleri için hiçbir masrafı gerektirmemelidir.

MADDE 6Edit

1. İşe elverişsizlikleri veya bedeni eksiklik ve aksaklıkların bulunduğu sağlık muayenesince tespit edilen çocuklarla gençlerin yeniden yönetilmesi ve yeniden bedeni ve mesleki intibakı için yetkili makam tarafından gerekli her türlü tedbir alınacaktır.

2. Bu tedbirlerin nitelik ve kapsamı yetkili makamca tespit olunacak; bu amaçla konuyla ilgili çalışma, eğitimi, sosyal ve sıhhi servisler arasında bir işbirliği kurulması ve bu tedbirlerin uygulanması için bu servisler arasında tesirli irtibatın idame ettirilmesi gerekecektir.

3. Milli mevzuat, işe elverişliliği açıkça kabul edilmemiş olan çocuklarla gençlere:

a) Bitiminde genç işçinin yeni bir muayeneye tabi tutulacağı bir devre için geçerli, geçici iş permileri yahut sağlık belgeleri;

b) Özel mahiyette çalıştırma şartları koyan permiler yahut belgeler verilmesini zorunlu kılabilecektir.

MADDE 7Edit

1. İşverenin, mevzuat ile konulacak hükme göre, işe elverişliliğe aykırı bir cihet bulunmadığını tevsik eden sağlık karnesini yahut çalışma permisini veya karnesini dosyalayarak bunu iş teftişi sırasında tetkike amade tutması gerekecektir.

2. Milli mevzuat, bu sözleşmenin sıkı bir şekilde uygulanmasını sağlayabilecek diğer denetim metotlarını tayin eder.

BÖLÜM IIEdit

BAZI ÜLKELER İÇİN ÖZEL HÜKÜMLEREdit

MADDE 8Edit

1. Bir üye ülkenin toprakları, nüfusunun dağınıklığı yahut gelişme seviyesi bakımından bu sözleşme hükümlerinin yetkili makamca uygulanmasına imkan görülmediği geniş bölgeleri ihtiva ettiği hallerde, bu makam, söz konusu bölgeleri ya genel bir şekilde yahut bazı müesseseler veya bazı işler hakkında gerekli gördüğü istisnalarla sözleşmeyi uygulamaktan muaf tutabilir.

2. Her üye Milletlerarası Çalışma Teşkilatı statüsünün 22. maddesi gereğince, bu Sözleşmenin uygulanması hakkında vereceği ilk yıllık raporda bu madde hükümlerine başvurmayı tasarladığı her hangi bir bölgeyi belirtmelidir. Sonradan hiçbir üye bu suretle belirtmiş olduğu bölgelerden başka bölgeler dışında bu madde hükümlerine başvuramaz.

3. Bu madde hükümlerine başvuran her üye, daha sonraki yıllık raporlarında hangi bölgeler için bu hükümlere başvurmak hakkından vazgeçtiğini belirtmelidir.

MADDE 9Edit

1. Bu sözleşmenin onaylanmasını mümkün kılan mevzuatın kabul edildiği tarihten önce, çocukların ve gençlerin sanayide çalıştırılmaya elverişliliklerini tayin bakımından sağlık muayenesiyle ilgili mevzuatı olmayan her üye, onaylama belgesine ek bir beyan ile 2. ve 3. maddelerde öngörülen onsekiz yaş yerine hiçbir şekilde onaltı yaştan aşağı olmamak üzere, onsekiz yaştan aşağı bir yaş ve 4. maddede öngörülen yirmibir yaş yerine hiçbir şekilde ondokuz yaştan aşağı olmamak üzere yirmibir yaştan aşağı bir yaş haddi koyabilir.

2. Böyle bir beyanda bulunmuş olan her üye, onu daha sonraki bir beyan ile her zaman iptal edebilir.

3. Hakkında bu maddenin 1. paragrafına uygun surette yapılmış bir beyan yürürlükte olan her üye, her yıl, bu sözleşmenin uygulanmasıyla ilgili yıllık raporunda sözleşme hükümlerinin tam olarak uygulanması yolunda ne ölçüde ilerleme gerçekleştirildiğini belirtmelidir.

MADDE 10Edit

1. Bu Sözleşmenin 1. Bölümünün hükümleri, bu maddede öngörülen değişikliklerle Hindistan’a uygulanır.

a) Söz konusu hükümler, Hindistan mevzuatının uygulanmaya yetkili kıldığı bütün topraklarda uygulanır.

b) “Sınai müessese” kavramı aşağıdakileri kapsar:

i) “Hindistan Fabrika Kanunu” kapsamına giren fabrikalar,
ii) “Hindistan  maden ocakları kanunu” kapsamına giren maden ocakları,
iii) Demiryolları, 
iv) Çocukların çalıştırılması hakkındaki 1938 tarihli kanun kapsamına giren bütün işler, 

c) 2. ve 3. maddeler çocuklara ve onaltı yaşından aşağı olan gençlere uygulanır.

d) 4. maddedeki “ondokuz yaş” ibaresi “yirmibir yaş”ın yerine kullanılacaktır.

e) 6. maddenin 1. ve 2. paragrafları Hindistan’a uygulanmaz.

2. Bu maddenin 1. paragrafındaki hükümler aşağıdaki usulle tadil edilebilecektir:

a) Milletlerarası Çalışma Konferansı, konunun gündeminde bulunduğu herhangi bir toplantıda üçte iki çoğunlukla, bu maddenin 1. paragrafı hakkında tadil tasarıları kabul edebilir.

b) Böyle bir tadil tasarısı, Konferans toplantısının kapanmasından itibaren bir yıllık yahut olağanüstü durumlarda, 18 aylık bir müddet içinde Hindistan’da bu tadil tasarısını kanun haline getirmek yahut başka yoldan tedbirler almak maksadıyla konu itibariyle yetkisi dahiline giren makama yahut makamlara sunulur.

c) Hindistan, yetkili makamın yahut makamların olurunu aldığı takdirde, tadilini, kesin onaylama belgesini, tescil edilmek üzere, Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderir.

d) Hindistan tarafından onaylanan böyle bir tadil tasarısı, bu Sözleşmenin tadili olarak yürürlüğe girer.

BÖLÜM IIIEdit

SON HÜKÜMLEREdit

MADDE 11Edit

Bu Sözleşmenin hiçbir hükmü, onda derpiş olunanlardan daha elverişli şartlar sağlayan hiçbir kanun, kara, adet yahut işverenlerle işçiler arasındaki mevcut anlaşma hükümlerine halel getiremez.

MADDE 12Edit

Bu Sözleşmenin kesin onama belgeleri, tescil edilmek üzere Milletlerarası Çalışma Genel Müdürüne gönderilir.

MADDE 13Edit

1. Bu Sözleşme, ancak onaylama belgesi Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü tarafından tescil edilen Milletlerarası Çalışma Teşkilatı üyelerini bağlar.

2. Sözleşme, iki üyenin onaylama belgelerinin Genel Müdür tarafından tescilinden itibaren 12 ay sonra yürürlüğe girer.

3. Bundan sonra bu Sözleşme her üye hakkında kendisinin onaylama belgesinin tescilinden itibaren 12 ay geçince yürürlüğe girer.

MADDE 14Edit

1. Bu Sözleşmeyi onaylayan her üye onu ilk yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne yollayacağı ve bu Müdürün tescil edeceği bir ihbarname ile feshedilebilir. Fesih, tescil tarihinden bir yıl sonra geçerli olur.

2. Bu sözleşmeyi onaylayıp da onu bundan evvelki fıkrada yazılı on yıllık mühletin geçmesinden itibaren bir yıl zarfında, bu madde gereğince feshetmek hakkını kullanmayan her üye, yeniden on yıllık bir müddet için bağlanmış olacak ve bundan sonra bu Sözleşmeyi her on yıllık devre bitince, bu maddede öngörülen şartlar içinde feshedilebilecektir.

MADDE 15Edit

1. Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü Teşkilat üyeleri tarafından kendisine bildirilen bütün onaylama ve fesihlerin tescil edildiklerini Milletlerarası Çalışma Teşkilatının bütün üyelerine yazıyla bildirir.

2. Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, kendisine gönderilen ikinci onaylama belgesinin tescil edildiğini, teşkilat üyelerine yazıyla bildirirken bu sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarih hakkında teşkilat üyelerinin dikkatini çeker.

MADDE 16Edit

Milletlerarası Çalışma Teşkilatı Genel Müdürü yukarıdaki maddeler gereğince tescil edilmiş olduğu bütün onaylama ve fesihlerle ilgili ayrıntılı bilgileri Birleşmiş Milletler Antlaşmasının 102. maddesi uyarınca tescil edilmek üzere, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine tevdi eder.

MADDE 17Edit

Bu Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden itibaren her on yıllık bir devre sonunda Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu, bu sözleşmenin uygulanması hakkındaki bir raporu Genel Konferansa sunar ve onun tamamen veya kısmen değiştirilmesi keyfiyetinin Konferans gündemine konulması lüzumu hakkında karar verir.

MADDE 18Edit

1. Konferansın bu sözleşmeyi tamamen veya kısmen değiştiren yeni bir sözleşme kabul etmesi halinde ve yeni sözleşme başka hükümleri ihtiva etmediği takdirde,

a) Tadil edici yeni sözleşmenin her üye tarafından onaylanması keyfiyeti, yukarıdaki 14. madde nazara alınmaksızın tadil edici yeni sözleşmenin yürürlüğe girmiş olması kayıt ve şartıyla, bu sözleşmenin derhal ve doğrudan doğruya feshini gerektirecektir.

b) Tadil edici yeni sözleşmenin yürürlüğe girme tarihinden itibaren, bu sözleşme üyelerin onaylanmasına artık açık bulundurulmayacaktır.

2. Bu sözleşme, onu onaylayıp da tadil edici sözleşmeyi onaylamamış bulunan üyeler için, herhalde şimdiki şekil ve muhtevası ile geçerli olmakta devam edecektir.

MADDE 19Edit

Bu sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinlerinin her ikisi de aynı şekilde geçerlidir.

----

[1] ILO Kabul Tarihi: 09.10.1946

Türkiye Onayı: 16.08.1983 tarih 2878 sayılı kanun

Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: 18.08.1983 / 18139

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.