FANDOM


Bakınız

Şablon:Rabbakınız d


Rab Rabb Erbab Meslek erbabı رَبٌّ רב
Rabbi
Rab/HDKD Elmalı tefsirinde
Reb Rebb
Ya Rab Ya rab Yâ rab Yâ Rab Yarebbi Ya Rabbi Ya rabbi Ya reb Yâ rebbi Yârebbi
Efendi
HDKD/Fatiha
Rabbena ile başlayan ve Kur'an'da geçen dualar Bununla yapılan dualar makbuldur.
Online Mucem : http://kuranmeali.com/mucem.asp
KKF [1] {{KTF}}
Rab ayetleri Ra-Be-Be Rab Efendi Lord رَب Rabbe Rab *1/2-2/131-5/28-6/45-6/716-6/162-6/164-7/54-7/61-7/67-7/104-7/121-7/122-9/129-10/10-10/37-13/16-17/102-18/14-19/65; 20/70-21/22-21/56-23/86-23/116-26/16-26/23-26/24-26/26-26/28-26/47-26/48-26/77-26/98-26/109 26/127-26/145-26/164-26/180-26/192-27/8-27/26-27/44-27/91-28/30-32/2-34/15-36/58-37/5-37/87-37/126-37/180-37/182-38/66-39/75-40/64-40/65-40/66-41/9-43/46-43/82-44/7-44/8-45/36-51/23-53/49-55/17-56/80-59/16-69/43-70/40-73/9-78/37 81/29-83/6-106/3 رَبِّ Rabbi [[]] 113/1 114/1 رَبّ Rabbe [[]] 2/126 2/260-3/35-3/36-3/38-3/40-3/41-3/47-5/25-7/143-7/151-7/155-11/45-11/47-12/33-12/101-14/35-14/36-14/40-15/36-15/39-17/24-17/80-19/4 19/6-19/8-19/10-20/25-20/84-20/114-20/125-21/89-21/112-23/26-23/29-23/39-23/93-23/94-23/97-23/98-23/99-23/118-25/30-26/12-26/83-26/117-26/169-27/19-27/44-28/16-28/17-28/21-28/24-28/33-29/30-37/100-38/35-38/79-43/88-46/15-63/10- 66/11-71/5-71/21-71/26-71/28 با Rabban - [[]] 6/164-6/242 رَبك Rabbeke [[]] *2/30-2/61-2/68-2/69-2/70-2/147-2/149-3/41-3/43-3/60-4/65- 5/24-5/64-5/67-5/68-5/112-6/83-6/106-6/112-6/114-6/115-6/117-6/119-6/126-6/128-6/131-6/132-6/133-6/145-6/158-6/165-7/134- 7/137-17/53-7/167- 7/172-7/205-7/206-8/5-8/12-10/19-10/33-10/40-10/61-10/93-10/94-10/96-10/99-11/17-11/66-11/76-11/81- 11/83-11/101-11/102-11/107-11/108-11/110-11/111-11/117-11/118-11/119-11/123-12/6-12/42-12/50-13/1-13/6-13/19-15/25-15/28-15/86-15/92-15/98-15/99-16/33-16/68-16/69-16/102-16/110-16/119-16/124-16/125-17/17-17/20-17/23-17/28-17/30-17/38-17/39-17/46-17/55-17/57-17/60-17/65-17/79-17/87-18/24-18/27-18/46-18/48-18/49-18/58-18/82-19/2-19/9-19/19-19/21-19/24-19/64-19/68- 19/71-19/76-20/12-20/47-20/129-20/130-20/131-21/46-22/47-22/54-22/67-23/72-25/16-25/20-25/31-25/45-25/54-26/9-26/10-26/68-26/104-26/122-26/140-26/159-26/175-26/191-27/73-27/74-27/78-27/93- 28/32-28/46-28/59-28/68-28/69-28/86-28/87-29/10-32/3-32/25 33/2-34/6-34/21-37/149-37/180-38/9-38/71-40/6-40/55-41/38-41/43-41/45-41/46-41/53-42/14 43/32-43/35-43/49-43/77-44/6- 44/57-45/17-50/39-51/30-51/34-52/7-52/29-52/37-52/48-53/30-53/32-53/42-53/55-55/27-55/78-56/74-56/96-68/2-68/7-68/19- 68/48-69/17-69/52-73/8-73/20-74/3-74/7-74/31-75/12-75/30-76/24-76/25-78/36-79/19-79/44-82/6-84/6-85/12-87/1-89/6-89/13 -89/14-89/22-89/28-93/3-93/5-93/11-94/8-96/1-96/3-96/8-99/5 105/1-108/2-110/3 رَبّ ُ كم - Rabbukum - [[]] *2/21-2/49-2/76-2/105-2/139-2/178,-2/198-2/248-3/49- 3/50- 3/51-3/73-3/124-3/125-3/133-3/193-4/1-4/170-4/174-5/68-5/72-5/117-6/54-6/102-6/104-6/147-6/151-6/157-6/164-7/3-7/44-7/54- 7/55-7/63- 7/69-7/71- 7/73-7/85- 7/105- 7/129-7/141-7/150- 7/164-7/172-7/203-8/9-10/3-10/32-10/57-10/108-11/3-11/34-11/52-11/56-11/90-13/2-14/6-14/7-16/7-16/24-16/30-16/47-17/8-17/12-17/25-17/40-17/54- 17/66-17/84-18/16-18/19-18/29-19/36-20/86-20/90- 21/56-21/92-22/1-22/77-23/52-26/26-26/166-31/33-32/11- 34/15-34/23-35/13-36/25-37/126-39/6-39/7-39/10-39/31-39/54-39/55-39/71- 40/27-40/28-40/49-40/60-40/62-40/64-41/23-42/15- 42/47- 43/13-43/64-44/8-44/20-45/15- 57/8-57/21-60/ 1- 65/1-66/8-71/10-79/24-79/33 رَبّ ُ كمَا - Rabbukuma - [[]] *7/20-20/49-55/13-55/16- 55/18-55/21-55/23-55/25-55/28- 55/30-55/32-55/34-55/36-55/38-55/40-55/42-55/45-55/47-55/49- 55/51- 55/53- 55/55-55/57- 55/59-55/61-55/63-55/65- 55/67-55/69-55/71- 55/73-55/75-55/77-55/111 رَبّنَا - Rabbuna - Rabbimiz *2/127-2/128-2/129-2/129-2/139-2/200-2/201,-2/250-2/285-2/286-3/7-3/8- 3/9-3/16-3/53-3/147-3/191-3/192-3/193-3/194-4/75-4/77-5/83-5/84-5/114-6/23-6/27-6/30-6/128-7/23-7/38- 7/43- 7/44-7/47-7/53- 7/89-7/125-7/126-7/149-10/85-10/ 88-14/37-14/38-14/40-14/41-14/44-16/86-17/108-18/10-18/14-20/45-20/50-20/73-20/134-21/112-22/40-23/106-23/107-23/109-25/21-25/65-25/74-26/50-26/51-28/47-28/53-28/63-32/12-33/67-33/68-34/19-34/26-35/ 34-34/37- 36/16- 37/31-38/16- 38/61-40/7-40/8- 40/11- 41/14-41/29-41/30-42/15-43/14- 44/12-46/13- 46/34- 50/27-59/10- 60/4-60/5-66/8-68/29-68/32-72/2-72/3-76/10 رَبّه - Rabbehu - [[]] *2/37-2/112-2/124-2/131-2/258-2/275- 2/282-2/283-2/285-3/38 6/37-7/58- 7/75-7/142- 7/143-10/20- 11/17- 11/45-12/24- 12/34, 12/41-12/42- 13/7-13/27-15/56- 17/27-18/50- 18/57-18/87- 18/110- 19/3-19/55- 20/74-20/121-20/122- 20/127-20/133-21/83- 21/89-22/30- 23/117- 25/55-25/57-29/50-32/22-34/12-37/84- 38/24-38/41-39/8-39/9-39/22- 40/26-44/22- 47/14-53/18-54/10-55/46-66/5-68/49-68/50-72/13-72/17-73/19- 76/29-78/39-79/16-79/40-84/15-87/15-89/15-92/20- 98/8- 100/6-100/9 رَبّهَا *3/37-14/25-39/69-46/25- 65/8-66/12-75/23-84/2 رَبّهمْ - Rabbehum - [[]] *2/5-2/26-2/46-2/62-2/136-2/144- 2/157-2/262-2/274- 2/277-3/15- 3/84-3/136-3/169-3/195-3/198-3/199- 5/2-5/66- 6/1-6/4- 6/30-6/38-6/51-6/52-6/108- 6/127-6/150-6/154-7/77-7/152- 7/154-8/2- 8/4- 8/54- 9/21- 10/2- 10/9-11/18- 11/23-11/29-11/59-11/60-11/68-13/5-13/18- 13/21- 13/22- 14/1-14/13-14/18-14/23- 16/42-16/50-16/54-16/99- 17/7- 18/13- 18/21-18/28 18/55- 18/105- 21/2- 21/42-21/49- 22/19-23/57-23/58-23/59-23/60- 23/76- 25/64-25/73- 29/59-30/8-30/33-31/5-32/10- 32/12- 32/15- 32/16- 34/31-35/18- 35/39- 36/46- 36/51-39/ 20-39/23-39/34- 39/73- 39/75- 40/7- 41/54- 42/5-42/16-42/22-42/36-42/38-45/11-45/30-47/2- 47/3- 47/15- 51/16- 51/44-52/18- 53/23- 57/19- 67/6-67/12- 68/34- 69/10- 70/27-70/28- 72/10-72/28-76/21- 83/15- 91/14- 97/4- 98/8- 100/11-100/3 رَبّهُمَا - Rabbehuma - [[]] *7/22- 7/189-18/81-18/100 رَبِّي - Rabbi - Rabbim *2/258- 3/51-5/72-5117-6/15- 6/57-6/77- 6/78- 6/80-6/161-7/29- 7/33-7/62-7/68-7/79-7/93-7/187-7/203- 10/15-10/53-11/28- 11/41-11/56-11/57-11/61-11/63-11/88-11/90-11/92-12/23-12/37- 12/50- 12/53- 12/98-12/100-13/30-14/39-17/85-17/93-17/100-18/22- 18/24-18/36- 18/38-18/40-18/42-18/95-18/98-18/109-19/36-19/47-19/48-20/52-20/105-21/4-25/77-26/21-26/62-26/113- 26/188-27/ 40-28/22-28/37-28/85-29/26- 34/3-34/36- 34/39- 34/48, 34/50-36/27-37/57-37/99-38/32-39/13-40/27-40/28- 40/66-41/50- 42/10-43/64-44/20-64/7- 72/20-72/25- 89/15- 89/16 أرْبَابٌ - Erbabun - Rabler *12/39 أرْبَابًا - Erbaben - [[]] *3/64-3/80- 9/31 رِبِّيُّو َ ن - Rabbiyyun - [[]] *3/146 لرَّبَّانِيُّو َ ن - Errabbaniyyun - [[]] *5/44-5/63 رَبَّانِيِّينَ - Rabbaniyyine- [[]] *3/79 رَبَائِبُكُمُ - Rabbaniyyukum - [[]] *4/23

Bakınız

Şablon:KTFbakınız - d


Kur'an Terimleri Fihristi Kur'an Fihristi/Görsel Eşbah Ve Nezair EL-EŞBÂH VE'N-NEZÂİR Fİ'L-QUR'ÂNİ'L KERÎM
Online Mucem : http://kuranmeali.com/mucem.asp
KTF
KKF [2] {{KTF}}
A B C Ç D E F G H I İ K Kef Q Qaf L M N O Ö R S Ş T U Ü V W Y Z
Amaç: Ülkemizin online en zengin Kur'an terimleri fihristini oluşturmaktır.
Her Kur'ani terime iç link verilecek ve terimle ilgili ansiklopedik madde oluşturulacak ve ansiklopedik maddenin içerisine ilgili ayetler link olarak verilecek.Böylece her bir Kur'anİ terimin geçtiği tüm ayetlere ve ayetlerin tüm meal ve tefsirlerine aynı anda ulaşılabilecektir. Hatta önlerimin geçtiği hadislere ve önemli sözlere aynı anda aynı sayfada ulaşılacaktır.
Yöntem : 1. KTF nde bulunan kavramlara iç link verielerek sayfa oluşturulacak . 2. O konu ile ilgili izah sayfaya eklenecektir. 3. HDKD tefsirinden bulunacak Kur'an terimlerina ait izahlar kavramla ilgili ansiklopedik sayfaya eklenecek, 4. KTF de olmayan kavramlar için yeni sayfa oluşturularak ve fihrsitin olduğu sayfaya alfabetik sıra gözetilerek eklenerek fihrist geliştirilecektir. 5. Ayrıca Mu'cemül Müfehresden alınan ayetler bu sitede ilgili kuran teriminin ansiklopedik sayfasına eklenecektir. aşağıda ayetlerin alınacağı link bulunuyor. http://www.kuranmeali.com/%5Cmucem.asp
sonuç:Böylece internetteki en zengin "Kur'an terimleri fihristi" kollektif ve kollebratif bir usulle oluşturulmuş olacaktır. başta öğretmenlerimiz olmak üzere emeği geçenlerden Allah razı olsun. Bursa Valiliği'nde görevli hizmetli Mustafa'ya da teşekkürlerimizi de unutmayalım.
Mu'cem-ul Müfehres - Kur'an Kelimeleri Fihristi - Mucem
ا ب ت ث ج ح خ د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ع غ ف ق ك ل م ن ه و ؤ ى ي ئ ة

Rab (Arapça رَبٌّ, İbrânice Rabi רב), efendi veya yüce demektir.

İbrâhîmî dinlerde bu kelime kaynak kitaplarda Allah için kullanılmaktadır. Kitab-ı Mukaddes'de şu şekilde geçer:

  • "...RAB Tanrı göğü ve yeri yarattığında, yeryüzünde yabanıl bir fidan, bir ot bile bitmemişti. Çünkü RAB Tanrı henüz yeryüzüne yağmur göndermemişti. Toprağı işleyecek insan da yoktu..." (Yaratılış 2:4)
  • "Davut'un kendisi, Kutsal Ruh'tan esinlenerek şöyle demişti: 'Rab Rabbim'e dedi ki, Ben düşmanlarını Ayaklarının altına serinceye dek Sağımda otur'." (Markos 12:36)

Kur'an'da da geçen yerlerden biri şöyledir:

  • "...Ben sizin O'na ortak koştuğunuz şeylerden korkmam. Ancak, Rabbim'in bir şey dilemesi hariç. Rabbimin ilmi her şeyi kuşatmıştır. Hâla ibret almıyor musunuz?" (Enâm Sûresi, 80. Âyet)

İslâm'da bir kavram olan Allah'ın 99 isminden biri değildir. ???

Rabbi, hahamEdit

İbrânice'de rab kelimesinden türemiş rabbi kelimesi "din âlimi, öğretmeni" anlamında kullanılagelmiştir. Yahudilikte bilinen ilk rabbi Musa'dır.

Kur'anda rab kavramının geçtiği ayetlerEdit

رَب - Rabbe - Rab Edit

رَبِّ - Rabbi - [[]] Edit


رَبّ - Rabbe - [[]] Edit

با - Rabban - [[]] Edit

رَبك - Rabbeke - [[]]Edit

رَبّ ُ كم - Rabbukum - [[]] Edit

رَبّ ُ كمَا - Rabbukuma - [[]] Edit

رَبّنَا - Rabbuna - Rabbimiz Edit

رَبّه - Rabbehu - [[]]Edit

رَبّهَا Edit

رَبّهمْ - Rabbehum - [[]]Edit

رَبّهُمَا - Rabbehuma - [[]] Edit

رَبِّي - Rabbi - Rabbim Edit

أرْبَابٌ - Erbabun - Rabler Edit

أرْبَابًا - Erbaben - [[]]Edit

رِبِّيُّو َ ن - Rabbiyyun - [[]]Edit

لرَّبَّانِيُّو َ ن - Errabbaniyyun - [[]]Edit

رَبَّانِيِّينَ - Rabbaniyyine- [[]] Edit

رَبَائِبُكُمُ - Rabbaniyyukum - [[]]Edit

Elmalı Hamdi Yazır'da "Rab" kavramıEdit

Elmalı AslıEdit

Elmalı güncel TürkçesiEdit

Bunun bir özeti de "Hakkıyla mabud = Hakiki ilâh, gerçek Tanrı" mânâsıdır.

Arapça'da bu mânâ belli ve bilinen tanrı demek olan "el-İlâh" özel ismi ile özetlenmiştir.

"Hâlik-ı âlem"(Kâinatın yaratıcısı) veya "Hâlik-ı Küll" ( Herşeyin yaratıcısı) mânâsı ile de yetinilebilir.

Bunları yüce Allah'ın isim ile veya sözle tanımlanması olarak alabiliriz. Biz her durumda şunu itiraf ederiz ki, bizim "Allah" yüce isminden duyduğumuz (anladığımız) bir mânâ, bu mânâların hepsinden daha açık ve daha mükemmeldir.

Bundan dolayı bu özel ismin, bir alem isim olması kalbimize daha yakındır.

Gerek özel ismi, gerek şahıs ismi olan "Allah" yüce ismi ile Allah'tan başka hiçbir ilâh anılmamıştır.

"Sen O'nun bir adaşı olduğunu biliyor musun?" (Meryem, 19/65) âyetinde de görüldüğü gibi, onun adaşı yoktur.

Bundan dolayı Allah isminin ikili ve çoğulu da yoktur. O halde ancak isimlerinin birden çok olması caizdir.

Hatta özel ismi bile birden çok olabilir ve değişik dillerde yüce Allah'ın ayrı ayrı özel isminin bulunması mümkündür. Ve İslam'a göre caizdir. Bununla beraber, meşhur dillerde buna eşanlamlı bir isim bilmiyoruz.

Mesela Tanrı, Hudâ (Farsça) isimleri "Allah" gibi birer özel isim değildir.

İlâh, Rab, Mabud gibi genel anlam ifade eden isimlerdir. Hudâ, Rab demek olmayıp da "Hud'ay" kelimesinin kısaltılmışı ve "vâcibu'l-vücûd = mutlak var olan" demek olsa yine özel isim değildir. Arapça'da "ilâh"ın çoğulunda (âlihe); "rabb"in çoğulunda (erbâb) denildiği gibi Farsça'da "hudâ"nın çoğulunda "hudâyân" ve dilimizde tanrılar, ma'bûdlar, ilâhlar, rablar denilir. Çünkü bunlar hem gerçek, hem de gerçek olmayan ilâhlar için kullanılır. Halbuki "Allahlar" denilmemiştir ve denemez. Böyle bir kelime işitirsek, söyleyenin cahil olduğuna veya gafil olduğuna yorarız. Son yıllarda edebiyatımızda saygı maksadıyla özel isimlerden çoğul yapıldığı ve örneğin "Ebussuudlar, İbni Kemaller" denildiği bir gerçek ise de; Allah'ın birliğine delalet eden "Allah" yüce isminde böyle bir ifade saygı maksadına aykırı olduğundan dolayı hem gerçeğe, hem de edebe aykırı sayılır. Bu yüceliği ancak yüce Allah, (biz) diye gösterir.

..."Rabb" aslında terbiye mânâsına gelen bir masdar olduğu halde mübalağa maksadı ile terbiye edene isim olarak verilmiştir ve masdarına da rübûbiyet denilmiştir ki, çok adaletli yerine (adaletin kendisi) denilmesi gibidir.

İşte bu mübalağa mânâsından dolayı Rabb yalnız "terbiye eden" ile eşanlamlı değil, aynen "terbiye" gibi olan ve bundan dolayı zorla ele geçirme, üstün gelme, ihsan, idaresi altına alma ve tasarruf etme, öğretme ve yol gösterme, teklif, emir ve yasak, teşvik, korkutma, gönlünü alma, azarlama gibi terbiye için gerekli olan bütün şeylere sahip, kuvvetli, mükemmel ve kusursuz olan bir terbiye edici demek olur. Bundan dolayı sahip ve malik mânâsına da gelir.

Mesela ev sahibine "Rabbü'd-dâr = ev sahibi", bir sermayenin sahibine "rabbü'l-mâl = sermaye sahibi" denilir. Bu terimde de yalnızca sahip ve malik mânâlarından daha fazla mânalar vardır. Rabbü'l-mâl terimi ile kâr ortaklığı ve peşin para ile veresiye mal alma gibi ticaret muameleleri açısından sermaye sahibine "rabbü'l-mâl" denilir.

Bundan dolayı kayıtsız Rabb denildiği zaman yalnızca sahip veya yalnızca terbiye mânâları değil, ikisine de bütün gerekli şeyler ile birlikte sahip olan, tükenmez kudret sahibi, daima var olan Allah anlaşılır.

Bunun için Allah Teâlâ'dan başkasına ait olduğunu belirten bir izafet tamlaması yapılmadan başkaları için tek kelime olarak Rabb denilemez ve tam tanınmışlığı ifade eden "er-Rabb" ve genel mânâ ifade eden (Âlemlerin Rabbi) gibi izafetle Allah'tan başkası için asla kullanılamaz.

Şu halde "rabb", rübûbiyyet denince anlayacağımız mânâ, sonsuz kuvvet ile idaresi altına alan, tedbir ve terbiye mânâlarıdır. Yani bunları yapabilecek sonsuz bir güce sahip olmaktır.

Terbiye bir şeyi basamak basamak, yavaş yavaş olgunluğuna ulaştırmaktır ki, bunun alâmeti, seçme ve olgunlaşma olur. Âlemlerin her kısmında ise terbiye ve olgunlaşma kanunlarının hareketi her an ve her saniye görünüyor. Ve bundan dolayı böyle sonsuz bir gücün Allah'a ait olduğu, dünya işlerinde şeksiz ve şüphesiz olarak okunmaktadır.

İşte âlemlerin Rabbi bize bunu hatırlatıyor. Âlemlerin Rabbi denince her insan kendi görebildiği kadar olsun bütün âlemlere zihninden bir geçit resmi yaptırır ve bunu yaptırınca mutlaka terbiye kanununu görür. Demek biz Rabbimizi âlemlere bakmakla bileceğiz. Fakat âlemleri de ancak O'nunla bağlantı kurarak tanıyabileceğiz.

Birtakım filozoflar kâinatın şeklinin böyle yavaş yavaş gerçekleşen bir terbiye ve olgunlaşma kanunu takip ettiğini görememiş. Bunlardan bir kısmı hepsinin bir defada sebepli veya sebepsiz olarak birdenbire meydana gelmiş olduğunu, bir kısmı da tabiat (kanunu) iddiası ile kâinatın sonradan meydana geldiğini inkâr edercesine kâinatın bugünkü şeklinin ve varlık düzeninin başlangıçsız olduğunu iddia etmeye kadar varmıştır. Bunlara göre mesela insan, ancak insandan olur ve insan ezelden beri vardır. Kâinatta ilerleme ve gerilemenin mânâsı yoktur. Bir şeyi istemenin, çaba harcamanın ve kazanmanın faydası yoktur. Bütün kâinatta eskiden beri varlıkların her çeşidi serpilmiş, uzayda hiçbir ortak düzeni takip etmeyen cansız cisimler ve cansız cisimlerde sayılamayacak kadar varlık çeşitleri kendilerine ait bütün tabiatlarıyla eskiden beri var olan bir zorunluluk ve gereklilik içinde yüzer giderler. Şüphesiz bu sözler, hem deneylere ve hem de akla taban tabana aykırı birer katmerli cahillik idi. Hiç olmazsa tamamen gözlerimiz altına girebilen eşya çeşitlerinin dün yok iken ufacıktan meydana gelip yavaş yavaş büyüdüğünü ve bunun tersine yine yavaş yavaş kaybolup gittiğini her gün tecrübe ile görüyoruz. Gözlemlerimizin kapsamına giremeyen şeylerin de böyle olduğunu delillerle, aklımızla biliyoruz. Şurada bir adacık ortaya çıkıyor, süzülmüş topraklar taşlaşıyor, taşlar eriyor, madenler filiz veriyor, kayaların, toprakların arasında tohumcuklar ve o tohumcuklardan çeşitli otlar, ağaçlar, türlü türlü hayvanlar türüyor, ürüyor, sümük gibi bir spermanın içinde yüzlerce insan tohumu fışkırıyor, tasfiye ve aşılama ile bundan yavaş yavaş canlanma aşamalarını geçirerek embriyon, embriyondan canlı kemikli cenin, ceninden ağlıyarak doğan bebek, küçük çocuk, yine aşamalı olarak yuvarlanan, yürüyen, kekeliyen yavrucuk, sonra koşup oynayan afacan çocuk, sonra dişlerini değiştirip şahlanmaya başlayan büluğ çağına ermiş iyiyi kötüden ayıran, sonra çiçeğini açıp meyvasını vermeye özenen akıllı ergin, sonra şahin gibi dünyaları tutan çalışkan bir delikanlı, sonra arslan gibi olgunluk çağına ermiş olgun, sonra fiziki yapısı maneviyatında erimeye ve görüşü, seçme kabiliyeti süzülmeye (zayıflamaya) başlayan bir yaşlı, nihayet sadece iyi veya kötü bir ruh olup uçmaya veya göçmeye hazırlanan pek yaşlı zayıf bir insan, özetle yer ve zaman içinde nefesten nefese sayılamayacak kadar şuur yükleri ile yürüyen ve her an şekilden şekle değişerek varacağı yere varan ve bütün bu değişmelerde hiç değişmemiş gibi ben ben deyip giden insanlar akıp akıp gidiyorlar. Öyle ki hiçbir zaman bugünkü âlem, dünkü âlemin her açıdan aynısı olmuyor ve bütün bunların ötesinde bütün bu akıntıları ortaya koyup ve bağlayarak bize daima Allah'ın birliği şuurunu veren tükenmez kudret sahibi daimi kalan bir gerçek, her vakit her an varlığını ilan ediyor ki biz o ana, o vakte şimdiki zaman diyoruz. Ve bu şimdiki zaman içinde geçmiş ve gelecek zamanı yaşıyarak o gerçeğe kavuşuyoruz. Gerçek daima gerçektir. Kâinat ise her an değişen ve birbirine bağlı olarak aralıksız ve düzenli değişen, bu bağlılık ve düzen ile akıl ve fikrimiz o gerçeğin yansımalarını, kalb ve idrakimiz de o durum içinde bizzat onun tecellilerini görüyor.

Bundan dolayı gözle görmenin, tecrübenin, aklın ittifaklarıyla meydana gelen bu anlatım ve ısrarları karşısında; kâinattaki sonradan peyda olma, terbiye ve olgunlaşma gibi hususları inkâr etmek, körlükten, katmerli cahillikten ve ruhi bunalımdan meydana gelmiş bir sapıklıktır. Kâinatta, yaratma, terbiye, seçme ve olgunlaşmanın yürürlükteki ilahî bir nizam olduğu ve Allah Teâlâ'nın da mutlak kemâl sahibi olarak bunun tam sebebi olduğu her türlü şüpheden uzaktır. Bunun için son yıllarda ilim ve felsefe kâinatta, diğer bir ifade ile tabiatta olgunlaşma kanununun geçerliliğine kesinlikle hükmünü vermiştir. Bugün terbiye, seçme ve olgunlaşma, akıllı ve bilgili insanlığın üzerinde yürümek istediği bir kanun olarak kabul edilmektedir. Olgunluk ise basit bir birlikten bileşik bir birliğe yani o tek şey üzerinde yavaş yavaş birçok şeyin toplanması sureti ile noksandan artan ve olguna giden ve bunun aksine bileşikten basite, birçok şeyden tek şeye dönüşen olayların ve oluşların akışıdır.

Fakat burada gerçeği bilen ilim ve hikmet ehli ile onların sözlerini çalarak veya anlamıyarak kötüye kullanan birçok beceriksizin fikirlerinde görürüz ki, bunlar bu olgunlaşmayı Allah Teâlâ'nın terbiyesinin bir eseri olarak kabul etmeyip tesir eden biri olmadan ve sebepsiz olarak tabiatta bizzat geçerli ve zorunluluk ve gereklilik olarak hakim olan kayıtsız bir kanunun bulunduğunu zannediyorlar. Ve özetle Allah'ın terbiyesini ve Rabbliğini değil, seçme ve tabiatın olgunlaşmasını, tabiatta üstün olan gerçeğin (Allah'ın) bizzat kendisi gibi zannediyorlar ve bu şekilde insanı sadece kâinattaki varlıkların en mükemmel bir parçası değil, onu mutlaka varlıkların en mükemmeli sayıyorlar.

Halbuki ilim, fen, felsefe ve hikmet bütün ciddiliği ile bu zannın aleyhinde bağırıp duruyor. Çünkü ilim ve sanatın apaçık bilgiye dayalı ve tecrübe ile desteklenmiş, zorunlu bazı esas kanunları vardır ki, bunlar kabul edilmediği anda artık ilim ve sanat yoktur. Nedensellik, nedensellik ilişkisi, birlik, hak v.s... Nedensellik, en genel anlamda şöyle ifade edilir: "Yok iken var olabilenin mutlaka bir sebebi vardır". Yani "Sonradan var olan herşeyden önce bir varlık vardır ve onun etkisi altındadır." kuralından anlaşılıyor ki, yokluk varlığın sebebi olamaz, yoktan hiçbir şey meydana gelemez. (Rien ne vient du rien) yani yok iken var olan şeyler, kendilerindeki o yokluktan yine kendi kendilerine değil, mutlaka var olan bir yaratıcının yaratma etkisi ile meydana gelir. Kısacası, olayların kendinden önce bir sebebi vardır. Sonra sebeb ile sonucun bir ilişkisi, bir orantısı vardır. Öyle ki sebeb bitince sonuç da biter. Sonuçlar bilinince sebebi mutlaka veya kesin olarak biliriz ve neticeler ne kadar çok olursa olsun sebepler toplamının kuvvetini geçemezler, onunla denk olurlar. Mesela bir okkalık kuvvet, iki okkayı çekemez. Başka bir ifade ile noksan fazlanın tam sebebi olamaz. Çünkü böyle bir durumda yokluğun varlığa sebep olması gerekir. Falan şey yok iken kendi kendine yoktan var olmuş demek gerekir. Bu ise sebebiyeti inkâr etmek ve dolayısıyla ilmin kendisini iptal etmektir. Anlayışsız cahiller bunu söylerse de bugün ilimleri ve tabiat fenlerini okuyup anlamış olanlar bunu bilerek söyleyemezler. Tabiatla ilgili bütün ilimlerde nedensellik ve nedenselliğin uyumu kanununun mutlak bir hakimiyeti vardır ki, bu büyük kanun, bazen değişim, kendini koruma oranıyla, bazen sebebin uygunluk ve ilgi oranıyla ve kalıtımı terimi ile anlatılır. Olaylarda idrak, ilim, akıl gibi neticeler görülüp dururken, bunların tam ve mutlak sebeplerini, bunlarla hiçbir ilgisi olmayan kör bir kuvvet, kör bir tabiat gibi düşünmek mânâsına gelen tabiatçılığın, tabiî ilimlerde de yeri yoktur. Bunun için tabiat bilginleri, tabiatta yani dünyada, tekamül kanununun varlığını kabul ederken kör, noksan bir tabiatın herşeyin başlangıç noktası ve sebebi olmasını değil, vâcibü'l-vücud (varlığı zorunlu olan) Allah Teâlâ'yı sonsuz kemali ile düşünmek ve kabul etmek şartı ile tabiatta olgunlaşmayı kabul etmişler ve açıklamışlardır. Çünkü böyle olmasaydı olgunlaşma kanunu ilmin, sanatın özü olan nedensellik ve nedensellik orantıları kanununa aykırı olacağından bilimsel olamazdı.

KaynaklarEdit

  • TDK sözlük, rab
  • Oxford İngilizce Sözlük, rabbi
  • İngilizce Vikipedi, rabbi
  • Kuran
  • Kitabı Mukaddes

geniş acıklama ıcın lutfen tıklayınız http://darulkitap.com/indir/kuran-i-kerimde-dort-terim-mevdudi-ozgun.html

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.