FANDOM


Türk Medeni kanunu

  • TÜRK MEDENİ KANUNU
  • Kanun Numarası : 4721
  • Kabul Tarihi : 22/11/2001
  • Yayımlandığı R.Gazete Tarihi : 8/12/2001 Sayı : 24607
  • Yayımlandığı Düstur : Tertip:5 Cilt, 41
  • İKİNCİ BÖLÜM
  • DERNEKLER
  • A. Kuruluşu
  • I. Tanımı
  • Madde 56- (Değişik :30.07.2003 tarih ve 4963/31) Dernekler, gerçek veya tüzel en az yedi *kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve *çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kişi *topluluklarıdır.
  • Hukuka veya ahlâka aykırı amaçlarla dernek kurulamaz.
  • II. Dernek kurma hakkı
  • Madde 57- Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir.
  • Dernek kurucularının fiil ehliyetine sahip olması gerekir.
  • III. Tüzük
  • Madde 58- Her derneğin bir tüzüğü bulunur.
  • Dernek tüzüğünde derneğin adı,amacı, gelir kaynakları, üyelik koşulları, organları ve örgütü *ile geçici yönetim kurulunun gösterilmesi zorunludur.
  • Dernek tüzüğü, kanunun emredici hükümlerine aykırı olamaz.
  • Dernek tüzüğünde düzenlenmemiş konularda kanun hükümleri uygulanır.
  • IV. Tüzel kişiliğin kazanılması
  • 1. Kazanma anı
  • Madde 59- Dernekler, kuruluş bildirimini, dernek tüzüğünü ve gerekli belgeleri yerleşim *yerinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirine verdikleri anda tüzel kişilik kazanırlar.
  • Kuruluş bildiriminin içeriği ve gerekli belgelerin nelerden ibaret olduğu, yönetmelikte *gösterilir.
  • 2. İnceleme
  • Madde 60- Kuruluş bildirimi ve belgelerin doğruluğu ile dernek tüzüğü, en büyük mülki amir *tarafından altmış gün içinde dosya üzerinden incelenir.
  • Kuruluş bildiriminde, tüzükte ve kurucuların hukuki durumlarında kanuna aykırılık veya *noksanlık tespit edildiği takdirde bunların giderilmesi veya tamamlanması derhal kuruculardan *istenir. Bu istemin tebliğinden başlayarak otuz gün içinde belirtilen noksanlık tamamlanmaz ve *kanuna aykırılık giderilmezse; en büyük mülki amir, yetkili asliye hukuk mahkemesinde derneğin *feshi konusunda dava açması içir durumu Cumhuriyet Savcılığına bildirir. Cumhuriyet Savcısı *mahkemeden derneğin faaliyetinin durdurulmasına karar verilmesini de isteyebilir.
  • Kuruluş bildiriminde, tüzükte ve belgelerde kanuna aykırılık veya noksanlık bulunmaz ya da bu *aykırılık veya noksanlık belirli sürede giderilmiş bulunursa; keyfiyet derhal derneğe yazıyla *bildirilir ve dernek, dernekler kütüğüne kaydedilir.
  • 3. Dernek tüzüğünün ilanı
  • Madde 61- Mülga :
  • 4. İlk genel kurul toplantısı
  • Madde 62-Dernekler, 60 ıncı maddenin son fıkrası gereğince yapılan yazılı bildirimi izleyen *altı ay içinde ilk genel kurul toplantısını yapmak ve organlarını oluşturmakla yükümlüdürler.
  • B. Üyelik
  • I. Kazanılması
  • 1. Kural
  • Madde 63- Hiç kimse, bir derneğe üye olmaya ve hiçbir dernek de üye kabul etmeye zorlanamaz.
  • 2. Koşulları
  • Madde 64- (Değişik :30.07.2003 tarih ve 4963/32) Fiil ehliyetine sahip bulunan her gerçek kişi *ile tüzel kişiler, derneklere üye olma hakkına sahiptir.
  • Yazılı olarak yapılacak üyelik başvurusu, dernek yönetim kurulunca en çok otuz gün içinde *karara bağlanır ve sonuç yazıyla başvuru sahibine bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak deftere kaydedilir.
  • II. Sona ermesi
  • 1. Kendiliğinden
  • Madde 65- Üyelik için kanunda veya tüzükte aranılan nitelikleri sonradan kaybedenlerin dernek *üyeliği kendiliğinden sona erer.
  • 2. Çıkma ile
  • Madde 66-(Değişik :30.07.2003 tarih ve 4963/33) Hiç kimse, dernekte üye kalmaya zorlanamaz. *Her üye yazılı olarak bildirmek kaydıyla, dernekten çıkma hakkına sahiptir.
  • 3. Çıkarılma ile
  • Madde 67-Tüzükte üyelerin çıkarılma sebepleri gösterilebilir.
  • Tüzükte çıkarma sebepleri gösterilmişse, çıkarma kararına bu sebeplerin haklı sayılmayacağı *iddiasıyla itiraz edilemez.
  • Tüzükte çıkarma düzenlenmemişse üye, ancak haklı sebeple çıkarılabilir. Bu çıkarma kararına, *haklı sebep bulunmadığı ileri sürülerek itiraz edilebilir.
  • III. Kapsamı
  • 1. Üyelerin hakları
  • a. Eşitlik ilkesi
  • Madde 68- Dernek üyeleri eşit haklara sahiptirler. Dernek, üyeleri arasında dil, ırk, renk, *cinsiyet, din ve mezhep, aile, zümre ve sınıf farkı gözetilemez; eşitliği bozan veya bazı *üyelere bu sebeplerle ayrıcalık tanıyan uygulamalar yapamaz.
  • Her üyenin, derneğin faaliyetlerine ve yönetimine katılma hakkı vardır.
  • Dernekten çıkan veya çıkarılan üye, dernek malvarlığında hak iddia edemez.
  • b. Oy hakkı
  • Madde 69- Her üyenin genel kurulda bir oy hakkı vardır; üye, oyunu şahsen kullanmak *zorundadır.
  • Onursal üyelerin oy hakkı yoktur.
  • 2. Üyelerin yükümlülükleri
  • a. Ödenti verme borcu
  • Madde 70- Üyelerin ödenti verme borcu tüzükle düzenlenir. Tüzükte düzenleme yoksa üyeler, *dernek amacının gerçekleşmesi ve borçlarının karşılanması için zorunlu ödentilere eşit olarak *katılırlar. Dernekten çıkan veya çıkarılan üye, üyelikte bulunduğu sürenin ödentisini vermek *zorundadır.
  • Onursal üyeler ödenti vermek zorunda değildir.
  • b. Diğer yükümlülükler
  • Madde 71- Üyeler, dernek düzenine uymak ve derneğe sadakat göstermekle yükümlüdürler.
  • Her üye, derneğin amacına uygun davranmak, özellikle amacın gerçekleşmesini güçleştirici veya *engelleyici davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.
  • C. Organlar
  • I. Genel olarak
  • Madde 72- Derneğin zorunlu organları, genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kuruludur.
  • Dernekler zorunlu organları dışında başka organlar da oluşturabilirler. Ancak bu organlara *zorunlu organların görev, yetki ve sorumlulukları devredilemez.
  • II. Genel kurul
  • 1. Niteliği ve oluşumu
  • Madde 73- Genel kurul, derneğin en yetkili karar organı olup; derneğe kayıtlı üyelerden *oluşur.
  • 2. Toplanması
  • a. Olağan toplantı
  • Madde 74- Genel kurul, tüzükte belirtilen zamanda yönetim kurulunun çağrısı üzerine toplanır.
  • Olağan genel kurul toplantılarının en geç üç yılda bir yapılması zorunludur.
  • b. Olağanüstü toplantı
  • Madde 75- Genel kurul, yönetim veya denetim kurulunun gerekli gördüğü hallerde veya dernek *üyelerinden beşte birinin yazılı başvurusu üzerine, yönetim kurulunca olağanüstü toplantıya *çağrılır.
  • Yönetim kurulu, genel kurulu toplantıya çağırmazsa; üyelerden birinin başvurusu üzerine sulh *hakimi, üç üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.
  • c. Toplantısız veya çağrısız alınan kararlar
  • Madde 76-Bütün üyelerin bir araya gelmeksizin yazılı katılımıyla alınan kararlar ile dernek *üyelerinin tamamının kanunda yazılı çağrı usulüne uymaksızın bir araya gelerek aldığı kararlar *geçerlidir.
  • Bu şekilde karar alınması olağan toplantı yerine geçmez.
  • 3. Toplantıya çağrı
  • Madde 77- Genel kurul, yönetim kurulunca, en az onbeş gün önceden toplantıya çağrılır.
  • Bu amaçla toplantının günü, saati, yeri ve gündemi üyelere bildirilir.
  • Toplantıya çağrı usulü ve toplantının ertelenmesine ilişkin konular, yönetmelikle düzenlenir.
  • 4. Toplantı yeri ve toplantı yeter sayısı
  • Madde 78- Genel kurul toplantıları, tüzükte aksine hüküm olmadıkça, dernek merkezinin *bulunduğu yerde yapılır.
  • Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun, tüzük değişikliği ve derneğin *feshi hallerinde üçte ikisinin katılımıyla toplanır; çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle *toplantının ertelenmesi durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya *katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının iki katından az olamaz.
  • Genel kurul toplantısı, bir defadan fazla geri bırakılamaz.
  • 5. Toplantı usulü
  • Madde 79- Genel kurul toplantısının açılışından sonra, toplantıyı yönetmek üzere, bir başkan *ve yeteri kadar başkan vekili ile yazman seçilir.
  • Genel kurul toplantısında yalnız gündemde yer alan maddeler görüşülür. Ancak, toplantıda hazır *bulunan üyelerin en az onda biri tarafından görüşülmesi yazılı olarak istenen konuların *gündeme alınması zorunludur.
  • 6. Genel kurulun görev ve yetkileri
  • Madde 80- Genel kurul, üyeliğe kabul ve üyelikten çıkarma hakkında son kararı verir; dernek *organlarını seçer ve derneğin diğer bir organına verilmemiş olan işleri görür.
  • Genel kurul, derneğin diğer organlarını denetler ve onları haklı sebeplerle her zaman görevden *alabilir.
  • 7. Genel kurul kararları
  • a. Karar yeter sayısı
  • Madde 81- Genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır. Şu *kadar ki, tüzük değişikliği ve derneğin feshi kararları, ancak toplantıya katılan üyelerin *üçte iki çoğunluğuyla alınabilir.
  • b. Oy hakkından yoksunluk
  • Madde 82- Hiçbir dernek üyesi, dernek ile kendisi, eşi, üstsoyu ve altsoyu arasındaki bir *hukuki işlem veya uyuşmazlık konusunda alınması gereken kararlarda oy kullanamaz.
  • (Değişik :30.07.2003 tarih ve 4963/34)Tüzel kişi adına oy kullanacak kişi hakkında da *yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
  • c. Kararın iptali
  • Madde 83- Toplantıda hazır bulunan ve kanuna veya tüzüğe aykırı olarak alınan genel kurul *kararlarına katılmayan her üye, karar tarihinden başlayarak bir ay içinde; toplantıda hazır *bulunmayan her üye kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her halde karar tarihinden *başlayarak üç ay içinde mahkemeye başvurmak suretiyle kararın iptalini isteyebilir.
  • Diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları tüketilmedikçe iptal davası *açılamaz.
  • Genel kurul kararlarının yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı durumlar saklıdır.
  • III. Yönetim kurulu
  • 1.Oluşumu
  • Madde 84- Yönetim kurulu, beş asıl ve beş yedek üyeden az olmamak üzere dernek tüzüğünde *belirtilen sayıda üyeden oluşur.
  • Yönetim kurulu üye sayısı, boşalmalar sebebiyle üye tamsayısının yarısının altına düşerse; *genel kurul, kalan yönetim kurulu üyeleri veya denetim kurulu tarafından bir ay içinde *toplantıya çağırılır. Çağrı yapılmazsa, üyelerden birin istemi üzerine, sulh hakimi, üç üyeyi *genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.
  • 2. Görevleri
  • Madde 85- Yönetim kurulu, derneğin yürütme ve temsil organıdır; bu görevini kanuna ve dernek *tüzüğüne uygun olarak yerine getirir.
  • Temsil görevi, yönetim kurulunca, üyelerden birine veya bir üçüncü kişiye verilebilir.
  • IV. Denetim kurulu
  • Madde 86- Denetim kurulu, üç asıl ve üç yedek üyeden az olmamak üzere dernek tüzüğünde *belirtilen sayıda üyeden oluşur.
  • Denetim kurulu, denetleme görevini, dernek tüzüğünde belirtilen esas ve usullere göre yapar; *denetleme sonuçlarını bir raporla yönetim kuruluna ve genel kurula sunar.
  • D. Sona erme
  • 1. Kendiliğinden
  • Madde 87- Dernekler, aşağıdaki hallerde kendiliğinden sona erer:
  • 1.Amacın gerçekleşmesi, gerçekleşmesinin olanaksız hale gelmesi veya sürenin sona *ermesi,
  • 2.İlk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu *organların oluşturulmamış olması,
  • 3.Borç ödemede acze düşmüş olması,
  • 4.Tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hale gelmesi,
  • 5.Olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması
  • Her ilgili, sulh hakiminden, derneğin kendiliğinden sonra erdiğinin tespitini *isteyebilir.
  • II. Genel kurul kararı ile
  • Madde 88- Genel kurul, her zaman derneğin feshine karar verebilir.
  • III. Mahkeme kararı ile
  • Madde 89- Derneğin amacı, kanuna veya ahlaka aykırı hale gelirse;Cumhuriyet savcısının veya *bir ilgilinin istemi üzerine mahkeme, derneğin feshine karar verir . Mahkeme, dava sırasında *faaliyetten alıkoyma dahil gerekli bütün önlemleri alır.
  • E. Derneklerin faaliyetleri
  • I. Genel olarak
  • Madde 90- Dernekler, amaçlarını gerçekleştirmek üzere, tüzüklerinde belirtilen çalışma *konuları ve biçimleri doğrultusunda faaliyette bulunurlar.
  • Yasaklanan veya izne bağlı faaliyetlerle ilgili kamu hukuku nitelikli özel kanun hükümleri *saklıdır.
  • Dernek faaliyetleri ile ilgili yasak ve sınırlamalara aykırılık halinde, Cumhuriyet savcısının *istemiyle mahkemece faaliyetten alıkoyma kararı verilebilir.
  • II. Uluslararası faaliyet
  • 1. Faaliyet serbestliği
  • Madde 91. (Değişik: 2.1.2003-4778/34) Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları *gerçekleştirmek üzere uluslar arası faaliyette ve işbirliğinde bulunabilirler, yurt dışında *şube açabilirler ve yurt dışında kurulmuş dernek ve kuruluşlara üye olarak katılabilirler.
  • 2. Yabancı dernekler
  • Madde 92. (Değişik: 2.1.2003-4778/35) Yabancı dernekler, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak *suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle Türkiye’de faaliyette ve iş birliğinde bulunabilirler, *şube açabilirler, üst kuruluş kurabilir ve kurulmuş üst kuruluşlara katılabilirler.
  • III. Yabancıların dernek kurma hakkı
  • Madde 93- Türkiye’de yerleşme hakkına sahip olan yabancı gerçek kişiler, dernek kurabilirler *veya kurulmuş derneklere üye olabilirler.
  • Onursal üyelik için bu koşul aranmaz.
  • F. Derneklerin örgütlenmesi
  • I. Şube açmaları
  • 1.Kuruluşu
  • Madde 94- Dernekler, gerekli görülen yerlerde genel kurul kararıyla şube açabilirler. Bu *amaçla dernek yönetim kurulunca yetki verilen en az üç kişilik kurucular kurulu, şube açılacak *yerin en büyük mülki amirine şube kuruluş bildirimini ve gerekli belgeleri verir.
  • (Mülga fıkra:30.07.2003 tarih ve 4963/34)
  • 2. Şubenin organları ve uygulanacak hükümler
  • Madde 95- Her şubede genel kurul ve yönetim kurulu ile denetim kurulu veya denetçi bulunması *zorunludur.
  • Bu organların görev ve yetkileri ile şubelere ilişkin diğer hususlar hakkında bu kanun *hükümleri uygulanır.
  • II. Üst kuruluşlar kurmaları
  • 1. Federasyon
  • Madde 96- Federasyonlar, kuruluş amaçları aynı olan en az beş derneğin amaçlarını *gerçekleştirmek üzere üye sıfatıyla bir araya gelmeleri suretiyle kurulur.
  • Her federasyonun bir tüzüğü bulunur.
  • Federasyon kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli belgelerin yerleşim yerinin en büyük mülki *amirine verilmesiyle tüzel kişilik kazanır.
  • 2. Konfederasyon:
  • Madde 97- Konfederasyonlar, kuruluş amaçları aynı olan en az üç federasyonun amaçlarını *gerçekleştirmek üzere üye sıfatıyla bir araya gelmeleri suretiyle kurulur.
  • Her konfederasyonun bir tüzüğü bulunur.
  • Konfederasyon, kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli belgelerin yerleşim yerinin en büyük mülki *amirine verilmesiyle tüzel kişilik kazanır.
  • 3. Ortak hükümler:
  • Madde 98- Dernekler, bağlı oldukları federasyonun; federasyonlar da bağlı oldukları *konfederasyonun genel kurulunda en az üçer üye ile temsil olunurlar. Temsilci üyeler, ilgili *derneklerin ve federasyonların genel kurullarınca seçilirler.
  • Federasyon ve konfederasyonlara ilişkin diğer hususlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır.
  • G. Dernek gelirleri
  • Madde 99- Dernek gelirleri, üye ödentisi, dernek faaliyetleri sonucunda veya dernek *malvarlığından elde edilen gelirler ile bağış ve yardımlardan oluşur.
  • II. Saklı hükümler
  • Madde 100- Kamuya yaralı dernekler ve özel kanunlarla kurulan dernekler hakkındaki özel *hükümler saklıdır.
  • ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
  • VAKIFLAR
  • A. Kuruluşu
  • I.Tanımı
  • Madde 101- Vakıflar, gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir *amaca özgülemeleriyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluklarıdır.
  • Bir malvarlığının bütünü veya gerçekleşmiş ya da gerçekleşeceği anlaşılan her türlü geliri *veya ekonomik değeri olan haklar vakfedilebilir.
  • Cumhuriyetin Anayasa ile belirlenen niteliklerine ve Anayasanın temel ilkelerine, hukuka, *ahlâka, millî birliğe ve millî menfaatlere aykırı veya belli bir ırk ya da cemaat mensuplarını *desteklemek amacıyla vakıf kurulamaz.
  • II. Kuruluş şekli
  • Madde 102- Vakıf kurma iradesi, resmî senetle veya ölüme bağlı tasarrufla açıklanır. Vakıf, *yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile tescil ile tüzel kişilik kazanır.
  • Resmî senetle vakıf kurma işleminin temsilci aracılığıyla yapılması, temsil yetkisinin *noterlikçe düzenlenmiş bir belgeyle verilmiş olmasına ve bu belgede vakfın amacı ile *özgülenecek mal ve hakların belirlenmiş bulunmasına bağlıdır.
  • Mahkemeye başvurma, resmî senet düzenlenmiş ise vakfeden tarafından; vakıf ölüme bağlı *tasarrufa dayanıyorsa ilgililerin veya vasiyetnameyi açan sulh hâkiminin bildirimi üzerine ya *da Vakıflar Genel Müdürlüğünce re'sen yapılır.
  • Başvurulan mahkeme, mal ve hakların korunması için gerekli önlemleri re'sen alır.
  • III. Temyiz ve iptal
  • Madde 103- Mahkemenin verdiği karar, tebliğ tarihinden başlayarak bir ay içinde, başvuran veya *Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilebilir.
  • Vakıflar Genel Müdürlüğü veya ilgililer, vakfın kurulmasını engelleyen sebeplerin varlığı *hâlinde iptal davası açabilirler.
  • IV. Tescil ve ilân
  • Madde 104- Tesciline karar verilen vakıf, vakfın yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan *sicile tescil edilir; ayrıca Vakıflar Genel Müdürlüğünde tutulan merkezî sicile kaydolunur.
  • Tescil kararı, başka bir mahkemece verilmiş ise, ilgili belgelerle birlikte tescil için vakfın *yerleşim yeri mahkemesine gönderilir.
  • Yerleşim yeri mahkemesinin yapacağı bildirim üzerine Vakıflar Genel Müdürlüğünce merkezî *sicile kaydolunan vakıf Resmî Gazete ile ilân olunur.
  • Tescil ve ilân tüzük hükümlerine göre yapılır.
  • V. Mal ve hakların kazanılması ve sorumluluk
  • Madde 105- Özgülenen malların mülkiyeti ile haklar, tüzel kişiliğin kazanılmasıyla vakfa *geçer.
  • Tescile karar veren mahkeme, vakfedilen taşınmazın vakıf tüzel kişiliği adına tescil *edilmesini tapu idaresine bildirir.
  • Ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakfın miras bırakanın borçlarından sorumluluğu, özgülenen mal *ve haklarla sınırlıdır.
  • B. Vakıf senedi
  • I. İçeriği
  • Madde 106- Vakıf senedinde vakfın adı, amacı, bu amaca özgülenen mal ve haklar, vakfın *örgütlenme ve yönetim şekli ile yerleşim yeri gösterilir.
  • II. Noksanlıklar
  • Madde 107- Vakıf senedinde vakfın amacı ile bu amaca özgülenen mal ve haklar yeterince *belirlenmiş ise, diğer noksanlıklar vakfın tüzel kişilik kazanması için yapılan başvurunun *reddini gerektirmez.
  • Bu tür noksanlıklar, tescil kararı verilmeden önce mahkemece tamamlattırılabileceği gibi; *kuruluştan sonra da denetim makamının başvurusu üzerine, olanak varsa vakfedenin görüşü *alınarak vakfın yerleşim yeri mahkemesince tamamlattırılır.
  • Tescili istenen vakfa ölüme bağlı tasarrufla özgülenen mal ve haklar amacın gerçekleşmesine *yeterli değilse; vakfeden aksine bir irade açıklamasında bulunmuş olmadıkça bu mal ve haklar, *denetim makamının görüşü alınarak hâkim tarafından benzer amaçlı bir vakfa özgülenir.
  • C. Mirasçıların ve alacaklıların dava hakkı
  • Madde 108- Vakfedenin mirasçıları ile alacaklılarının, bağışlamaya ve ölüme bağlı tasarruflara *ilişkin hükümler uyarınca dava hakları saklıdır.
  • D. Vakfın örgütü
  • I. Genel olarak
  • Madde 109- Vakfın bir yönetim organının bulunması zorunludur. Vakfeden, vakıf senedinde *gerekli gördüğü başka organları da gösterebilir.
  • II. Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakfı
  • Madde 110- Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıflarının yöneticileri, yararlananlara, *vakfın örgütü, işleyişi ve malî durumu hakkında gerekli bilgiyi vermekle yükümlüdürler.
  • Vakfa ödenti veren çalıştırılanlar ve işçiler en az yapmış oldukları ödeme oranında yönetime *katılırlar ve temsilcilerini olabildiğince kendi aralarından seçerler.
  • Vakfın malvarlığının çalıştırılanların ve işçilerin yapacakları ödemelerle sağlanacak *bölümünün işverene karşı vakfın bir alacağından ibaret olması, ancak bu alacak için yeterli *güvence sağlanmış olmasına bağlıdır.
  • Yararlananların, vakfın edimlerinin yerine getirilmesini dava yoluyla isteyebilmeleri, ödenti *vermiş olmalarına veya vakfı düzenleyen hükümlerin kendilerine bu hakkı tanımış bulunmasına *bağlıdır.
  • Çalıştırılanlara ve işçilere yardım vakıflarında yararlananların yönetime katılmaları ve *vakıftan yararlanma koşulları ile ilgili hükümlerde yapılacak değişiklikler, vakıf senedine *göre buna yetkili organın istemi üzerine, denetim makamının yazılı görüşü alındıktan sonra *yerleşim yeri mahkemesince karara bağlanır.
  • E. Denetim
  • Madde 111- Vakıfların, vakıf senedindeki hükümleri yerine getirip getirmedikleri, vakıf *mallarını amaca uygun biçimde yönetip yönetmedikleri ve vakıf gelirlerini amaca uygun olarak *harcayıp harcamadıkları Vakıflar Genel Müdürlüğünce ve üst kuruluşlarınca denetlenir. *Vakıfların üst kuruluşlarınca denetimi özel kanun hükümlerine tabidir.
  • F. Yönetimin, amacın ve malların değiştirilmesi
  • I. Yönetimin değiştirilmesi
  • Madde 112- Haklı sebepler varsa mahkeme, vakfın yönetim organı veya denetim makamının istemi *üzerine diğerinin yazılı görüşünü aldıktan sonra vakfın örgütünü, yönetimini ve işleyişini *değiştirebilir.
  • Mahkeme, denetim makamının başvurusu üzerine, (...)(1) duruşma yaparak yöneticileri görevden *alabilir ve vakıf senedinde başka bir hüküm yoksa yenisini seçebilir.
  • II. Amacın ve malların değiştirilmesi
  • Madde 113- Durum ve koşullardaki değişmeler yüzünden vakıf senedinde yazılı amaca bağlı *kalınması vakfedenin arzusuna açıkça uymayacak hâle gelmiş ise mahkeme, vakfın yönetim organı *veya denetim makamının başvurusu üzerine diğerinin yazılı görüşünü aldıktan sonra vakfın *amacını değiştirebilir.
  • Amacın gerçekleşmesini önemli ölçüde güçleştiren veya engelleyen koşulların ve yükümlülüklerin *kaldırılmasında veya değiştirilmesinde de aynı hüküm uygulanır.
  • Amaca özgülenen mal ve hakların daha yararlı olanları ile değiştirilmesini veya paraya *çevrilmesini haklı kılan sebepler varsa mahkeme, vakfın yönetim organı veya denetim makamının *başvurusu üzerine diğerinin yazılı görüşünü aldıktan sonra gerekli değişikliğe izin verebilir.
  • G. Yıllık rapor
  • Madde 114- Yönetim organı her takvim yılının ilk üç ayı içinde vakfın bir önceki yıla ait *malvarlığı durumunu ve çalışmalarını bir rapor hâlinde denetim makamına bildirir ve durumun *uygun araçlarla yayımlanmasını sağlar.
  • H. Faaliyetten geçici alıkoyma
  • Madde 115- İçişleri Bakanlığı, Anayasada öngörülen hâllerde ve belirlenen usullere uygun *olarak, denetim makamının da görüşünü almak suretiyle mahkemece bir karar verilinceye kadar *vakfı geçici olarak faaliyetten alıkoyabilir ve derhâl mahkemeye başvurur. Hâkim başvuruyu *gecikmeksizin karara bağlar.
  • İ. Vakfın sona ermesi
  • Madde 116- Amacın gerçekleşmesi olanaksız hâle geldiği ve değiştirilmesine de olanak *bulunmadığı takdirde, vakıf kendiliğinden sona erer ve mahkeme kararıyla sicilden silinir.
  • Yasak amaç güttüğü veya yasak faaliyetlerde bulunduğu sonradan anlaşılan veya amacı sonradan *yasaklanan vakfın amacının değiştirilmesine olanak bulunmazsa; vakıf, denetim makamının ya da *Cumhuriyet savcısının başvurusu üzerine duruşma yapılarak dağıtılır.
  • J. Diğer hükümler
  • Madde 117- Vakıfların malları üzerinde zilyetlik yoluyla kazanma hükümleri uygulanmaz.
  • Derneklerin uluslararası faaliyette bulunmalarına ve üst kuruluş kurmalarına ilişkin hükümler *kıyas yoluyla vakıflar hakkında da uygulanır.
  • Kamuya yararlı veya özel kanunlarla kurulan vakıflar hakkındaki özel hükümler saklıdır.
  • –––––––––––––––––––
  • (1) Anayasa Mahkemesi’nin 27/11/2007 tarihli ve E.:2002/162, K.:2007/89 sayılı Kararıyla; bu *maddenin ikinci fıkrasında yer alan “…tüzükte gösterilen sebeplerle…” ibaresi iptal edilmiştir
Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.