FANDOM


Azim
əzm
Sa'dî,o bizim Şark'ımızın rûh-ı kemâli,

Bir ders-ihakîkatihakîkat veriyor,işte meâli:

Sadi,o bizim Doğu'muzun kamala çatmış ruhu,

Bir həqiqət dərsi verir,işdə mənası:

Vaktiyle beş on kâfile sahrâya düzüldük;

Gündüz yürüdük hep,gece bir menzile geldik.

Vaxtilə beş on karvan səhraya düzüldü;

Gündüz yürüdük həmişə,gecə bir konak yerinə gəldik

Çok geçmedi, baktım, bir adam hâsir ü hâib Koşmakta...


Meğer eylemiş evlâdını gâib.

Çox keçmədi, baxdım, bir adam şaşqın və ümidsiz Qaçmaqda ...

Məgər uşağını itirmiş

Bîçâre gidip haymelerin hepsine sormuş;

Bir taş bile görmüşse, hemen oğluna yormuş.

Yazıq gedib çadırların hamısına soruşmuş;

Bir daş belə görmüşse, dərhal oğluna yormuş

Avâre peder, nerde bulursun onu! derken...

Gördüm ki ciğer-pâresinin tutmuş elinden,

Yazıq ata, haradan taparsan onu! deyərkən ...

Gördüm ki, ciyər-pâresinin tutmuş əlindən,

Lebrîz-i meserret geliyor bizlere doğru,

Taşmış da gözünden akıyor şimdi sürûru!

Sevinclə dolu gəlir bizlərə doğru,

Daşmış da gözündən axır indi xoşbəxtliyi!

Yaklaştı şütürbâna nihayet, dedi yekten:

"Evlâdımı buldum...

Nasıl amma?

Onu bilsen...

Yaxınlaşdı deveciler nəhayət, dedi birdən:

Uşağımı tapdım ...

Necə amma?

Onu bilsən ...

Karşımda ne görsem,

“O!” dedim geçmedim aslâ.

Aldatsa da tahmînimi binlerce heyûlâ,

Qarşımda nə görsəm,

o! dedim, geçmedim əsla,

Təxminimiz minlərlə xəyal aldatsa da,

Azmimde fütûr eylemedim, ye'si bıraktım...

Mâdâm ki dünyâdadır elbet bulacaktım...

Əzmimi zəiflik göstərmiş, ümidsizliyə buraxdım ...

Madam ki dünyadadır əlbət bulacaktım.

Kumlarda yüzüp, zulmetin a'mâkına daldım;

Hep rûh kesildim...

Ne boğuldum, ne bunaldım

Kumlarda üzüb, qaranlığın dərinliklərinə daldım;

Həmişə ruh kesildiyi ...

Nə boğuldum, nə böhrana düşdüm.

Tevfık-i İlâhî edip en sonra inâyet,


Gördüm gözümün nûrunu karşımda nihâyet .

Allahın köməyi göstərdi lütfünü ən sonunda.

Gördüm gözümün nurunu qarşımda nəhayət.

İm'ân ile baksak oluyor işte nümâyan,

Sa'dî bize göstermede bir meslek-i irfan:

Diqqətlə baxsaq işdə açıqca görülür.

Sad bizə mədəniyyət dolu bir yol göstərir:

Bir gâye-i maksûda şitâb eyleyen âdem,

Tutmuşsa bidâyette eğer azmini muhkem,

Çatmaq istədiyi bir hədəfə doğru qaçan adam,

Tutmuşsa başlanğıcda əgər əzmini möhkəm,

Er geç bulacak sa'y ile dil-hâhını elbet.

îrâ bu şuûunzâr-ı tecellîde, hakîkat,

Gec-tez tapacaq işlə könlünün istədiyini əlbət.

Çünki bu təcəlliyə aid hadisələr dünyasında həqiqətən

evfik, taharrîye, taharrî ona âşık;

Azmin de emel lâzımıdır,gayr-ı müfârık.

Allahın köməyi araşdırmaya, araşdırma da bu köməyə asılıdır.

Məqsəd də əzmin olmazsa olmaz şərtidir.

Olsun da emel azm ü taharrîye mukârin;

Tevfik zuhûr eylemesin sonra...

Ne mümkin!

Məqsəd,əzm və araşdırmayla birlikdə tapılsın da,

Nə mümkün,

Allahın köməyi ortaya çıxmasın sonra!

Ba'zen iki üç haybet olur rehzen-i
İnsan o zaman etmelidir azmini-teşdîd.
Bəzən kimi yokluklar ümidsizliyə gətirib çıxarar ...

İnsan o zaman əzmini artırmalıdır.

Ye'sin sonu yoktur, ona bir kerre düşersen Hüsrâna düşersin;

Çıkamazsın ebediyyen!

Ümidsizliyə sonu yoxdur,ona bir dəfə düşsən,Hüsrana düşərsən;

xilas ola bilməzsən bundan!

Mahkûm olarak ye'se şu bîçâre peder de,

Evlâdını şâyed o karanlık gecelerde,

Özünü ümidsizliyə məhkum edərək bu çarəsiz ata da,

Uşağını əgər o qaranlıq gecələrdə,

Vaz geçmiş olaydı aramaktan, ne bulurdu?

Elbet biri candan, biri cânandan olurdu

Vaz keçmiş olsaydı axtarmaqdan, nə tapardı?

Əlbət biri candan, biri canandan olardı!

Safahat logo

Şablon:Düz liseler için safahat projesi
Şablon:Anadolu liseleri için safahat projesi
Şablon:Sosyal Bilimler Liseleri için safahat projesi
Şablon:Türki Dillerde Safahat Projesi
Şablon:Safahat İngilizceye Tercüme Projesi

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.