Bandırma
Bandırma Limanı ve çevresi.
Bandırma
Arma
İlçenin il genelindeki konumu.
Bandırma'nın Türkiye'deki konumu
Ülke

Şablon:Bayrak - d


Bayrak - Batrak - Flag

Liva, bayraktır ; Rayet, sancak'tır. Cevdet Paşa
Bayraktarların piri : Ebu Mirsed veya Mirsad dır.
Alem - Flama

Yıldız - Ildız -
Hilal - Hilâl -İlal
İlkay - Dolunay - Bedr - Yarımay
Hilalin özel ve derin anlamı
Hilal/VP
Hilal/Resim

Sancak -
Al sancak- Ertuğrul Gazi sancağı [1]
Ak sancak
Yeşil sancak

Rayet -Ra'yet
Ra'yete meyle ederiz, kamet-i dil-cu yerine
liva
livâ -
Tuğ -Tüy

Türk Bayrağı - Türk
Türk bayrakları

Türk Bayrağının Doğuşu
Türk bayrağının doğuşu ve ortaya çıkışı
I. Murad - Hüdavendiğar - Hüdavendigâr - Hüdavendigâr Gazi - Mestan GaziKosova
Türk Bayrağının derin anlamı
Mevzuat
Bayrak Kanunu
Bayrak Tüzüğü
Milli Eğitim Bakanlığı Bayrak Törenleri Yönergesi
Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun


Moldavia's coat of Arms in 1481 under the rule of Stephen the Great and Holy--Ştefan cel Mare şi Sfân

Moldova arması

The first Romanian post stamp in Moldavia issued in 1847, representing the head of the "zimbru"-- a rare species of bison now extinct from the Carpathian forests that is also depicted on the Coat of Arms of ancient Romania's province of Moldavia; the writing at the top of the stamp with cyrillic letters reads: "Porto scrisori"--Letter stamp.

Türkiye
Bölge Marmara
İl Balıkesir
Yönetim
 - Belediye başkanı Sedat Pekel (CHP)
Yüz ölçümü
 - Kent 690 km² (266 sq mi)
Rakım 63 m (207 ft)
Nüfus (2008)
 - Kent 130
 - Merkez 112
  TÜİK
Zaman dilimi DAZD (UTC+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (UTC+3)
Alan kodu 0266
Website: bandirma-bld.gov.tr

Bandırma, Balıkesir ili'nin kuzeyinde bulunan, Marmara Denizi kıyısındaki bir liman ilçesi.

Coğrafya[düzenle | kaynağı değiştir]

İlçe toprakları kıyı bölgesinde oldukça düzdür. Hafif engebelerle kesinlen bu düzlükler güneye doğru yükselir. İlçe topraklarından doğan Kocaavşa Deresi Kuş Gölü'ne dökülür. Çanakkale ili'nden doğan Gönen Çayı, ilçenin kuzeyinden geçer ve Kapıdağ Yarımadası'nın batısından Marmara Denizi'ne dökülür.[1] İlçenin güneyinde Kuş Cenneti adıyla da bilinen Manyas Gölü vardır. Bu gölün bulunduğu 24.047 hektarlık alan 1959 yılında Kuşcenneti Millî Parkı adıyla ulusal park ilan edilmiştir.[2] Evliya Çelebi bu göl için "O kadar derin değil, suyu ab-ı hayata benzer. İçinde alabalık, turna balığı, çeşit çeşit nefis balık avlanır. Devlete vergi ödeyen avcıları vardır. Öyle herkes zevk için ve ticaret için balık avlayamaz. Kışın bu göl, kaz, ördek, kuğu, karabatak, yeşilbaş, martı, saka kuşu ve diğer güzel kuşlarla dolar." demiştir.[3] Parkta dönemlere göre 239 kuş türü bulunmaktadır. Bu park 1998 yılında Ramsar Sözleşmesi kapsamına alınmıştır.[4]

Konum[düzenle | kaynağı değiştir]

Bandırma'nın kuzeyinde Marmara Denizi ve Balıkesir ili'ne bağlı Erdek ilçesinin kurulu olduğu Kapıdağ Yarımadası, güneyinde Manyas ilçesi ve Manyas Kuşgölü, batısında, Gönen ilçesi, doğusunda ise Bursa ili'ne bağlı Karacabey ilçesi bulunmaktadır.[5]

İklim[düzenle | kaynağı değiştir]

Tarih[düzenle | kaynağı değiştir]

Bizans ve öncesi dönem[düzenle | kaynağı değiştir]

Tarihte Kizikos, Panderma, Panormos gibi adlar alan Bandırma çok eski bir yerleşim merkezidir. Kuruluşu hakkında kesin bilgi olmayan Bandırma'nın Kizikos'ta yapılan kazılarda bulunan bir lahitten İÖ. VIII-X yüzyıllar arasında kurulduğu düşünülmektedir. Bandırma ilk başta Misya bölgesi sınırları içerisindeydi. Bu yıllarda adı Panormos idi. İÖ. 334'te Büyük İskender, Perslerin elinde bulunan bölgeyi kendi devletinin sırnırları içine kattı. İskender'in ölümünden sonra bölge Romalıların eline geçti. Roma İmparatorluğu'nun 330 yılında ikiye ayrılmasından sonra Doğu Roma İmparatorluğu'nda kalan Bandırma, 1076'da Kutalmış tarafından ele geçirildi; ancak bölge 1106'da tekrar Doğu Roma İmparatorluğu'na geçti.[3]

Osmanlı dönemi[düzenle | kaynağı değiştir]

Dosya:Balikesirefsaneleri 421603 0.jpg

Belediye Binası ve Liman, 1920'ler

1830'da Erdek Kazası'nın Kapıdağı Bucağı'na bağlanmış, Tanzimat'tan sonra ayrı bir kaza olmuştur. 1874'te büyük bir yangın geçiren Bandırma, 1877-78 Osmanlı Rus Savaşı'ndan sonra Kırımlı ve Rumen göçmenlerin gelmesi ile kalabalıklaşmıştır.[6]

Cumhuriyet dönemi[düzenle | kaynağı değiştir]

Ekonomi[düzenle | kaynağı değiştir]

Bandırma, Türkiye'deki tüm il merkezleri ve ilçeler arasında yapılan bir sıralamaya göre Türkiye'nin en gelişmiş 23. kentidir.[7]İlçe bu özelliği ile 33. sırada yer alan Balıkesir kent merkezinden 10 basamak öndedir.[8] Ayrıca, ilçe çeşitli kriterlere göre hazırlanan il yapılabilecek ilçeler sıralamasında 87 ilçe arasından 3. olmuştur.[8] İlçe Balıkesir ili'nin ilçeleri arasında en hızlı gelişen ilçedir. Günümüzde Bandırma, Balıkesir ili'nin ekonomik merkezi durumuna gelmiştir.[3] 2008 verilerine göre Balıkesir ili'nde en yüksek kurumlar vergisi ödeyen 100 firma arasından 34'ü, ilk 10 firma arasından 4'ü Bandırma kökenlidir. İlçenin il genelindeki kurumlar vergisi payı %20.6'dır.[8] Yine 2008 verilerine göre il genelinde en yüksek gelir vergisi ödeyen 100 kişiden 17'si, 10 kişiden 5'i Bandırma kökenlidir. Bu sayılarla Bandırmalı mükelleflerin il genelindeki payı %29'dur.[8]

İlçe ekonomisi 10.000 kişi istihdam etmektedir. Bu istihdam hacminin %50si sanayi, %20'si tarım, %30'u hizmetler sektöründe çalışmaktadır. Sanayi sektöründe çalışan nüfusun %30'u tarıma dayalı sanayide, %10'u kimya sanayisinde, %5'i madencilik, %5'i makine sanayisinde çalışmaktadır.[9]

Kuruluşlar[düzenle | kaynağı değiştir]

İlçede 1926 yılında Yahya Sezai Uzay tarafından Bandırma Ticaret Odası,[10] 1940 yılında Bandırma Ticaret Borsası kurulmuştur. Bandırma Ticaret Borsası kuruluş tarihine göre Türkiye'nin en eski 23. borsasıdır.[11]

Sanayi[düzenle | kaynağı değiştir]

İlçede 1997 yılında Bandırma Ticaret Odası'nın desteği ile Bandırma Organize Sanayi Bölgesi kurulmuştur. 52 sanayi parseli ve 150 hektarlık genişleme alanı bulunan OSB'de bugün 10 fabrika bulunmakta, 7 fabrika da inşa edilmektedir. toplamda 944.444 m² alana kurulu bölgede 5.000-85.000 m² arası büyüklükte 52 sanayi parseli bulunmaktadır.[12]

Bugün Türkiye'de üretilen kimyasal gübrenin %15'i, etlik civcivin %25'i, yumurtalık civcivin %20'si, beyaz etin %22'si, yumurtanın %22'si ilçede üretilmektedir.[8]

Ticaret[düzenle | kaynağı değiştir]

Dosya:Bandirma Liman.jpg

İlçe ticaretinde önemli yer tutan limandan bir görünüm.

Bandırma'da ticaret genellikle deniz yolu ile yapılır. Bandırma Limanı, İstanbul'dan sonra Marmara Denizi'nin en büyük ikinci, Türkiye'nin beşinci büyük limanıdır. Limanın derinliği 12 metredir ve 20 bin grostona kadar 15 adet gemi aynı anda yükleme-boşaltma yapabilir. Bandırma'nın ihraç ürünleri madenler, piliç eti, yumurta, deniz ve su ürünlerinden oluşmaktadır. Yapılan ticaret hacmi 800 milyon $ kadardır.[9]

Tarım ve Hayvancılık[düzenle | kaynağı değiştir]

Bandırma'da kırsal kesimde en yoğun etkinlik bitkisel üretimdir. Mısır, yulaf, şeker pancarı ve bakla en çok üretilen ürünlerdir. Bağlarda şaraplık üzüm üretilir. Sebzeciliğin de gelişkin olduğu ilçede maydonoz üretimi önemlidir.[6]

İlçede sığır ve koyun da yetiştirilir. İlçede kurulu Merinos yetiştirme çiftliğinde damızlık koç ve koyun yetiştirilir. Genellikle büyük kentler ve çevresinde yoğunlaşan tavukçuluk da ilçede önemli bir geçim kaynağıdır. Ayrıca, Marmara Denizi kıyılarında ve Manyas Gölü'nde balıkçılık yapılır.[6]

Demografi[düzenle | kaynağı değiştir]

1893'te eyaletler bazında yapılan nüfus sayımına göre Karesi Sancağı'na bağlı Bandırma Kazası'nın nüfusu 40.912'dir. Bu nüfusun 20.065'i kadın, 20.847'si erkektir. Nüfusun etnik yapısına bakıldığında ise ilçede 14.519 Müslüman kadın, 15.473 Müslüman erkek, 2762 Rum kadın, 2725 Rum erkek, 2282 Ermeni kadın, 2175 Ermeni erkek, 443 Katolik kadın, 406 Katolik erkek, 59 yabancı kadın, 68 yabancı erkek vardır.[3]

2000 yılına göre Bandırma ilçesi toplam nüfusu 120.753'tür. Bu nüfusun 59.882'si erkek, 60.871'i kadındır. İlçede kentli nüfus köy nüfusundan fazladır. Toplam nüfusun 97.419'u şehirde, 23.334'ü köylerde yaşar. Kentte yaşayan nüfusun 48.074'ü erkek, 49.345'i kadın iken köylerde bu sayı 11.808 erkek, 11.526 kadındır. İlçede km²'ye 204 kişi düşmektedir.[13]

İlçede 34.490 kişi ilkokul mezunu, 3900 kişi ilköğretim mezunu, 7358 kişi ortaokul mezunu, 404 kişi ortaokul dengi meslek yüksekokulu mezunu, 10.067'si lise mezunu, 5655'i lise dengi meslek yüksekokulu mezunu, 7089'u yükseköğretim mezunudur. 5172 kişinin okuma yazma bilmediği ilçede bunların 1286'sı erkek, 3886'sı kadındır. Geri kalan 83.958 kişi okuma yazma bilirken, ilçede 14.930 kişi herhangi bir okuldan mezun olmamıştır.[14]

Yıl Kent Nüfusu Köy Nüfusu Toplam Nüfus
1927 11.127 50.791 61.918
1935 13.285 37.706 50.991
1940 15.715 16.428 32.143
1945 17.355 18.711 36.066
1950 18.925 20.233 39.158
1955 25.637 20.539 46.176
1960 28.880 22.245 51.125
1965 33.116 22.481 55.597
1970 39.525 23.356 62.881
1975 45.422 24.258 69.680
1980 53.497 27.454 80.951
1985 70.137 23.179 93.316
1990 77.444 24.856 102.300
1997 90.719 22.448 113.167
2000 97.419 23.334 120.753
2007 110.248 18.355 128.603
2008 111.500 19.100 156.200
Y & G

Kültür[düzenle | kaynağı değiştir]

Önemli yapılar[düzenle | kaynağı değiştir]

Haydar Çavuş Camisi, Tek kubneli, kare planlı bir camidir. 19. yüzyıl başlarında Haydar Çavuş tarafından yaptırılan cami, 1873'te yanmıştır. Daha sonra Mimar Kemaleddin'in planına göre Neoklasik üslupta yeniden inşa edilmiştir.[3]

Eğitim[düzenle | kaynağı değiştir]

İlçede 1899'da Rum Rüştiyesinde 228 erkek, Ermeni Rüştiyesi'nde 200 kız, 225 erkek öğrenci öğrenim görmekteydi. Aynı tarihte Bandırma Rüştiyesi'nde 87 öğrenci eğitim görmekteydi.[3]

Turizm[düzenle | kaynağı değiştir]

Ulaşım[düzenle | kaynağı değiştir]

Dosya:Bandirma ido.jpg

İlçede bulunan bir İDO feribotundan görünüm.

İlçeden İstanbul'a her gün düzenli feribot seferleri vardır.[15]

Spor[düzenle | kaynağı değiştir]

Kardeş kentler[düzenle | kaynağı değiştir]


Moldavia's coat of Arms in 1481 under the rule of Stephen the Great and Holy--Ştefan cel Mare şi Sfân

Moldova arması

The first Romanian post stamp in Moldavia issued in 1847, representing the head of the "zimbru"-- a rare species of bison now extinct from the Carpathian forests that is also depicted on the Coat of Arms of ancient Romania's province of Moldavia; the writing at the top of the stamp with cyrillic letters reads: "Porto scrisori"--Letter stamp.

Kamen, Almanya

Kaynakça[düzenle | kaynağı değiştir]

  • (15 Kasım 2009). "Bandırma özel eki". Ekonomist.. 22 Kasım 2009 tarihinde erişildi.

Dipnotlar[düzenle | kaynağı değiştir]

  1. Şablon:Ansiklopedi belirt
  2. "Error: no |title= specified when using {{Cite web}}Şablon:Namespace detect showall". http://www.milliparklar.gov.tr/mpd/mp/milliparklar.asp. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Şablon:Ansiklopedi belirt
  4. Şablon:Ansiklopedi belirt
  5. Dosya:Balıkesir location districts.svg haritasına göre.
  6. 6,0 6,1 6,2 Şablon:Ansiklopedi belirt
  7. Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı: Yerel Yönetimler Özel İhtisas Komisyonu Raporu Ankara: T.C. BAŞBAKANLIK DEVLET PLANLAMA MÜSTEŞARLIĞI, 2001. xvi, 186 s. (DPT.2538 - ÖİK.554) ISBN: 975-19-2567-3
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 (15 Kasım 2009). "Bandırma Artık İl Olmalı". Ekonomist: 8.. 22 Kasım 2009 tarihinde erişildi.
  9. 9,0 9,1 (15 Kasım 2009). "Bandırma 10 Bin Kişiye İstihdam Sağlıyor". Ekonomist: 36.. 22 Kasım 2009 tarihinde erişildi.
  10. (15 Kasım 2009). "Yeni Projelerle Ekonomiye Canlılık Getiriyoruz". Ekonomist: 16.. 22 Kasım 2009 tarihinde erişildi.
  11. (15 Kasım 2009). "Güney Marmara'nın Parlayan Yıldızı Destek Bekliyor". Ekonomist: 32.. 22 Kasım 2009 tarihinde erişildi.
  12. (15 Kasım 2009). "Bölgenin En Sorunsuz Yatırım Alanı Bizde". Ekonomist: 24.. 22 Kasım 2009 tarihinde erişildi.
  13. Şablon:Ansiklopedi belirt
  14. Şablon:Ansiklopedi belirt
  15. Şablon:Ansiklopedi belirt

Dış bağlantılar[düzenle | kaynağı değiştir]

Wikimedia Commons'ta:
Bandırma, Balıkesir ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

Şablon:Bandırma belde ve köyleri


Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.