FANDOM


BAYRAM
BAYRAM
Âfâk bütün hande, cihan başka cihandır;

Bayram ne kadar hoş, ne şetâretli zamandır!

Üfüqlər həmişə gülmekte, dünya başqa dünyadır;

Bayram nə qədər xoş, nə nəş'əli bir zamandır!

Bayramda güler çehre-i mâ'sûm-i sabâvet,

Ümmîd çocuk sûret-i sâfında iyandır.

Uşaqlığın günahsız çöhrəsi bayram gülümsər,

Ümid, saf bir uşaq surətində görünür..

Her cebhede bir nûr-i mücerred lemeânda;

Her dîdede bir rûh demâdem cevelândır.

Sadə bir işıq parıldar hər kəsin üzündə;

Hər an bir ruh gəzər bütün gözlərdə

Âlâm-ı hayâtın iki kat büktüğü ecsâd,
Feyzindeki te'sîr ile âsûde revandır.
Həyat ağrılarının iki qat büktüğü bədənlər,

Onun bərəkətiylə dinclik içində dik gedərlər

Ferdâ-yı sükûn perveridir sâl-i cidâlin,

Nevmîd düşen kalbe ümîd-âver-i candır.

Bayram günləri mücadeleli bir ilin axırında gələn dinc günlərdir,

Ümidsiz ürək bu günlərdə yeni bir ümidlə canlanar.

Heycâ-yi maîşetteki feryâd-ı mehîb
Dünyâda biraz dindiği an varsa bu andır.
Dolanışıq kavgasındaki qorxunc feryad,

Dünyada bir az dindiği an varsa, bu xatırlat

Subhunda bahârın şu sabâhat bulunur mu?

Bak çehre-i gabrâya: Nasıl şen, ne civandır!

Səhər vaxtı baharın gözəlliyi var mu?

Bax bu yer üzünə: Necə şən, nə təzədir

Her sînede bir kalb-i meserret darabanda,

Her kalbde bir âlem-i eşvâk nihandır.

Hər sinədə bir sevincli ürək dəyməkdədir,

Hər ürəkdə bir işıqlı arzular dünyası gizlidir.

Raksân oluyor cünbüş-i dûşiyle anâsır,

Gûya ki bütün sadr-ı zemin pür-galeyandır.

Hər millətdən insan bayram etmənin sevinciylə eğlenmekte,

Sanki bütün yer üzünün ürəyi coşmuştur

Eşbahı da cûşân ediyor feyz-i mübîni,

Yâ Rab bu nasıl rûh-i avâlim-sereyandır!

Açıq-aşkar bərəkəti bütün varlıqları coşturuyor,

Ya Rəbb bu necə bütün aləmlərə yayılan bir ruhdur?

Bayramda gelir yâda ne hoş hâtıralar ki:

Bin ömre verilmez, o kadar kadri girandır

Bayramda gəlir xatirə elə xoş xatirələr ki;

Min ömrə dəyişilməz, o qədər dəyəri yüksəkdir.

Iydin bana dâim görünür levh-i kerîmi:

Mâzî-i tufûliyyetimin yâd-ı besîmi.

Görünür mənə daim bayramın cömərd mənzərəsi:

Uşaqlıq günlərimin gülümsəyən xatirəsi

Birinci gün hava bir parça nâ-müsâiddi;

İkinci gün açılıp, sonra pek güzel gitti.

Birinci gün hava çox uyğun deyildi;

İkinci gün açılıb, sonra çox gözəl getdi

Dedim ki: "Fâtih'e çıksam yavaşça, bir yanda

Durup o âlemi seyreylesem de meydanda,

Dedim ki: "Fatih'e çıxsam yavaşca, bir yanda

Dayanıb o aləmi seyretsem də meydanda,

Ziyâret etsem ehibbâyı sonradan... Hoş olur.

Bütün gün evde oturmak ne olsa pek boştur.

Ziyarət etsəm dostları sonradan ...

Yaxşı olar. Bütün gün evdə oturmaq nə olsa çox boşdur.

Bu arzû-yi tenezzüh gelince, artık ben

Durur muyum?

Ne gezer! Fırladım hemen evden.

"Bu gəzmək istəyi gəlincə, artıq mən

durur bilirəmmi? Nə gəzər! Atıldım dərhal evdən.

Gelin de bayramı Fâtih'te seyredin,

zirâ hayâle, hâtıra sığmaz o hercü merc-i safâ,

Gəlin də bayramı Fatih'te seyredin,

Çünki xatirə, xəyala sığmaz o karmakarışık əyləncə.

Kucakta gezdirilen bir karış çocuklardan

Tutun da, tâ dedemiz demlerinden arta kalan,

Gucakta gezdirilen bir qarış uşaqlardan

Tütün da ta dedemin vaxtından artıq qalan.

Asırlar ölçüsü boy boy asâli nesle kadar,

Büyük küçük bütün efrâd-i belde, hepsi de var

Əsrlər ölçüsü boy boy bastonlu nəsilə qədər,

Böyük kiçik bütün bölgə xalqı, hamısı da var!

Adım başında kurulmuş beşik salıncaklar,

İçinde darbuka, teflerle zilli şakşaklar,

Addım başında qurulmuş beşik salıncaklar,

İçində darbuka, dəflərlə zilli şakşaklar.

Biraz gidin; Kocaman bir çadır...

Önünde bütün,

Çoluk çocuk birer onluk verip de girmek için

Bir az gedin: Böyük bir çadır ...

Onun bütün, uşaq-muşaq bir onluq verib də daxil olmaq üçün

Nöbetle bekleşiyorlar.

Acep içinde ne var?

"caponya'dan gelen insan suratlı bir canavar!"
Növbəylə gözlüyürlə. Görəsən içində nə var?

"Yaponiyadan gələn, insan sifətli bir canavar!"

Geçin: sırayla çadırlar.

Önünde her birinin.

Diyor:

"Kuzum, girecek varsa durmasın girsin."

Keçin: Sırayla çadırlar.

Qabağında hər birinin Deyir:

"Kuzum girəcək varsa, dayanmasın girsin.

Bağırmadan sesi bitmiş ayaklı bir î'lân,

"Alın gözüm buna derler..." sadâsı her yandan.

"Bağırmadan səsi bitmiş ayaqlı bir elan

"Alın gözüm, buna deyərlər ..." Sadasi hər tərəfdən

Alettirikçilerin keyfi pek yolunda hele:

Gelen yapışmada bir mutlaka o saplı tele.

Elektrikçilerin kefi çox yolunda hələ:

Gələn yapışmadan bir mütləq o saplı tələ.

Terâzilerden adam eksik olmuyor; birisi

İnince binmede artık onun da hemşerisi:

Tərəzilərden adam əskik olmur; biri

Düşüncə minməyə artıq onun da həmşərisi:

Hak okka çünkü bu kantar...

Frenk îcâdı gıram Değil!

Diremleri dörtyüz, hesapta şaşmaz adam."

"Haqq okka çünki bu Kantar ...

Firenk icadı gıram Değil!

Diremleri dörd yüz, hesabda şaşmaz adam. "

- Muhallebim ne de kaymak!

- Şifâlıdır macun!

- Simit mi istedin ağa?

- Yokmuş onluğum, dursun.

Tortum nə də qaymak !

-Şifalıdır ma'cun!


Simit istədin ağa?

-Yoxmuş onluğum, dayansın.

O başta: Kuşkunu kopmuş eğerli düldüller,

Bu başta: Paldımi düşmüş semerli bülbüller!

- O başda: Kuskunum qopmuş eğerli düldüllər,

Bu başda: Paldımı düşmüş səmərli bülbüllər!

Baloncular, hacıyatmazlar, fırıldaklar,

Horoz şekerleri, civ civ öten oyuncaklar;

Baloncular, hacıyatmazcılar, fırıldaklar,

Xoruz şəkərləri, civ civ ötən oyuncaqlar;

Sağında atlıkarınca, solunda tahtırevan

Önünde bir sürü çekçek, tepende çiftek olan

Sağında atlı qarışqa, solunda tahtırəvan

Qarşısında bir çox çəkçək, tependə çiftek olan

Öbek öbek yere çökmüş kömür çeken develer...

Ferâğ-ı bâl ile birden geviş getirmedeler.

Öbek öbek yerə çökmüş kömür çəkən dəvələr ...

Könül rahatlığıyla birdən geviş gətirirdilər.

Koşan, gezen, oturan, mâniler düzüp çağıran.

Davullu zurnalı "dans" eyleyen, coşup bağıran,

Qaçan, gəzən, oturan, mahnı düzüb çağıran,

Davullu zurnalı "rəqs" eyleyen, coşub qışqıra

Bu kâinât-ı sürûrun içinde gezdikçe,

Çocukların tarafındaydı en çok eğlence,

Bu sevinc kainatının içində gezdikcə,

Uşaqların tərəfindəydi ən çox əyləncə

Güzelce süslenerek dest-i nâz-ı mâderle;

Birer çiçek gibi nevvâr olan bebeklerle

Gözəlcə süslenərək anasının nəzakətli əliylə;

Birər çiçək kimi parlayan körpələrlə

Gelirdi safha-i mevvâc-ı ıyde başka hayât...

Bütün sürûr u şetâretti gördüğüm harekât!

Gəlirdi bayramın dalğalı üzünə başqa bir canlılıq ...

Bütün sevinc və sevinçdi gördüyüm hərəkət

Onar parayla biraz sallandırdılar... Derken,

Dururdu "Yandı!" sadâsıyle türküler birden,

On pulla bir az sallanırdılar ...Derken,

Nəhayət, dururdu "Yandı!" səsiylə nəğmələr birdən.

- Ayol, demin daha yanmıştı ya!

-Herif sen de...

- Peki kızım, azıcık fazla sallarım ben de

-Aaaa, bayaq daha yanmışdı ya!

-Ay kişi sən də ...

-Yaxşı qızım, azca çox sallarım mən də

"Deniz dalgasız olmaz

-Gönül sevdasız olmaz


-Yâri güzel olanın Başı belâsız olmaz!

-Haydindi mini mini maşallah Kavuşuruz inşallah..."

- "Dəniz dalğasız olmaz,

-Könül sevdasız olmaz,

-Yarı gözəl olanın başı bəlasız olmaz!

-Haydindi mini mini maşallah


Qovuşuruz inşallah ... "

Fakat bu levha-i handâna karşı, pek yaşlı,

Bir ihtiyar kadının koltuğunda gür kaşlı,

Lakin bu gülər üzlü mənzərəyə qarşı,

Xeyli yaşlı bir qoca qadının kreslosunda, gur qaşlı,

Uzunca saçlı güzel bir kız ağlayıp duruyor.

Gelen geçen "Bu niçin ağlıyor?" deyip soruyor

Uzun saçlı gözəl bir qız ağlayıb dayanır.

Gələn keçən, bu nə üçün ağlayır? deyir, soruşur.

- Yetim ayol...

Bana evlâd belâsıdır bu acı

-Çocuk değil mi?

Salıncak' diyor...

- Salıncakçı!

-Yetimdir bu uşaq ...

Mənə övlad bəlasıdır bu acı. -Uşaq deyilmi?


"Yelləncək!" deyir ...

- Yelləncəkci !

Kuzum, biraz da bu binsin...

-Ne var sevâbına say...

-Yetim sevindirenin ömrü çok olur...

- Hay hay!

-Kuzum, bir az bu da binsin ...

-Nə var savabına say ...

-Yətim sevindirən ömrü çox olar ...

-Baş göz üst ə!

Hemen o kız da salıncakçının mürüvvetine,

Katıldı ağlamayan kızların,şetâretine.

Dərhal o qız da yelləncəkci insanlığıyla,

Qatıldı ağlamayan qızların şenliğine


Safahat logo

Şablon:Düz liseler için safahat projesi
Şablon:Anadolu liseleri için safahat projesi
Şablon:Sosyal Bilimler Liseleri için safahat projesi
Şablon:Türki Dillerde Safahat Projesi
Şablon:Safahat İngilizceye Tercüme Projesi

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.