FANDOM


Dosya:Strait of gibraltar.jpg

Cebelitarık Boğazı (Arapça: مضيق جبل طارق, İspanyolca: Estrecho de Gibraltar), Akdeniz ile Atlas Okyanusu'nu birleştiren 60 km uzunluğunda ve 44 km genişliğindeki boğazın derinliği 426 m.'dir. Adını Tarık bin Ziyad'dan almıştır. Avrupa ile Afrika kıtalarını ayırır. Boğazın siyasal egemenlik bakımından kontrolü üç ülkenin elindedir.İngiltere, İspanya ve Fas. Boğazda, yüzeyde doğudan batıya giden kuvvetli bir akıntı vardır. Derinlerde ise daha zayıf bir akıntı Akdeniz’den Atlas (Atlantik) Okyanusuna akar. Cebelitârık Boğazının her iki yanı da sarp kayalıklarla çevrilidir. Bitki örtüsü bakımından Boğaz’ın iki yakasında berâberlik görülür. Boğaz’dan yılda 7000-7500 gemi geçer. Her iki kıyısı da İngilizlerin elindedir. Boğaz’ın Afrika kıyısında bulunan Tanca ise milletlerarası bir statüye bağlanmıştır. Bu statü muayyen bir devletin buraya yerleşmesine mâni olmaktadır.

Tarihi Edit

Eski çağlardaki adı Calpe'dir. Şimdiki adı ise Arap komutanı Tarık bin Ziyad'dan gelmektedir. Tarık, boğazın güvenliğini sağlamak için burada bir kale yaptırmıştır. Cebelitarık 1462'de Araplardan İspanyollara geçmiş 1502'de resmen İspanyol topraklarına katılmıştır. 24 temmuz 1704'te İngiltere-Hollanda deniz kuvvetleri tarafından ele geçirilmiştir. 1705 tarihindeki Utrecht Antlaşması'yla İspanya kaleyi İngiltere'ye iade etmeyi kabul etmiştir.

Konumu Edit

Akdeniz’in batı ucunu Atlas (Atlantik Okyanusu) ile birleştirir. Ulaşım yönünden oynadığı rol itibariyle ve jeopolitik bakımdan en önemli boğazlardan biridir. Deniz geçidinin önemi Süveyş Kanalının açılması ile daha da artmıştır. Takriben 60 km uzunluğunda olan Boğaz Afrika’nın ve Atlas ülkelerinin kuzey kıyısı ile İber Yarımadası'nın güney kıyısı arasında uzanır. En geniş noktası Trafalgar Burnu ile Spartel Burnu arasında 44 km, en dar noktası ise Cires Burnu ile Tarija Burnunun doğusunda 14,2 km’dir. Boğaz’ın ortası, en sığ noktası olup derinliği 324 metre'dir.

Cebelitarik Köprüsü ve tüneli Edit

Şablon:Üslup

Cebelitarik köprüsü Edit

14 km'lik Cebelitarık Köprüsü Cebelitarık Boğazı'nın üzerinde inşaa edildiğinde, şimdiye kadar yapılmış en uzun ve en yüksek köprü unvanını alacak. Bu köprü tamamlandığında Müslüman bir ülkenin kültürüyle, Hıristiyan bir ülkenin kültürü arasında bağ oluşturacağı ve Afrika ile Avrupa arasında ekonomik bağlantıların artmasına yardımcı olacağı düşünülüyor

Uzunluk Edit

14 km, Herbiri 7 km olan iki kısımdan oluşuyor.

Cebelitarik tüneli Edit

Dünyanın çeşitli devletlerince boğaz altından bir tünelin geçirilmesi düşünülmüş ve planı hazırlanmış ise de, tatbik sahasına konulmamıştır. Afrika ve Avrupa kıtalarını birleştirecek olan tünel, Panama Kanalı ve İngiltere-Fransa arasındaki Manş Tüneli gibi, dünyanın en büyük mühendislik harikaları arasına girecek. Akdeniz’in Atlas Okyanusu’na açılan "şişeağzı" Cebelitarık Boğazı’nın iki kıtayı 5 milyon yıl önce ayırmasından bu yana, kimse iki ülke arasına bir köprü kurmayı başaramamıştı.

Dış Bağlantılar Edit

Google haritalar - http://maps.google.com/maps?hl=tr&rlz=1C1GGLS_trMK296MK303&q=cebelitar%C4%B1k%20bogazi&lr=&um=1&ie=UTF-8&sa=N&tab=il

Wikimedia Commons'ta
Cebelitarık Boğazı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
af:Straat van Gibraltar

an:Estreito de Chibraltar ar:مضيق جبل طارق arz:مضيق جبل طارق az:Cəbəllütariq boğazı be:Гібралтарскі праліў be-x-old:Гібральтарскі праліў bg:Гибралтарски проток bn:জিব্রাল্টার প্রণালী br:Strizh-mor Jibraltar bs:Gibraltarski moreuz ca:Estret de Gibraltar cs:Gibraltarský průliv cy:Culfor Gibraltar da:Gibraltarstrædet de:Straße von Gibraltar en:Strait of Gibraltar eo:Ĝibraltara Markolo es:Estrecho de Gibraltar et:Gibraltari väin eu:Gibraltarko itsasartea ext:Estrechu Gibraltar fa:تنگه جبل‌الطارق fi:Gibraltarinsalmi fr:Détroit de Gibraltar fy:Strjitte fan Gibraltar gl:Estreito de Xibraltar he:מצר גיברלטר hi:जिब्राल्टर जलसन्धि hr:Gibraltarski tjesnac hu:Gibraltári-szoros id:Selat Gibraltar io:Gibraltar-stretajo is:Gíbraltarsund it:Stretto di Gibilterra ja:ジブラルタル海峡 jv:Selat Gibraltar ka:გიბრალტარის სრუტე ko:지브롤터 해협 ku:Tengava Cîbraltar la:Fretum Gaditanum lb:Strooss vu Gibraltar lt:Gibraltaro sąsiauris lv:Gibraltāra šaurums mk:Гибралтарски Проток ml:ജിബ്രാൾട്ടർ കടലിടുക്ക് mn:Гибралтарын хоолой mr:जिब्राल्टरची सामुद्रधुनी ms:Selat Gibraltar nl:Straat van Gibraltar nn:Gibraltarsundet no:Gibraltarstredet oc:Estrech de Gibartar os:Гибралтары донкъубал pl:Cieśnina Gibraltarska pnb:آبنائے جبل الطارق pt:Estreito de Gibraltar ro:Strâmtoarea Gibraltar ru:Гибралтарский пролив scn:Strittu di Gibbirterra sh:Gibraltarski tjesnac simple:Strait of Gibraltar sk:Gibraltársky prieliv sr:Гибралтарски мореуз sv:Gibraltar sund sw:Mlango wa Gibraltar ta:ஜிப்ரால்ட்டர் நீரிணை th:ช่องแคบยิบรอลตาร์ uk:Гібралтарська протока ur:آبنائے جبل الطارق vi:Eo biển Gibraltar wa:Sitroet d' Djibraltar yi:דורכגאס פון גיבראלטאר zh:直布羅陀海峽

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.