CEZA Ceza

Sözlükte "bir şeyin bedeli, karşılığı; iyi veya kötü olan bir fiil veya davranışın tam ve yeterli karşılığını vermek" anlamlarına gelmektedir. Kur'ân-ı Kerim'de, hem iyi, hem de kötü fiil ve davranışın karşılığı olarak ceza tabiri kullanılmıştır. Kur'ân'da, iyilerin, Allâh'ın emirlerine uyup yasaklarından sakınanların ahirette mükâfatlandırılacağı, kötülerin, günahkârların, yalancıların, kibirlilerin de cezalandırılacağı belirtilmiştir (bk. Âl-i İmrân, 3/144, 145; Nahl, 16/31; En'âm, 6/120; A'râf, 7/147).

Bir fıkıh terimi olarak ise, hukuk düzeni tarafından, suçluya dünyada uygulanacak maddî ve manevî müeyyideyi ifade etmektedir. Hukuka aykırı davranışlar, toplumun emniyetini ve düzenini ihlal eden bir suç olduğunda, fertleri hukuka uygun davranmaya zorlayan müeyyide, bu fiile uygun bir ceza olur. Bu cezalar, hayata, bedene, şahsiyete, mal varlığına veya suçlunun temel hak ve hürriyetlerine yönelik olabilir ya da teşhir ve terzil gibi manevî olabilir. Bazen bu cezaların birkaçı birleştirilebilir.

Cezalandırmanın amacı, genelde suçun aleniyetine ve yayılmasına engel olarak toplum vicdanını ve sosyal yapıyı korumak, hukuka kuvvet kazandırmak ve bu sûretle fertleri hukuka uygun yaşamaya mecbur etmektir. Bunun yanında, hukuka aykırı davranışta bulunan kişinin te'dibi, gayri kanunî davranışa meyleden kişiyi bu niyetinden caydırma, keffaret, tasfiye, zarar görenin tatmini ve zararın giderilmesi olarak sıralanabilir.

Fıkıh literatüründe cezalar, nasslarla belirlenip belirlenmediğine göre had, kısas ve tazir cezaları şeklinde bir tasnife tabi tutulmaktadır. (bk. Had Cezaları; Kısas; Diyet ve Tazir)

Cezaî müeyyidelerin nitelik ve ilkeleri, kanûnî ve şahsî olması; genel ve sürekli olması; yetkili kişiler tarafından uygulanması; caydırıcı olması ve uygulanabilir olması; suç-ceza dengesinin gözetilmesi ve cezalandırmada adalet ve Hâkkaniyet ölçülerine riâyet edilmesi şeklinde sıralanabilir. (İ.P.)

Cez'(a) Damarlı akik. Göz boncuğu adı verilen, kara alaca ve kıymetli bir süs taşıdır.

Cez'a Az nesne.

Ceza Karşılık, mukabil, ivaz. Cürüm veya günâh işleyenlere verilen azab.

Gr: Şart cümlelerinde ikinci kısım. (Bak: Şart)

Ceza' Hüzünle ağlayıp sızlanmak. Sabırsızlık yüzünden telâş ve teessür göstermek.

Ceza' (C.: Cezeân-Cizâ') Altı veya dokuz aylık koyun. (Kurban olması caizdir).

İki yaşına girmiş koyun.

Arslan, esed.

Hayvana yulaf vermeyip hapsetmek.

[düzenle | kaynağı değiştir]

Durum Tekil Çoğul
Yalın ceza cezalar
Belirtme (-i) cezayı cezaları
Yönelme (-e) cezaya cezalara
Bulunma (-de) cezada cezalarda
Çıkma (-den) cezadan cezalardan
Tamlayan cezanın cezaların

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] genel anlamıyla suç karşılığında uygulanan bir yaptırımdır.
[2] Uygunsuz davranışlarda bulunanlara uygulanan üzüntü, sıkıntı, acı verici işlem veya yaptırım.

Nuvola apps bookcase.svg Köken

[1] Nuvola apps bookcase.svg Köken

Crystal Clear app Login Manager.png Deyimler

ceza yazmak
[1] ceza yazmak

Crystal Clear app Community Help.png Atasözleri

[1] Hanım kırarsa kaza, halayık kırarsa ceza,

Nuvola Turkish flag.svg Türk Dilleri


|} | width=1% | |bgcolor="#FFFFE0" valign=top width=48%|

|}

|}


Crystal Clear app internet.png Çeviriler

[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] hapishane

Nuvola apps bookcase.svg Köken

[1] Nuvola apps bookcase.svg Köken djaza

Crystal Clear app internet.png Çeviriler

  • (İngilizce): [1] [[prison#(İngilizce)|prison]] (en)

|} | width=1% | |bgcolor="#FFFFE0" valign=top width=48%|

|}

|}

Books-aj.svg aj ashton 01f.svg Kaynaklar

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.