FANDOM



EÇS/1/189 Evliya Çelebi Seyahatnamesi 1.Cilt Evliya celebi
Evliya Çelebi
EÇS/1/191

Salyâne ile onlalar Mezik,Ulutürkmen'die. Haleb, paşa sancağıdır.

Adana eyâleti: Divan hizmetlilerden kimse yoktur. Çünkü Haleb'den ayrılmak suretiyle eyâlet olmuştur.

Sancakları: Sis,Tarsus,Karataş ve Silifke'dir. Yedi boy vâsık beyleri ? vardır. Âsîsi çoktur. Çünkü taşlık bir eyâlettir.

Diyarbekir eyâleti: On dokuz sancaktır. Beş hükümettir. Bu sancakların on biri Osmanlı malı olup Osmanlıların diğer şehir ve memleketleri gibi idare olunur. Sekizini Kürt beyleri ellerinde tutarlar ki Yavuz Sultan Selim buraları feth ve zaptettiği zaman kendilerine yurtluk ve ocaklık olarak bağışlamıştır. Azilleri,tayinleri hep kendilerine aittir. Başkasına verilemez. Ancak,akrabaları olursa bir dereceye kadar uygun görülür. Fakat başka sancaklar gibi bina ve mahsulâtları deftere yazılır. Topraklarında timar ve zeâmet vardır. Sefer olursa timara bağlı olanlardan başkaları gibi alaybeylerinin bayrağı altında hizmet görenlerin zeâmeti ve sancağı oğluna yahut akrabasına verilir. Ama (hükümet)diye yazılı olan sancakları içinde (Sultan Selim Kanunnâmesi) gereğince timar ve zeâmeti yoktur. Beyleri kim ise mülkün sahibi olarak hüküm sürer. Evlere,arazi ve mahsulâta bunlar sahiptir. Yazılmaktan ve gezilmekten uzak bırakılmış yerlerdir.

Osmanlı sancakları şunlardır: Harput,Ergani,Siverek,Nusaybin,Hırnı keyf,Meyyafarkın,Akçakale,Habur,Sencar... Yurtluk ve ocaklık olarak beylere bırakılan sancaklar da şunlardır: Suğman,Kulp,Mihrası,Tercil,Atak,Pertek,Çapakçur,Çermik... Bu yazılmaktan ve gezilmekten uzak bırakılmış sancakların beylerine İstanbul'dan bir emir gönderilirse yazının başında (Cenab) denilir.

Hükümetler şunlardır: Cezire mükümeti,Eğin hükümeti,Genç hükümeti,Palu hükümeti,Haro hükümeti. Bu Kürdistan sancakları büyük eyâletler kadar geniştir. Bu Diyarbekir divanının da ruznâmecisi,


Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.