FANDOM


Koordinatlar: 39°01′11″K, 31°09′00″D

Flag of Turkey Emirdağ, Türkiye
Afyonkarahisar districts

Afyonkarahisar Siyasi Haritası
Harita

Türkiye'de bulunduğu yer
Bilgiler
Şehir nüfusu 21.898[] (2000)
İlçe nüfusu 46.199[] (2000)
Yüzölçümü 2048 km²
Rakım 1100 metre
Koordinatlar 39°01′11″K, 31°09′00″D
Posta kodu 03600
Alan kodu 0272
İl plaka kodu 03
Yönetim
Ülke Türkiye
Coğrafi Bölge Ege Bölgesi
İl Afyonkarahisar
Kaymakam Zekeriya Güney
Belediye başkanı Cengiz Pala
Website Belediye
İlçe kaymakamlık site Kaymakamlık

Emirdağ, Afyonkarahisar'a bağlı ilçe.


KonumuEdit

Ege Bölgesinin kuzeydoğusunda, İç Anadolu sınırında yer alır. Afyonkarahisar' a 73 km, Eskişehir' e 110 km , Ankara' ya 186 km, İzmir' e 396 km, İstanbul'a 440 ,Konya' ya ise 225 km uzaklıktadır.

Batısında Afyonkarahisar İli Bayat İlçesi, güneyinde Bolvadin, Sultandağı İlçeleri ve doğusunda Konya İli Çeltik İlçesi, güneydoğusunda Yunak İlçesi, Kuzeyinde Eskişehir İli Sivrihisar ve Çifteler İlçeleri, Kuzeybatısında Han İlçesi ile komşudur.

TarihçeEdit

8.Yüzyıla kadarEdit

Emirdağ yöresinde Hititler, Lidyalılar, Persler, Eski Yunanlılar, Romalılar ve Bizanslılar hüküm sürdü. İlçe merkezine 13 km. uzaklıkta, Hisarköy'de bulunan Amorium, ilçede bulunan en önemli tarihi yerleşimdir. Bizans İmparatorluğu hanedanlarından Amorian hanedanı, Amorium kökenliydi. Antik dönemde Aura, Roma ve Bizans dönemlerinde Amorium olarak anılan tarihi kentin kalıntıları Emirdağ'a 13 km. mesafede yer almaktadır.

Amorium, İstanbul'u ele geçirmek için saldıran Arap ordularının yolu üzerindeydi. Harun Reşit’in ikinci oğlu Mu’tasim, 838 yılında kenti ele geçirdi ve yıktırdı. Kent, Arapların geri çekilmesinden sonra eski canlılığını bir daha kazanamadı.

Orta Anadolu’da Türklerin varlığına ilk kanıt olarak, 838’de Amorium (Hisarköy - Emirdağ)’un kuşatılması gösterilmektedir. Çünkü şehri alan ve kuşatan annesi Türk olan Abbasi Halifesi al-Mu’tassim (أبو إسحاق المعتصم بن هارون, ʾAbū ʾIsḥāq al-Muʿtaṣim ibn Hārūn)'in ordusu, Türk komutanları tarafından komuta ediliyordu ve büyük çoğunluğu Türk askeri kuvvetlerinden oluşuyordu.[1]

Türk yerleşimleriEdit

İlk yerleşim Edit

Amorium, Malazgirt savaşı öncesinde Anadolu'ya akınlar düzenleyen Türkmen beylerinden Ahmet Şah ve Emir Afşin tarafından 1068 yılında bir süre zaptedildi. Ancak bölgeye geniş çaplı yerleşimi ve bölge nüfusunun Türkleşmesi, Anadolu Selçuklu devleti ile Bizans arasında 1116 yılında yapılan Bolybotum (Bolvadin) savaşından sonra cereyan etmiştir. Bu savaş esnasında dönemin Selçuklu sultanı Müizzeddin Melikşah'ın bir süre çekildiği Bolvadin güneyindeki dağlara Sultandağı, komutanlarından Emir Mengücek'in çekildiği dağlara ise Emirdağı ismi verilmiştir.

15.Yüzyıl Edit

Daha büyük bir Türk yerleşimi 1522 yılında Osmanlı İmparatorluğu'na dahil olan Dulkadiroğulları beyliği topraklarındaki Türkmenlerin bölgede iskan edilmesiyle gerçekleşmiştir. 1691-1696 yılları arasında Karabağlı oymağı yörede iskana tabi tutulmuştur. Daha çetin bir süreç içinde vuku bulan bu iskan ile bu oymak, Davulga, Bademli,Daydali ve diğer merkezlere yerleşmiş, toplam 28 köy kurmuştur.

17.YüzyılEdit

1729 yılından itibaren de bu kez, Musul vilayetinin Rakka sancağından Anadolu’ya gönderilen bu oymak Musul’dan geldiği için, bir kısım oymak iskan kayıtlarında Muslucalı ismi ile geçmiştir. Oymak kışın Emirdağ yaylalarında yazın Çankırı'da yaylamak kaydı ile buraya gelmiştir. 1752 tarihli 701 numaralı oymak iskan defterinde bu oymağın konar göçerlikten men edilip, yerleşmesi ferman buyrulmuştur. .[2]

Merkeze yerleşimlerEdit

Musluca, Musacalı, Musacalu, Musulcalı olarak da değişik kaynaklarda rastlanan oymağın, değişik kabilelerinden şimdiki adlarıyla, Çilli, İncili, Gacerli (Kacerli/Kaçarlı) oymakları şimdi de aynı ismi taşıyan ilçe merkezindeki mahallelere yerleşmiştir.

Köylere yerleşimlerEdit

Oşulu, Caberli, Tanburacı ve Hacıfakılı oymakları da köylere yerleştirilmiştir. Bunları yine Halep Türkmenlerinden Alcı, Kılıçlı, Boynuyoğunlu, Ünlü ve Demircili oymakları ve Karakeçili, Sarıkeçili, Horzumlu, Alkaevli, Yüreğirli oymaklarının muhtelif köylere dağıtılması izlemiştir.

Yörede ilk merkez olarak Kemerkaya (Çuğu) veya Avdan mevkileri, veya Eskigömü veya Yozgatören köylerinin düşünüldüğü bilinmektedir. Ancak Cırgın Türkmenlerinin yerleşmiş bulunduğu yörede karar kılınmıştır.

18.YüzyılEdit

Emirdağ 1851 yılına kadar Cırgın kariyesi ve bir süre boyunca da Musluca nahiyesi olarak anılmış, 1864 yılında ise, Sultan Abdülaziz tarafından çıkarılan yeni vilayet kanunu ile eyalet sistemine son verilmesi üzerine, ve 1867'de Hüdavendigar vilayetinin kurulmasıyla ilçe statüsü kazanmış, Sultan Abdülaziz’e atfen Aziziye ismini almıştır.

Cumhuriyet dönemiEdit

Eylül 1921’de Yunan işgaline giren ve 22 Eylül 1922’de Kurtuluş Savaşı'nda Yunan işgalinden kurtulan ilçenin adı, 1932 yılında güneyindeki dağlardan esinlenilerek Emirdağ olarak değiştirilmiştir.

GurbetçilikEdit

1960 yıllarının başında Avrupa'ya başlayan göç hareketinde Emirdağ'dan ilk göçmenler ağırlıkla Belçika'ya gitmiştir. Buna bağlı olarak ilçeden Belçika'ya göç sürekli artarak devam etmiştir. Avrupa ülkeleri ve özellikle Belçika'da Emirdağ ve civar köylerinden göç etmiş kalabalık bir Emirdağlı topluluğu bulunmaktadır.

Bu yoğun göç hareketi nedeniyle Emirdağ merkez ilçe nüfusun son 40 yılda sadece 10 bin civarında artmıştır (1960 nüfusu 10.069). Öte yandan, Avrupa'da yerleşik Emirdağlı kitlesi özellikle yaz aylarındaki ziyaretlerinde ilçenin nüfusunu kalabalıklaştırır. Bir yandan Avrupalı Emirdağlılar Emirdağ'da ev yaptırır ve imara katkıda bulunurken, bir yandan da Emirdağlıların Avrupa'ya göçü, özellikle evlilikler yoluyla, sürmektedir. Ayrıca Belçikada yaklaşık olarak 100 bin Emirdağ kökenli vatandaşımızın yaşadığı tahmin edilmektedir.

Yerel politikaEdit

AKPARTİ' li başkan adayı Cengiz Pala 133 oy farkla Mart 2009 seçimlerini kazanarak Emirdağ'ın yeni belediye başkanı olmuştur.

Önceki dönemler Belediye Başkanları:


  • Lütfi İhsan Dağ AKPARTİ (2004-2009)
  • İsmet Güler CHP (1994-2004)
  • Ali Kocaman DYP (1989-1994)
  • Erol Sarıer
  • Hacı Ali Kılıçalp

Emirdağ türküleriEdit

Türküleri ile ünlü bir yöredir.

Bazı Emirdağ türküleri:

  • Al Fadimem,
  • Emirdağ'ı Birbirine Ulalı,
  • Harmana Sererler,
  • Suvermez Diyorlar,
  • Zalım Poyraz,
  • Dabandan,
  • Düz Oyun,
  • Pancar Ektim Emirdağ'ın Düzüne
  • Ağıl Ören,
  • Yoğurt Çaldım Kazana,
  • Emirdağlarına Kara Gidelim
  • Yalanmıydı Yaşar
  • Ekizce Üstünde Bir Karabulut
  • Emirdağ'ın Güzelleri
  • Kuşburnu Pürlenirmi
  • Ta Yaylanın Yükseğinde Evleri
  • Erzurumdan Çevirdiler Yolumu
  • Eylülde Gel(Fakı Edeer)
  • Emirdağına Vardım Sabaha Karşı (Fakı Edeer)

Yöresel yemeklerEdit

Türkmen geleneğinden izlerEdit

Çocukluğunda büyüklerinden tekerleme şeklinde aşağıdakileri duymamış çocuk azdır.

  • Parmakların isimlendirilmesi: Başparmak, badi parmak, ortadirek, gülağacı, güccükbacı.
  • "Elin ortasında bir kuş varmış; (parmaklar gösterilerek) Başparmak tutmuş, badiparmak yolmuş, ortadirek pişirmiş, gülağacı yemiş, güccükbacı da hani bana hani bana demiş" diyerek büyükler çocukları eğlendirir.
  • Ayrıca ölülerin ardından hala ağıtlar yakılması, şaman geleneklerinden kalma en önemli kültürel faaliyetlerinden biridir.
  • Yaylak ve Kışlak adetleri bazı köylerinde hala görülmektedir.
  • Topakev denilen Türkmen ve Yörük çadırları hala bazı köylerinde görülmektedir.
  • Baba/Ağabey: Ağa, Kızkardeş: Bacı, Hala: Bibi, ......

Emirdağ Vakıf ve DernekleriEdit

  • Eskişehir Emirdağlılar Vakfı- Emirdağlılar Sosyal Dayanışma ve Eğitim Vakfı
  • EYAD- Emirdağ Yöresi Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği
  • Belçika Emirdağlılar Vakfı (EYAD'dan farklıdır.)

Foto GaleriEdit

Notlar Edit

  1. J.J. Saunders, A History of Mediaeval Islam, 2. basım, London/New York 1990, s. 120; F. Sümer, “Abbasiler tarihinde Orta Asyalı bir prens Afşin,” Belleten L1/200 (1987), 651-65.
  2. http://erenoglu.com/halil%20erenoglu/yazilari/kacarlimahallesi.pdf. Aziziye Dergisi, Sayı:3, Kacarlı Mahallesi

Kaynakça Edit

Dış bağlantılar Edit

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'da Emirdağ, Afyonkarahisar ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

VikiSözlük'te Emirdağ, Afyonkarahisar ile ilgili kelime açıklaması bulunmaktadır.

VikiKaynak'ta Emirdağ, Afyonkarahisar ile ilgili belge kayıtları bulunmaktadır.



Afyonkarahisar HaritasıEmirdağ belde ve köyleri Flag of Turkey

İl: Afyonkarahisarİlçe Merkezi: Emirdağ
Beldeler: AdayazıAşağıpiribeyliBademliDavulgaGömü
Köyler:
AblakAğılcıkAlibeyceAşağıaliçomakAşağıkurudereAvdanAydınyakaBağlıcaBalcamBaşkonakBeyköyBeyörenBurunarkaçBüyüktuğlukCamiliÇatallıÇaykışlaÇiftlikköyDağılganDağınıkDaydalıDemirciliDereköyEkizceElhanEmirinköyüEskiakörenEşrefliGedikeviGelincikGökçeyakaGözeliGüneyköyGüneysarayGüveççiHamzahacılıHisarİncikKaraağaçKaracalarKarakuyuKarayatakKılıçlarKılıçlı KavlaklıKırkpınarKurucaLeylekliÖrenköyÖzkanSalihlerSığracıkSoğukkuyuSuvermezTabaklarTepeköyTezköyToklucakTopdereTürkmenTürkmenakörenUmraniyeVeyselY.KurudereYarıkkayaYarımcaYavuzYenikapıYeniköyYusufağaYüreğil

Afyonkarahisar İlçeleri: Merkez ilçeBaşmakçıBayatBolvadinÇayÇobanlarDazkırıDinarEmirdağEvcilerHocalarİhsaniyeİscehisarKızılörenSandıklıSinanpaşaSultandağıŞuhut

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.