ATÂ


Sözlükte "bağışlama, hîbe, atıyye, ihsan verme ve verilen şey" anlamına gelen atâ, Kur'ân'da dört âyette geçmiş ve lütuf, ihsan ve bağış anlamlarında kullanılmıştır (Hûd, 11/108; İsrâ, 17/20; Yâsin, 36/39 ve Nebe 78/36). Atâ, atıyye (çoğulu atâya) ile eşanlamdadır.

Hz. Ömer (r. a.); harac, cizye, ganimet ve ticaret mallarından alınan vergiler (fey) ile zekat gelirlerinden kurduğu divan teşkilatı vasıtasıyla yılda bir defa müslümanlara verdiği paraya atâ/atıyye demiştir. Atıyyelerin dağıtımını Medine'de bizzat Hz. Ömer'in kendisi üstlenmiş, diğer bölgelerde ise bu görevi âmillere vermiştir. Bölgelerdeki kabileleri iyi tanıyan arif, nakîb ve emin unvanındaki görevliler, atıyyeleri evlere kadar götürüp sahiplerine vermişlerdir.

Daha sonraki devirlerde atıyyeler, halifelerin tercih ettiği belirli kimselere tahsis edilmiştir. Meselâ Abbasiler döneminde Hz. Ali ve Hz. Abbas soyundan gelen bazı aileler ile askerliği meslek edinenlere verilmiştir.

Atâ/atıyye; zengin bir kimsenin, hizmet karşılığı olmadan bir insana verdiği bağış, yardım ve hibe anlamına da gelir. (İ.K.)

Ata Baba veya ecdaddan olan büyük. Önceden gelen. Aynı soyun büyüğü.

Ata (İtyan. dan) Verdi, veren. Geldi, gelen (mânasına da olur, fiildir). Ata Verme. Bağışlama. Bahşiş. Lütuf. İhsan.

DEDE

Sözlük 1: (Tür.). 1. Ana ve babanın babası. 2. Ced, ata. 3. Çok yaşlı kimse. 4. Mevlevilikte çile doldurmuş, dervişlik gayesine erişmiş ve dergahta hücre sahibi olmuş kimse. 5. Bektaşilerde şeyh, baba. - Örfte isim olarak kullanılırken, daha çok lakap olarak kullanılır.


Disambig.svg Bakınız: Ata, Áta, atá, āta, åta, äta

[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Durum Tekil Çoğul
Yalın ata atalar
Belirtme (-i) atayı ataları
Yönelme (-e) ataya atalara
Bulunma (-de) atada atalarda
Çıkma (-den) atadan atalardan
Tamlayan atanın ataların

Ico libri.png Anlamlar

[1] [[{{{2}}}#Şablon:Akrabalık|{{{2}}}]] Bir kişinin dünyaya gelmesine sebep olan erkek, baba
[2] Dede veya büyükbaba.
[3] Bir kimsenin veya bir milletin soyunun dayandığı büyüklerden her biri.
[4] Bir canlının evrim sürecinde önceki basamaklarda bulunan canlılardan herhangi biri.
[5] (mecaz) Bir alet veya taşıtın eski modelleri veya icat edilmesine yol açan önceki icatlardan biri.

Nuvola apps bookcase2.png Örnekler

[1] "Ey kız gözüme huri görünürsün / Atan sevmez seni benden ziyade." - Karacaoğlan
[4] "Bilimadamları tavuğun atasının T. rex olduğuna dair önemli bulgular elde ettiler."

Blue & gray people.png Sözcük Birliktelikleri

Atatürk, kaynata, Abdal Ata, Atayurt , Atabey

Honyakuaimai.png Türetilmiş Kavramlar

atiyye, matiyye, ita, ita amiri

Crystal Clear app Login Manager.png Deyimler

ata et, ite ot vermek
ata nal çakıldığını görmüş, kurbağa ayaklarını uzatmış
işi üç nalla bir ata kalmak
yanlış ata oynamak

Crystal Clear app internet.png Çeviriler

  • Eski: πατήρ (patir) m, πάτερ (pater) m
  • Modern: πατέρας (pateras) m

|} | width=1% | |bgcolor="#FFFFE0" valign=top width=48%|

  • Cyrillic: отац m
  • Latin: otac m

|}

|}

Nuvola Turkish flag.svg Türk Dilleri


|} | width=1% | |bgcolor="#FFFFE0" valign=top width=48%|

|}

|}


[düzenle | kaynağı değiştir]

Lupa.png Eylem[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] Baba
[2] Ata

[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] baba


[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] ata

Nuvola apps bookcase.svg Köken

[1] Nuvola apps bookcase.svg Köken ata


[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] baba

[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] Dede
[2] Ata.

[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] baba

[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] Peder, valid, baba, musinn, ihtiar, muhterem adam, seyid ata ve peder ata gibi.


[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] baba

[düzenle | kaynağı değiştir]

Lupa.png Zamir[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] onlar

[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] gölge
[2] sabah


[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] büyükbaba ya da büyükanne

[düzenle | kaynağı değiştir]

[düzenle | kaynağı değiştir]

Ico libri.png Anlamlar

[1] karabiber


Books-aj.svg aj ashton 01f.svg Kaynaklar


Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.