FANDOM


FARZ

Sözlükte "bir şeyi kesinleştirmek, takdir etmek, pay ve parçalara ayırmak, belirlenmiş şey ve pay" anlamlarına gelen farz, bir fıkıh terimi olarak, Allâh ve Rasulü tarafından kat'î bir delille emredilen fiil ve amel demektir. Fakihlerin çoğunluğuna göre, farz ile vacip aynı manada kullanılmaktadır. Ancak Hanefîlere göre, farz ile vacib birbirinden farklı olarak kabul edilmiştir. Buna göre farz, Kur'ân âyeti veya mütevatir sünnet gibi kesin olarak sabit olan bir nassla, açık bir şekilde yapılması emredilen fiil ve amellerdir. Farzı yapan sevap kazanır, özürsüz olarak yapmayan azabı hak eder, inkâr eden ise dinden çıkmış olur.

Farz, mükellefin ifa sorumluluğu açısından farz-ı ayın ve farz-ı kifâye şeklinde ikiye ayrılır. Farz-ı ayın, beş vakit namaz, oruç gibi, her mükellefin yapması gereken farz demektir. Farz-ı ayın, bazılarının yapmasıyla diğer mükelleflerden düşmez. Farz-ı kifâye, toplumsal, sosyal bir vazife mahiyetinde olup, bazı mükelleflerin yapmasıyla diğerlerinin yapması gerekmeyen farz demektir. Cenâze ile ilgili vazifeler ve cenâze namazı, bazı mesleklerin icrası bunun örneğini teşkil eder. Farz-ı kifayenin sevabı, yalnız onu işleyene aittir. Toplumda farz-ı kifayeyi ifa edecek ikinci bir kişi bulunmazsa, artık bu farz, o kişi için farz-ı ayına dönüşür. Meselâ, cenâzeyi yıkayabilecek tek kişinin bulunması halinde, bunun yıkaması farz-ı ayın olur. (İ.P.)

FARZ

Bir kimseyi bir vazifeye tayin etmek veya maas baglamak. Bir kimsenin kendi nefsine âid iken baskasina hibe ettigi muayyen bir sey. (Bunun ziddi "karz"dir.) * Takdir veya beyan eylemek. * Bir seyi delmek, gedik açmak. * Bir dâvaya mevzu ve rükün kilinan husus. * Addetmek, saymak, tutmak. * Fik: Din hususunda icrasi vâcib, terki mâsiyet olan Hükm-ü Ilâhî. Kur'an-i Kerim veya Hadis-i Serifle sâbit olan Cenab-i Hakk'in kat'i emri: Sirk kosmamak, iman etmek, namaz kilmak, yalan söylememek gibi...

FARZ-I AYN Herkesin yapmaya mecbur oldugu farz. Namaz kilmak, yalan söylememek, imân etmek, oruç tutmak gibi.

FARZ-I KIFAYE Bir kisim müslümanlarin yapmasi ile digerlerinin günahtan kurtulduklari farz. Cenâze namazi kilmak gibi.

FARZ-I MUHAL Olmasi imkânsiz olup, var gibi kabul edilen. Olmayacak seyi, olmus gibi düsünmek. FARZ-I NEBEVÎ (Bak: Sünnet)

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.