FANDOM


   

İKT İKTİSA : (Ar.) Giyme, giyinme. İKTİSAP : (Es. Te.) (fr. Acquisition - İng.

İKTİSABİ MüRüR-ü ZAMAN : Kazandırıcı za- Acquisition) Bir şeyin mülkiyetini ya da bir manaşımı. Bir hakkın, kanunen tayin olu- memuriyette bir rütbe almak. Kazanmak, . nan şartlar altında muayyen zamanın geç- elde etmek, mal edinmek, edinim. mesi ile kazanılması hali, yani müruruzaman

İKTİSAP YOLLARI : Gayrimenkul üzerindeki ile bir hakkın kazanılması. (MK. 638 - 640, iktisabı tescil ile mümkündür. 701, 704, 909). bir hakkın Bir alacak hakkının iktisabı için yazılı şek-

İKTİSADİ COĞRAFYA : Yeryüzünde yaşayan le riayet şarttır. Mameleke ait bütün hak- insan topluluklarının iktisadî faaliyetlerin- lar ve mallar miras yolu ile iktisab oluna- den bahseden, başka bir ifade ile yeryüzü bilir. Şahsa bağlı hakların temliki caiz ol- ile iktisadî faaliyetler arasındaki karşılıklı mayıp, mıras yolu ile de intikal etmezler. tesir ve münasebetleri tetkik eden bir ilim- Menkûl ve gayrimenkûl malların iktisabı as- dir. lî ve fer'î olur. Menkûllerin fer'î iktisabı;

İKTİSADİ DEVLET TEŞEKKÜLLERİ : KİT'ler. başkasının iktisabettiğini ondan iktisab et- Sermayelerinin yarısından fazlası tek başı- mektir. Mülkiyetl.n imikali için teslim şart- na veya birlikte devlete (Genel ve katma tır. Menkûllerin asli iktisabı; başka bir bütçeli idarelere) ait olan, iktisadî alanda kimsenin delaletine lüzum olmadan malın ticarî esaslara göre faaliyet göstermek üze- mülkiyetini elde etmektir. Bununda bir çok re kurulan teşebbüslerdir. 440 sayılı «jkti- yolları vardır. İhraz, Lükata, hukukî tağyir, sadî Devlet Teşekkülleriyle Müesseseleri iktisabi müruruzaman vs. gibi.

ve iştirakleri hakkında kanun»a göre bu

kuruluşların ayırıcı özellikleri vardır. Gayrimenkûllerde fer'î iktisap : Gayrimenkûl mülkiyetini devreden akitler resmî şekil-

İKTİSADİ DEVLET TEŞEKKÜLLERİ MEMURLARİYLE İLGİLİ DANIŞTAY KARARI : ikti- de yapılmalıdır. Fer'î iktisapta tescil şarttır. sadî Devlet Teşekkülleri memurlarının nak- Mülkiyet tescil ile intikal eder. Gayrimen- linde : lüzum unsuru ile sınıf ve derece de kûllerde aslî iktisap yolları; işgal, yeni arazi muadelet aranır. (D. 5. 27.12.1965 tarih, E. teşekkülü, arazi kayrnası, adî ve fevkalâde 1965/1668, 1965/3482). müruruzamandır.

İKTİSADİ İŞLETME : ihtiyacı karşılamak ve İKTİSAP ZAMANAŞIMI : İktisabî mururuza- ayni zamanda gelir sağlamak maksadiyle man. Kazandırıcı zaman aşımı. faaliyet gösteren, mal veya hizmet şeklinde İKTİSAT : 1) Ekonomi, 2) Harcamada hesap- iktisadî kıymet istihsal eden işletmelere denir. İşletme iktisadının mevzuu iktisadî iş- II olma, 3) İktisat ilmî. letmelerdir.

İKTİSAT İLMİ : Servet ilmi. Servet temini ve kullanılması ile ilgili beşerî- faaliyetleri tet-

İKTİSADÎ YETERLİK : Devletin kendi kendisine ekonomik bak.ımından yetmesi, otarşi. kik eden ve bunlar arasındaki münasebetle-

İKTİSAM : (Ar.) (Ar.) Bölmek, taksim etmek. ri craştıran bir ilimdir. İktisat ilmini bir I servet ilmi olarak izah eden görüş tarzı tenkit edilmiştir.

İKTİTAF : (Ar.) Devşirme, derme. Bir uğraşma sonucundan faydalanma. II

İKTİZA : (Ar.) Gerekme, gereklilik. İL : (fr. Döpartement İng. Province) (İd. Huk.) Ülkenin idarî taksimatının en geniş dairesi ve birinci derecesi, devletten sonra en büyük kamu idaresidir. Türkiye, coğrafî durum ve ekonomik ilişkilere göre illere taksim olunmuş, iller de ilçelere, ilçeler bucaklora, bucaklar ise köylere bölünmüştür.

İL : (Ar.) Yemin etmek. Yükseltme, yücelt-

İLÂHİ : Allaha mensuo. Dinî halk şiiri.

İLÂHİ HUKUK : Dinî hukuk.

İLÂM : (fr. Grosse - İng. Decree) Kelime anlamı bildirmek demektir. Mahkemenin verdiği kararın tasdikli suretleridir. (H.M.U.K. 302, 393). Eski terim olarak anlamı, hâkim önünde yürüyen dâvayı, tarafların iddia ve cevcplQriyle ileri sürdükleri delilleri ve gerekçe ile hükmü taşıyan tasdikli belgedir. edildiği içın ilâm terimi hitaben kullanılmıştır.Yazıldığı kabul İLÂMLARIN İCRASI : Mahkeme ilâmlarının getirilmesi. İlâm icra dairesine vefilince memuru, bir icra emri tebliğ gün) içinde borcunu ödemesini, şeyil getirme:borç, şeyin tesliminden ibaret ise o tesemreder. emri ekşik bırakırsa borç mevzuu elinden QlQCQklıya verilir. Elinde bu- İLÂ Ilınmazsa, borcunu ödemez, yahut borç mevzuunu teslim etmezse, ayrıca icra emri tebliğine hacet kalmaksızın hcciz yo:u ile tahsil olunur (jiK. 24 -41). İLAMSIZ TAKİP : Bir paranın ödenmesine ya bir teminatın verilmesine dair olan cebri icralar takip talebiyle başar ve haciz yoluyla veya rehnin paraya çevrilmesi yahut iflâs sureti;ıe cereyan eder (iiK. rnd. 42), Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflâsa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi O u ile takip yapabilir. Rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflâs vewa haciz yo!uyla takip edebilir (iiK. 42-73).

İLÂN : (Alm. Bekanntmachung - Fr. Publication) Duyuru. Meydanc çıkarma, belli etme, yayma. Bu hususun, hukukî bir muamele veya kararın ilgililere duyurulmasını temin için gazetelerle yayınlanması, mahsus siciline kaydedilmesi veya umumî bir yere asılmaşıdır. Usulüne göre ilân olunan husus veya karar, alâkalılar tarafından öğrenil- miş sayılır. Kanunların, nizamnamelerin vs. bazı hususların resmî gazetede neşir ve ilânı mecburidir. I) Kanunlar, tüzükler cumhurbaşkanının tasdiki ile yürürlüğe giren memuriyet kararnameleri, imtiyazlar, Da- ması zorunludur. 2) Bazı istemlerin tetkiki, bozy işlem ve kararların geçerli olması için tescil ve ilân zorunludur. Gaiplik, ahval-i şahsiye, hükmî şahıslar, meçhul mirasçıları davet, vasiyetname tebliği vb. 3) Usûl hukukunda ikametgâh veya meskeni bilinmeyen kimseler hakkındaki bildiriler

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.