FANDOM


Fasting but fatter How sugary drinks are ruining Buddhist monks' health

Fasting but fatter How sugary drinks are ruining Buddhist monks' health

Bakınız

Şablon:Oruçbakınız D. Oruç . Sawm. Sıyam Oruç ayı Ramazan Tokken SEN, SEN değilsin Otofaji ve oruç


Oruç/Fıkıh Oruç/Hadis Oruç/Tefsir Oruç/Ayet
Oruç/VP Oruç/WP Oruç/WS Oruç/VS Oruç/KAYNAK kitap dergi makale ve broşürler Oruç/WikiShia
Oruç/KİŞİLER Oruç/HİKMETLERİ Jetlag ın tedavisi oruç Dikkat eksikliği nin tedavisi oruç Aspergerin tedavisi oruç
Kavramlar Fidye Iskat-ı savm Iskat ve Devir Orucu bozan haller İftar İftariye İftariye kamelyası
Hüküm yönünden oruç Türleri Nafile oruçlar Farz oruçlar Orucun kazası Orucun Kazası 61 orucu Orucun keffareti
Oruç çeşitleri Oruç çeşitleri Üç aylar orucu Savm-ı şuhuru selase Ramazan orucu Zilhicce Orucu Arefe orucu Arife orucu Arife Arefe Aşure orucu Aşure Muharrem Şaban orucu Şaban-ı şerif Şaban ayıyla filimlerde kafa bulunması Recep orucu Recep ayı Recep ayıyla kafa bulunması Recep İvedik Recebin tavuğu Zihar orucu On gün orucu Ve le yalin aşrin Arefe orucu ve Arafat Keffaret orucu Yemin keffareti orucu
MUSEVİLİK'TE ORUÇ
Sorularla oruç 100 soruda Ramazan 100 soruda oruç 2/185
Şablon Şablon:Ramazanbakınız Şablon:Sorularlaoruç Şablon:Ramazan Şablon:Oruç Şablon:Üç aylar

Oruç. Ayetleri.

Oruç. Ayetleri..

Oruç ayetleri Bakara Suresi - 2/185

Minik Dualar - Oruc Duasi

Minik Dualar - Oruc Duasi

Minik Dualar - Oruc Duası

Ramazan Oruç ve Hikmetleri 1

Ramazan Oruç ve Hikmetleri 1

Ramazan Oruç ve Hikmetleri 1

Ramazan Oruç ve Hikmetleri 2

Ramazan Oruç ve Hikmetleri 2

Ramazan Oruç ve Hikmetleri 2

Ramazan Oruç ve Hikmetleri 3

Ramazan Oruç ve Hikmetleri 3

Ramazan Oruç ve Hikmetleri 3

Wikipedia-logo-tr
Vikipedi'den Jet lag ile ilgili bir şeyler var.

Jet lagjet sendromu veya eşzamanlama bozukluğu; kısa zamanda uzun mesafeler kateden insanlarda farklı zaman dilimlerine ulaşılmasına bağlı olarak biyolojik ritmin bozulması. İnsan vücudunun yaklaşık 24 saatlik biyolojik etkinlik çevriminin ani değişmeler nedeniyle uğradığı geçici değişiklik ve düzensizliklerdir. Genellikle uyku ve yeme düzeninin bozulması, baş ağrısı, zihinsel performans düşüklüğü ve yorgunluk hissi ile kendini gösterir. Bazı vakalarda depresyona da rastlanır.[1]

Jet lag'in etkileri en çok doğuya doğru gerçekleşen uçuşlarda görülür.[1] Bunun nedeni doğuya uçarken zaman dilimlerinin artması sonucu ulaşılan şehirde geçirilen ilk günün 24 saatten kısa olmasıdır. Biyolojik ritmi 24 saatin altına düşürmek çok güç olduğu için vücut aradaki zaman farkını kapatmakta zorlanır.[1]

Biyolojik saat[değiştir | kaynağı değiştir]Edit

İnsan 24 saatlik çevrimin yaklaşık 8 saatini uykuda, 16 saatini ise uyanık geçirir. Uyanıkken zihinsel ve fiziksel işlevleri çok hızlı çalışır, doku ve hücre büyümesi hızlanır. Uykuda ise istençli kas hareketleri hemen tümüyle ortadan kalkar ve metabolizma hızı, solunum ve kalp atım hızı ve kan basıncı düşer. Ayrıca sindirim sisteminin etkinliği artarken boşaltım sisteminin daha az çalıştığı görülür. Adrenalin gibi hormonların salgılanması uyanma anında bir iki saat önce en üst düzeye vararak vücudu etkin yaşama hazırlar. Bu tür çevrimsel etkinlikleri denetleyen mekanizmanın beyinde hipotalamusta yer aldığı düşünülmektedir. Bu bölge, beyne gelen ritmik bilgileri bir araya getirip değerlendirir ve uygun davranış kalıplarını oluşturur. Vücut ısısı ve bazı ilaçların etkinlikleri günün farklı saatlerine göre değişir. Hormon içeren ilaçların, o hormona özgü günlük salgılanma ritmine uygun zamanda verilmesi vücudun daha az stresle karşılaşmasını ve verilen ilacın daha etkili biçimde yanıt oluşturmasını sağlar.

Günlük ritme uyarlanmış vücut için karanlıktan aydınlığa geçiş doğal bir işarettir (zeitgeber). Güneş sisteminin dışındaki uzay gibi gündüz-gece kalıplarının düzensiz olduğu koşullarda 24 saatlik güne özgü kalıpları andıran yapay çevrimler oluşturulur. Birkaç gün uykusuz kalan bireyde günlük ritmin bozulması sonucunda ruhsal bozukluklar ortaya çıkar. İnsan vücudu 18-28 saatlik çevrimlere uyarlandığında normal işlevlerini sürdürebilir; bu sınırların dışına çıkıldığında vücut 24 saatlik çevrime geri döner. Kutupaltı alacakaranlık kuşağı gibi tümüyle aydınlık bölgelerde bile vücut ilk uyarlamayı yaptıktan sonra, düzenli uyku ve uyanıklık çevrimleri sürdürülür.

Günlük çevrimdeki önemli değişikliklerde, vücudun kendini yeniden uyarlanması, bunun için de belirli bir sürenin geçmesi gerekir. Jet uçaklarının ve güneş sisteminin dışına yapılan uzay yolculuklarının ortaya çıkmasıyla birlikte zaman farklarının getirdiği sorunlar da artmıştı. Örneğin Tokyo-New York City şehirleri arasında jetle yolculuk 10 saatlik zaman farkına yol açar; bedenin bu yeni gündüz-gece kalıbına uyum sağlayabilmesi bazen günler sürer. Ayda birkaç kez kıtalararası yolculuk yapan pilotlarda olduğu gibi, günlük kalıpların çok sık değişmesi zihinsel ve fiziksel yorgunluğa neden olur. Uçuş öncesi ya da sonrasında uyum sağlamak için, yeni ortamda gerekli olacak uyku kalıplarını harekete geçirmek üzere eski kalıpları aşamalı olarak değiştirilebilir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]Edit

  • Godwin, Peter, David Robson. The Air Pilot's Manual 6: Human Factors & Pilot Performance. 3ncü baskı. Cranfield. Aviation Theory Centre, 2006.
  1. a b c Godwin 94

Kategoriler

Jet lag, medically referred to as desynchronosis and rarely circadian dysrhythmia, is a physiological condition which results from alterations to the body's circadian rhythmsresulting from rapid long-distance transmeridian (east–west or west–east) travel on high-speed aircraft. It was previously[1] classified as one of the circadian rhythm sleep disorders.

The condition of jet lag may last several days until one is fully adjusted to the new time zone, and a recovery rate of one day per time zone crossed is a suggested guideline. The issue of jet lag is especially pronounced for airline pilots, crew, and frequent travelers. Airlines have regulations aimed at combating pilot fatigue caused by jet lag.

The common term jet lag is used, because before the arrival of passenger jet aircraft, it was generally uncommon to travel far and fast enough to cause jet lag. Trips in propeller-driven aircraft and trains were slower and of more limited distance than jet flights, and thus did not contribute as widely to the problem.

ContentsEdit

 [hide*1 Cause

Cause[edit]Edit

Jet lag is a chronobiological problem,[2] similar to issues often induced by shift work and the circadian rhythm sleep disorders. When travelling across a number of time zones, the body clock (circadian rhythm) will be out of synchronization with the destination time, as it experiences daylight and darkness contrary to the rhythms to which it has grown accustomed. The body's natural pattern is upset, as the rhythms that dictate times for eating, sleeping, hormone regulation and body temperature variations no longer correspond to the environment nor to each other in some cases. To the degree that the body cannot immediately realign these rhythms, it is jet lagged.

The speed at which the body adjusts to the new schedule depends on the individual; some people may require several days to adjust to a new time zone, while others experience little disruption. Crossing one or two time zones does not typically cause jet lag.

The condition is not linked to the length of flight, but to the trans-meridian (west–east) distance traveled. A ten-hour flight from Europe to southern Africa does not cause jet lag, as travel is primarily north–south. A five-hour flight from the east to the west coast of the United States may well result in jet lag.

Crossing the International Date Line does not contribute to jet lag, as the guide for calculating jet lag is the number of time zones crossed, and the maximum possible disruption is plus or minus 12 hours. If the time difference between two locations is greater than 12 hours, subtract that number from 24. Note, for example, that the time zone GMT+14 will be at the same time of day as GMT−10, though the former is one day ahead of the latter.

Symptoms[edit]Edit

The symptoms of jet lag can be quite varied, depending on the amount of time zone alteration, time of day and the susceptibility of individual differences. Sleep disturbance occurs, with poor sleep upon arrival, sleep disruption including trouble falling asleep (if flying east), early awakening (if flying west) and interrupted sleep with multiple awakenings and trouble remaining asleep. Cognitive effects include poorer performance on mental tasks andconcentration, increased fatigueheadaches, and irritability, and problems with digestion including indigestion, changes in the frequency of defecation and consistency of feces and reduced interest in and enjoyment of food. Symptoms are caused by a circadian rhythm that is out of sync with the day-night cycle of the destination.[3] Jet lag has been measured with simple analogue scales but a study has shown that these are relatively blunt for assessing all the problems associated with jet lag. The Liverpool Jet lag Questionnaire was developed to measure all the symptoms of jet lag at several times of day, and this dedicated measurement tool has been used to assess jet lag in athletes.[4]

Jet lag usually requires a change of three time zones or more to occur, though some individuals can be affected by as little as a single time zone or the single-hour shift of daylight saving time.[3] Symptoms and consequences of jet lag can be a significant area of concern for athletes traveling east or west to competitions as performance is often dependent on a combination of physical and mental characteristics that are impacted by jet lag.[5]

Travel fatigue[edit]Edit

Travel fatigue is general fatigue, disorientation and headache caused by a disruption in routine, time spent in a cramped space with little chance to move around, a low-oxygen environment, and dehydration caused by limited food and dry air. It does not necessarily have the shift in circadian rhythms that cause jet lag. Travel fatigue can occur without crossing time zones, and it often disappears after a single day accompanied by a night of high-quality sleep.[3]

Management[edit]Edit

Light is the strongest stimulus for re-aligning a person's sleep-wake schedule and careful control of exposure to and avoidance of bright lights can speed adjustment to a new time zone.[5]

Management after travelling east[edit]Edit

Traveling east causes more problems than traveling west, because the body clock has to be advanced, which is harder than delaying it, and the necessary exposure to light to realign the body clock does not tie in with the day/night cycle at the destination.[3]

Traveling east by six to nine time zones causes the biggest problems, as it is desirable to avoid light in the mornings.

Waterhouse et al. [3] recommend:

Time zones Time to avoid light Time to seek light
East 6h 0300–0900 1100–1700
East 7h 0400–1000 1200–1800
East 8h 0500–1100 1300–1900
East 9h 0600–1200 1400–2000

Traveling by 10 hours or more is usually best managed by assuming it is a 14h westward transition and delaying the body clock.[3]

Management when travelling west[edit]Edit

Travelling west causes fewer problems than travelling east, and it is usually sufficient to seek exposure to light during the day and avoid it at night.[3]

Other management methods[edit]Edit

Melatonin is used to adjust the circadian clock but there are issues regarding the appropriate dosage and dosage timing, in addition to the legality of the substance in certain countries.[5] In addition there are questions regarding how effective it may actually be.[3] For athletes, anti-doping agencies may prohibit or limit its use.[5] Timing of exercise and food consumption have also been suggested, though their applicability in humans and practicality for most travellers are not certain and no firm guidelines exist.[3][5] There is very little data supporting the use of diet to adjust to jet lag.[3] While there are data supporting the use of exercise, the intensity of exercise that may be required is significant, and possibly difficult to maintain for non-athletes.[3] These strategies may be used both before departure and after landing. Individuals may differ in their susceptibility to jet lag and ability to quickly adjust to new sleep-wake schedules.[5]

Short-acting sleep medications can be used to improve sleep quality and timing, and stimulants can be used to promote wakefulness, though both these interventions are not generally used in non-military situations and research results on their success at adapting to jet lag are inconsistent. Among the stimulants, only caffeine may be readily available to the general public.[3]

For time changes of less than three hours, jet lag is unlikely to be a concern, and if travel is for short periods (three days or less) retaining a "home schedule" may be better for most people.[3] Sleeping on the plane is only advised if it is within the destination's normal sleep time.[3]

Direction of travel[edit]Edit

North–south flights that do not cross time zones do not cause jet lag. Adjustment to the new time zone is easier for east-to-west travel than west-to-east. A westward adjustment takes, in days, approximately half the number of time zones crossed. For eastward travel, adjusting to the new time zone takes, in days, approximately two-thirds the number of time zones crossed.[3]

References[edit]Edit

  1. Jump up^ "Highlights of Changes from DSM-IV-TR to DSM-5" (PDF). American Psychiatric Association. May 17, 2013. Retrieved May 23, 2013.
  2. Jump up^ Waterhouse, J. (1999). "Jet-lag and shift work: (1). Circadian rhythms"Journal of the Royal Society of Medicine 92 (8): 398–401. PMC 1297314PMID 10656004. edit
  3. Jump up to:a b c d e f g h i j k l m n o Waterhouse, J.; Reilly, T.; Atkinson, G.; Edwards, B. (2007). "Jet lag: Trends and coping strategies" (pdf). The Lancet 369 (9567): 1117–1129. doi:10.1016/S0140-6736(07)60529-7PMID 17398311. edit
  4. Jump up^ Waterhouse, J.; Edwards, B.; Nevill, A.; Carvalho, S.; Atkinson, G.; Buckley, P.; Reilly, T.; Godfrey, R.; Ramsay, R. (2002). "Identifying some determinants of "jet lag" and its symptoms: A study of athletes and other travellers"British journal of sports medicine 36 (1): 54–60. doi:10.1136/bjsm.36.1.54PMC 1724441PMID 11867494. edit
  5. Jump up to:a b c d e f Forbes-Robertson, S.; Dudley, E.; Vadgama, P.; Cook, C.; Drawer, S.; Kilduff, L. (2012). "Circadian Disruption and Remedial Interventions". Sports Medicine 42 (3): 185–208. doi:10.2165/11596850-000000000-00000.PMID 22299812. edit

External links[edit]Edit

Categories

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.