FANDOM


Bakınız

D Portal:Mecelle - Mecelle(Türkî) -Majalla (Eng) -Mecelle/English - Mejelle - המג'לה (İbranî) . MEDŽELLE (Bosnian) . Medjelle Meğelle Mecelle-'i Ahkâm-ı'Adlīye ,Majallah el-Ahkâm-ı-Adliya, مجلة الأحكام العدلية . Mecelle/Arabî - مجلةMecelle/Arabi- Mecelle/Fihrist - Mecelle/Fransızca Kodifikasyon hareketleri .MKK/Düz Metin linkli

Bakınız

D Şablon:Mecelle/Mukaddime . MKK. 1.Kitap:Büyu' . 2.Kitap: .3.Kitap:. 4.Kitap:.5.Kitap:. 6.Kitap:. 7.Kitap:.8.Kitap:. 9.Kitap:. 10.Kitap:Şirket 11.Kitap. 12.Kitap:. 13.Kitap:.14.Kitap:İbra 15.Kitap:Dava KBVT. 16.Kitap:Kaza Mecelle/Resimler

Bakınız

D . Son:Ahmet Cevdet Paşa...Son:MC/1 MC/2... MKK Mecellenin Külli Kaideleri.... KSVİ KİTÂBÜ'S-SULH VE'L-İBRÂ KİTÂBÜ'S-SULH VE'L-İBRÂ/Düz Metin..... Kitab-ı İkrar.... Kitab-ı Dava Kitab-ı Dava/Düz metin..... KBVT Kitab-ı Beyyinat ve Tehalif Şablon:KBVT... Kitab-ı Dava Şablon:Kitab-ı Dava.... Kitab-ı İkrar Şablon:Kitab-ı İkrar.... KBVT.... Kitab-ı Kaza Şablon:Kitab-ı Kaza Kitab-ı Kaza/Günümüz Türkçesiyle... Şablon:Kitâbü'l- vekalet Kitâbü'l-Vekâle..... KİTAB-I VEDİA züfer görüşlerine 5. kitapta yer verip tepki çekmesi üzerine mecelle'nin 6. kitabının hazırlandığı komisyondan birtakım entrikalarla uzaklaştırılır ve mecelle'nin en kötü kitabı da bu 6. kitaptır. bakarlar ki o'nsuz ellerine yüzlerine bulaştıracaklar, kendisini geri çağırırlar ve o kötü hazırlanan 6. kitap (kitab'ül vedia) toplatılır. Mecelle/Eleştiriler Mecelle/Mütealalar Mecelle/Mutealalar/Ebul Ula Mardin Mecelle cemiyeti Mecelle/Eşi sözlük seçmeleri MECELLE’NİN TA’DİL EDİLEN MADDELERİNİN İSLAM HUKUKU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ


Mecelle/Günümüz Türkçesiyle İzah güzel Yetkin de çıkmış
Mecelle/Vecizeler Mecelle/BİBLİYOGRAFYA Mecelle/Hazırlanışı Mecelle/Mutealalar/Ebul Ula Mardin
ESK/Mecelle ESK/Mecelle/1-100 ESK/Mecelle/1-100/Kelime İzahlı Mecelle’nin üslûbu bir kânun kitabi olarak sâheserdir. Fesâhet ve belâgatla yazilmistir. Bilhassa basindaki 99 fikih kâidesinin çogu, dilimize ezberlenmesi kolay cümleler hâlinde girmistir. Bunlarda Ahmed Cevdet Pasanin akici ve düzgün ifâdesi hissedilmektedir. Fakat o devrin Türkçesi hakkinda ve o konularda bilgisi olmayanlar Mecelle’yi kolayca anlayamazlar. Mecelle’nin basindaki küllî (genel) kâidelerin çoğu, Islâm fakihlerinden Ibn-i Nüceym’in Esbah ve’n-Nezâir adli eseriyle Mecâmi Serhi’nden alinmistir. --- Mecelle/Fransızca Mecelle/Arabî
Osmanlıca Mecelle Mecellenin ilk 100 maddesi/Osmanlıca Osmanlıca PDF mecelle
مجلة احكام عدلى Arapçası

Mecelle Esbâb-ı Mûcibe Mazbatası
Mecelle/Sadaretin Arzı ve İrade-i Seniyye
Mecelle/Mukaddime Majalla/Introduction Majalla/Part I
Mecelle'den seçme hükümler güzel medeni kanun hükümleri
Mecelle/Fransızca Mecelle/Rumca Mecelle/Boşnakça Mecelle/Osmani Mecelle/Türki Mecelle/Farisi Mecelle/Arabî Mecelle/English
• İddianame için: mütevatirin aleyhine Beyyine kabul olunmaz. Madde 73.md Hatası zahir olan zanna itibar yoktur
ŞERHLER:Mecelle şerhi Mecelle/Şerhleri MM hocası Atıf Bey şerhi - Archive org Atif bey mecelle Şerhi
Mecelle/VP Mecelle/WP Mecelle/WP Arabi
Mecelle-i Ahkam-ı Adliye
Tafsili Mecelle İcmali Mecelle İzahlı Mecelle Mecelle Taramaları
Mecal Mecal-ı şahsi Mecellat Megillah [1] Ester Esther Aşir Aşur Aysu Esau Isaiah Book of Esther [2] Ester kitabı [3]) :Hz.Muhammed as hakkında haberler vardır. İbni Kesir Peygamber olduğunu söyler.

Bakınız

D . Mecelle/Şerhleri Ali Haydar Efendi , Dürerül-Hukkâm (Osmanlica) Haci Resid Pasa , Rûhul-Mecelle , Mes’ud Efendi (Kayseri Müftüsü ) Mir’atül-Mecelle (Arapça ) G. Snopian (Fransiz Yazar) , Code Civil Ottoman

Bakınız

D. Mecellenin ilk 100 maddesi/Arapça Osmanlıca Türkçe İngilizce Fransızca MKK/Düz Metin . MKK/Düz Metin linkli MKK. Mecelle/Hukukun Kavaid-i Külliyesi... Mecellenin külli kaideleri... Mecelle'den seçme hükümler... Majalla/ PART II... Mecelle/İlk 100 MADDE ... Mecellenin ilk 100 maddesi/Osmanlıca ... Mecellenin ilk 100 maddesi/Arapça... Mecellenin ilk 100 maddesi/Arapça Osmanlıca Türkçe.... Mecellenin ilk 100 maddesi/Türkçe kelime izahlı... Mecellenin ilk 100 maddesi/Arabi Türki İzahlı ve Şerhli.... ESK/Mecelle/1-100.... ESK/Mecelle/1-100/Kelime İzahlı.... Mecellenin ilk 100 maddesi/Osmanlıca... Mecellenin ilk 100 maddesi/Arapça... Mecellenin ilk 100 maddesi/Arapça Osmanlıca Türkçe... Mecellenin ilk 100 maddesi/Arabi Türki İzahlı ve Şerhli... MKK.. Mecellenin Külli Kaideleri.... Mecelle/Hukukun Kavaid-i Külliyesi MKK/1-25 MKK/26-50 MKK/51-75 MKK/75-100

Bakınız

D . MKK. MKK1 . MKK/1-25.MKK/1-30.MECELLE. MC/Mukaddime MAKALE-İ ÛLÂ; İLM-i FIKHIN TARİF VE TAKSİMİ HAKKINDADIR . Definition of Jurisprudence: MC/1 . MC/2 . MC/3 . MC/4 . MC/5 . MC/6 . MC/7 . MC/8 . MC/9 . MC/10 . MC/7 MC/8 MC/9 MC/10 MC/11 MC/12 MC/13 MC/14 MC/15 MC/16 MC/17 MC/18 MC/19 MC/20 MC/21 MC/22 MC/23 MC/24 MC/25
MAKALE-İ SANİYE; KAVÂİD-İ FIKHİYYE BEYÂNINDADIR MC/2 - Bir işden maksad ne ise hüküm ona göredir. Yani bir iş üzerine terettüb edecek hüküm ol işten maksat ne ise ona göre olur.MC. 170, 769, 1240.; TMK. 1, 2, 3, 84, 114, 125.; TBK. 18, 20, , 41, 43, 48, 82, 83.; ZGB. 2., 3.; BGB. 157, 242, 932.; TCK. 45 MC/3 - Ukûdda itibar makâsıt ve maâniyedir, elfâz ve mebâniye değildir.MC. MC/262, MC/389, MC/648.; TMK. ı, 2, 3.; TBK ı, 18,25, 26, 154, 165, 178, 505.; MH. 314, Madde 4 - Şek ile yakin zâil olmaz.MC. MC/5, MC/6, MC/7, MC/8, MC/9, MC/10, MC/11, MC/12. Madde 5 - Bir şeylin bulunduğu hal üzere kalması asıldır.MC. MC/6, MC/10, MC/1685, MC/1776, MC/1777.; TMK IS Madde 6 - Kâdim kıdemi üzere zikrolunur.MC. MC/166, MC/1224, MC/1197.; MH. 48; TBK. 125 - 140. Madde 7- Zarar kadim olmaz.MC. MC/6 , MC/166, MC/1166, MC/1224; MH. 48.; TBK. 125 - 140. Madde 8 - Berâ'et-i zimmet asıldır.MC. MC/9, MC/612. Madde 9Sıfât-ı ârizada asl olan ademdir.MC/8, MC/332 Madde 10Bir zamanda sabit olan şeylin hilâfina delil olmadıkça bekâsıyla hükmolunur. MC MC/5, MC/1621, MC/1592. Madde 11 - Bir emr-i hâdisin akreb-i evkâtına izâfeti asıldır. MC MC/10, MC/5, MC/8; HUMK 299. Madde 12 - Kelâmda asl olan manây-ı hakîkîdir.MC. MC/13, MC/60, MC/61.; TMK ı, 2; TBK18. Madde 13 - Tasrih mukâbelesinde delâlete i'tibar yokdur.MC. MC/12, MC/772.; TBK. ı. 2:, HUMK. 234, Madde 14 - Mevrid-i nassda ictihâda mesâğ yoktur.MC. MC/15, MC/16, MC/167.; TMK. ı, 2; TBK 18. Madde 15 - Alâ hilâfi'l-kıyâs sâbit olan şey sâire makîsün-aleyh olamaz.MC. MC/14, MC/16. MC/1659. Madde 16 - İctihâd ile ictihâd nakz olmaz.MC. MC/14, MC/15.; TMK. 1; TCK. 44 Madde 17 - Meşakkat tesyîri celbeder.MC. MC/18, MC/19, MC/20, MC/205, MC/223, MC/396, MC/799.; TMK. 2 Madde 18 - Bir iş zîk oldukda müttesi olur.MC. MC/17. Madde 19 - Zarar ve mukâbele bi'z-zarâr yokdur.MC. MC/20, MC/25, MC/26, MC/27, 28, MC/29.; TMK. 41, 61, vd; Madde 20 - Zarar izâle olunur.MC. MC/19, MC/21, MC/22, MC/25, MC/26, MC/27, MC/28, MC/29, MC/30, MC/32, MC/998, MC/1201.; TBK 41 vd. Madde 21 - Zarûretler memnû' olan şeyleri mübah kilâr. MC. MC/22, MC/96, MC/97, MC/1007.; TBK. 52; TCK 49-50, 516/4. Madde 22 - Zarûretler kendi mikdarlarınca takdir olunur.MC.MC/21, MC/23.; TBK. 52; TCK. 49-50, 516/4 Madde 23 - Bir özür için câiz olan şey ol özrün zevâliyle bâtıl olur.MC. MC/22, MC/517. Madde 24 - Mâni' zâil oldukda memnû' avdet eder.MC. MC/19, MC/335, MC/345, MC/347, MC/372, MC/869, MC/870, MC/1647, MC/1653, MC/1654. Madde 25 - Bir zarar kendi misliyle izâle olunamaz.MC. MC/26, MC/27, MC/28, MC/29, MC/31, MC/965, MC/1141, MC/1288, MC/1312.; TCK 49-50, 516/4; TBK 52

Bakınız

D MKK/25-50 Madde 25 - Bir zarar kendi misliyle izâle olunamaz. MC. MC/26, MC/27, MC/28, MC/29, MC/31, MC/965, MC/1141, MC/1288, MC/1312.; TCK 49-50, 516/4; TBK 52 Madde 26 - Zarar-ı âmmı def için zarar-ı has ihtiyâr olunur. MC. MC/20, MC/27, MC/28, MC/29, MC/1325. Madde 27 - Zarar-ı eşedd zarar-ı ehaf ile izâle olunur. MC. MC/25, MC/26, MC/20, MC/902, MC/906, MC/1044, MC/1224, MC/1440.; TMK. 656, 661 vd. Madde 28 - iki fesâd te'âruz etdikde ehaffí irtikâb ile a'zamının çaresine bakılır. MC. MC/20, MC/25, MC/26, MC/27, MC/29, MC/902.; TMK. 656, 661 vd. Madde 29 - Ehven-i şerreyn ihtiyâr olunur. MC. MC/21, MC/22, MC/26, MC/27, MC/28, MC/902.; TMK. 656, 661 vd. Madde 30 - Def'-i mefâsid celb-i menâfi'den evlâdır. Madde 31 -Zarar bi-kadari'l-imkân def olunur. MC. MC/28, MC/29, MC/30, MC/532, MC/533.; TMK. 656 ve 661. Bu maddede bahsedilen kıyas, İslâm Huküku'nun ana kaynaklarından birisidir. Bibliyografi Ali Haydar, Mecelle şerhi, 1/67, Ömer Nasuhi, Hukûk-l İslâmiye, 1/171, vd. Zeydan, age. sil. vd. Madde 32 - Hâcet umûmî olsun husûsî olsun zarûret menzilesine tenzîl olunur. Bey ' bili-vefânın tecvîzi bu kabîldendir ki Buhara ahâlîsinde borç tekessür etdikçe görülen ihtiyaç üzerine bu mu'âmele mer'iyyü'l-icrâ olmuştur. MC. MC/21, MC/118, MC/205, MC/213, MC/396, MC/420. Madde 33 - Iztırar gayrın hakkını ibtâl etmez. Binâen-alâ-zâlik bir adam aç kalıb da birinin ekmeğini yese ba'dehû kıymetini vermesi lazım gelir. MC. MC/400, MC/1007.; TCK: 49-50/4; TBK. 52 Madde 34 - Alması memnû' olan şeyin vermesi dahi memnû' olur. TCK 64 67 MC MC/35 tbk 50 Madde 35 - İşlenmesi memnû' olan şeyin istenmesi dahi memnû' olur. TCK 64-67.; TBK 50.; MC. MC/34, MC/1818. Madde 36 - Âdet muhakkemdir. Yani hükm-i şer'iyi isbât için örf ve âdet hakem kılınır. Gerek âmm olsun ve gerek hâs olsun. MC. MC/37, MC/38, MC/39, MC/40, MC/41, MC/42, MC/43, MC/44, 45, MC/230, MC/251, MC/291, MC/450, MC/460, MC/469, MC/574, MC/575, MC/576, MC/1340, MC/1790, MC/188, MC/354, MC/495, MC/555, MC/622, MC/829.; TMK. 1/1, 590/11, 592/281, 285, 420, 423. Madde 37 - Nâsın isti'mâli bir hüccetdir ki anınla amel vâcib olur. I'MK ı; MC. MC/36, MC/168, MC/389, MC/495. Madde 38 - Âdeten mümteni' olan şey hakîkaten mümteni' gibidir. MC. MC/36, MC/37, MC/39, MC/40, MC/1589, MC/1629. Madde 39 - Ezmanın tegayyürü ile ahkâm'ın tagayyürü inkâr olunamaz. MC. MC/36, MC/37, MC/38, MC/40, MC/244, MC/326, MC/596, MC/1716. Madde 40 - Âdetin delâletiyle ma'ânîy-ı hakîkî terk olunur. MC. MC/12, MC/36, MC/37, MC/38, MC/39, MC/61, MC/82, MC/912, MC/1584.; TMK ı, 2.; TBK. 18 Madde 41- Âdet ancak muttarid yâhut galip oldukda mu'teber olur. MC. MC/36, MC/37, MC/38, MC/39, MC/40, MC/42, MC/240.; TMK ı Madde 42 - İ'tibâr galib-i şâyi'adır, nâdire değildir. MC. MC/41, MC/987.; TMK ı; HUMK 238 Madde 43 - Örfe ma'rûf olan şey şart kılınmış gibidir. TMK 1; TTK ı; MC. MC/36, MC/37, MC/41, MC/42, MC/461, MC/563, MC/596, MC/871 Madde 44 - Beyne't-tüccâr ma'rûf olan şey beynlerinde meşrût gibidir. MC. MC/36, MC/37, MC/38, MC/790, MC/1463.; TMK 1/1, 2; TBK 18 Madde 45 - Örf ile ta'yîn nass ile ta'yîn gibidir, MC. MC/43, MC/44, MC/527, MC/528, MC/816, MC/1498, MC/1499.; TMK ı Madde 46 - Mâni' ve muktazi teâruz etdikde mâni' takdîm olunur. Binâen-alâ-zâlik bir adam borçlusu yedinde merhûn olan malını âhara satamaz. MC. MC/337, MC/350, MC/397, MC/96-MC/1192, MC/590-MC/1725, MC/756-MC/1192-MC/747, MC/1192-MC/1197, MC/1598-MC/1601. Madde 47 - Vücudda bir şeye tâbi' olan hükümde dahi ana tâbi' olur. tılmış olur. MC. MC/48, MC/50, MC/236, MC/903.; TMK. 619-622 Madde 48 - Tâbi' olan şeye ayrıca hüküm verilmez. Meselâ bir hayvanın karnındaki yavrusu ayrıca satılamaz. MC. MC/47, MC/216, MC/224, MC/856.; TMK. 619-622 Madde 49 - Bir şeye mâlik olan kimse ol şeyin zarûriyyâtmdan olan şeye dahi mâlik olur. Meselâ, bir hâneyi satın alan kimse ana mûsil olan tarîka dahi mâlik olur. MC. MC/232, MC/1194 Madde 50 - Asıl sâkıt oldukda fer' dahi sâkıt olur. MC. MC/81, MC/661, MC/662, MC/1527, MC/1530

Bakınız

D MKK; MKK3 MKK/51-75

Bakınız

D. MKK/75-100. MKK/4

Adobe Post 20190711 080718

Majalla/English

Bakınız

D Şablon:Majalla bakınız .Portal:Mecelle. Majalla. Mecelle/English [4]
AL-MAJALLA AL AHKAM AL ADALIYYAH (The Ottoman Courts Manual (Hanafi)) The Journal of The Verdicts of The Justice Mecelle/Dictionary ENG word .Mecelle/İngilizce/Düz metin Majalla 1. Sale (BUYU' 101-403 ). 2.Majalla/Book II BOOK II:Hire 404-611 . BOOK III: GUARANTEE


INTRODUCTION Definition and Classification of Turkic Jurisprudence MAXIMS OF TURKIC JURISPRUDENCE BOOK I BOOK II BOOK III BOOK IV BOOK V BOOK VI BOOK VII BOOK VIII BOOK IX BOOK X BOOK XI BOOK XII BOOK XIII BOOK XIV BOOK XV BOOK XVI
Mecelle/Fransızca Mecelle/Arabî Mecelle/Osmani Anadoluda hukuk bilinci

Azerbaycan Cumhuriyetinin Mülk Mecellesi
C1ff688de36687d49d19f70c55f8c691
Motivasyon Etkinliği - Yazar Hayati İnanç ile "Mecelle ve Ahmet Cevdet Paşa"

Motivasyon Etkinliği - Yazar Hayati İnanç ile "Mecelle ve Ahmet Cevdet Paşa"

KİTÂBÜ'L-KAZÂ Edit

KİTÂB-I SÂDİS-İ AŞAR

KAZÂ HAKKINDA OLUP BİR MUKADDİME İLE DÖRT BÂBI MÜŞTEMİLDİR

MukaddimeEdit

Bâzı Isıtılâhât-ı fıkhiyye beyânındadır Edit

Madde 1784 Edit

Kazâ hüküm ve hâkimlik ma'nâlarına gelir.

Madde 1785 Edit

Hâkim beyne'n-nâs vuku bulan da'vâ ve muhâsamayı ahkâm-ı meşrûiasına tevfikan fasl ve hasm için taraf-ı sultânîden nasb u ta'yîn buyurulan zâttır.

MC. 1805.; TC. 1982 Anayasası, md. 9, 138, 160.; 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kânûnu.; RG. 26.2.1983, sayı, 17971.


Madde 1786 - Edit

Hüküm, hâkimin muhâsamayı kat' ve hasmeylemesidir. Bu dahi iki kısımdır.

Kısm-ı evvel: Hâkimin hükmettim; iddi'â olunan şeyi ver demek gibi sözler ile mahkûmun bihi mahkûmun aleyhe ilzâm etmesi yani lâzım kılmasıdır. İşte buna kazâ-i ilzam ve kazâ-i istihkâm denilir.

Kısm-ı Sânî: Hakkın yokdur, münâza'adan memnû'sun demek gibi sözler ile hâkimin müdde'îyi münâza'adan men' etmesidir. Buna dahi kazâ-i terk denilir. MC. 1331.; HUMK. 388-393.


Madde 1787 — Edit

Mahkûmun bih, hâkimin mahkûmun aleyhe ilzâm ettiği şeylerdir ki, kazâ-i ilzam müdde'înin hakkını îfâ etmesi ve kazâ-i terkde müdde'înin münâza'adan vazgeçmesidir.

MC. 1619.


Madde 1788 - Edit

Mahkûmun aleyh, aleyhine hükmolunan kimesnedir.

MC. 1676.


Madde 1789 — Edit

Mahkûmun leh, lehine hükmolunan kimsedir.

MC. 1697.

Madde 1790 Edit

Tahkîm hasmeynin husûmet ve da'vâlarını fasl için rızâları ile âhar kimseyi hâkim ittihaz etmelerinden ibârettir.

01 kimseye fethateyn ile hakem ve mimlin zammı ve hâ'nın fethi ve kâf-ı müşeddede-i meftûha ile muhakkem denilir.

Madde 1791 - Vekîl-i musahhar, mahkemeye ihzâr olunamayan müdde'â aleyhe hâkim tarafından nasb olunan vekîldir,

MC, 1844.


BÂB-I EVVEL Edit

HÜKKÂMA DÂiR OLUP DÖRT FASLI HÂVîDİR Edit

Fasl-ı Evvel Edit

Hâkimin evsâfi beyânındadır Edit

Madde 1792 Edit

Hâkim, hakîm, fehîm, müstakîm ve emîn, mekîn, metîn olmalıdır,

MC. 1794, 1811, 1812.; Bkz. 1982 Anayasası, md. 138 vd., 2802 sayılı Hâkimler Ve Savcılar Kânûnu, RG. sayı 17971.; HUMK. 28-36, 573-576.

Madde 1793 Edit

Hâkim mesâ'il-i fıkhiyyeye ve usûl-i muhâkemeye vâkıf ve deâvî-i vâkıfayı onlara tatbîkan fasl ve hasma muktedir olmalıdır.

MC. 1331.

Madde 1794 Edit

Hâkimin temyîz-i tâmma muktedir olması lâzımdır. Binâenaleyh sağîr ve ma'tûh ve a'mâ ve tarafeynin savt-ı kavîlerini işitmeyecek mertebe sağır olan kimsenin kazâsı câiz değildir.

MC. 83, 1686, 1702, 1784, 1818.

Fasl-ı Sânî Edit

Hâkimin âdâbı beyânındadırEdit

Madde 1795 - Edit

Hâkim meclis-i muhâkemede alış veriş ve mülâtefe gibi muhabbeti meclisi izâle edecek efâl ve harekâtdan ictinâb etmelidir.

Mc. 1815.


Madde 1796 - Edit

Hâkim iki hasımdan hiçbirisinin hediyesini kabul etmez.

MC. 34, 1794, 1795.


Madde 1797 - Edit

Hâkim mütehâkimeynden hiçbirisinin ziyâfetine gitmez.

MC. 1796.


Madde 1798 - Edit

Esnây-ı muhâkemede hâkim tarafeynden yalnız birisini hânesine kabûl etmek ve meclis-i hükümde biriyle halvet veyahut ikisinden birisine el ya göz veya baş ile işâret eylemek veya onladan birisine gizli lakırdı yahut diğerinin bilmediği lisan ile söz söylemek gibi töhmet ve sû-i zanna sebep olabilecek hal ve hareketde lunmamalıdır.

MC. 1689, 1708, 1829.

Madde 1799 -- Edit

Hâkim beyne'l-hasmeyn adl ile me'mûrdur.

Binâenaleyh tarafeynden biri her ne kadar eşrâfdan ve diğeri ahâd-ı nâsdan 019 bile hîn-i muhâkemede tarafeyni oturtmak ve kendilerine imâle-i nazar ve W hitâb etmek gibi muhâkemeye müte'allık muhâkemâtda tamâmıyla adi ve müsâvâP ri'âyet etmesi lâzımdır.

MC. 1815.

Fasl-ı SânîEdit

Hâkimin vezâ'ifi beyânındadırEdit

Madde 1800 - Edit

Hâkim, taraf-1 Sultândan icrây-ı muhâkemeye ve hükme vekildir, MC. 1459, 1466, 1521, 1522, 1523, 1527, 1805, 1809.; 1982 Anayasası, md. 138 vd. Madde 1801 -- Kazâ, zaman 've makân ile ve bazı husûsâtın istisnâsı ile tekayyüd ve tahassus eder.

Meselâ, bir sene müddetle hükme me'mûr olan hâkim ancak o sene içinde hükmeder. Ol senenin hulûlünden evvel veya mürûrundan sonra hükmedemez. Ve kezâ mu'ayyen bir kazâda hükmetmek üzere nasbolunan hâkim ol kazânın her mahallinde hükmeder, ammâ diğer kazâda hükmedemez. Ve bir mahkeme-i mu'ayyenede hükmetmek üzere nasbolunan hâkim ancak ol mahkemede hükmedip diğer bir mahalde hükmedemez. Ve kezâlik maslahat-ı âmme mülâhaza-i âdilesine binâen filan husûsa müteiallik da'vâ istimâ' olunmaya deyu emr-i sultânî sâdır olsa hâkim ol dalvâyı istimâd ve hükmedemez. Veyahut bir mahkeme hâkimi bazı husûsât-ı mu'ayyene istimâ'ına me'zûn olup da mâ'adâsını istimâ'a me'zûn olmasa ol hâkim ancak me'zûn olduğu husûsâtı istimâ' ve hükmeder. Mâladâsını istimâ' ve ve hükmedemez. Ve kezâlik bir müctehidin bir hususda re'yi, nâsa erfak ve maslahat-ı asra evfak olduğuna binâen onun re'yi ile amel olunmak üzere emr-i sultânî sâdır olsa ol husûsda hâkim ol müctehidin re'yine münâfi dîğer bir müctehidin re'yi ile amel edemez, ederse hükmü nâfiz olmaz.

MC. 9, 39, 300, 191, 179, 392, 596, 1331, 1304, 1660, 1718, 1793, 1849, 1838, 1892.; HUMK. 1-24, 195-202.


Madde 1802 - Edit

Bir da'vâyı malan istimâ' ve hükmetmek üzre nasb olunan iki hâkimden yalnız birisi ol da'vâyı istimâ' ve hükmedemez; ederse hükmü nâfiz olmaz.

(1465.) maddeye bak.

MC. 180, 1465.; HUMK. 1-8.

Madde 1803 - Edit

Mütedaddid hâkimi olan beldede hasmeynden birisi bir hâkimin ve diğer öbür hâkimin huzûrunda murâfa'a olmak isteyip de bu vechile beynlerinde ihtilâfvâki' olsa müddetâ aleyhin iddi'â eylediği hâkim tercih olunur.

Madde 1804 - Bir hâkimin azli vukû' bulup fakat bir müddet haber-i azil kendine vâsıl olmamakla ol müddetde bazı de'âvî istimâ' ve fasl etmiş olsa sahîh olur, Ammâ haber-i azlin vusûlünden sonra vukû' bulan hükmü sâhih olmaz.

MC. 82, 1523.; 1982 Anayasası, md. 138-2802 sayılı Hâkimler Ve Savcılar Kânûnu.


Madde 1805 -- Edit

Hâkim eğer nasb ve azl-i nâ'ibe me'zûn ise, diğer kimseyi kendisine nâ'ib nasb ve onu azledebilir, değilse edemez. Ve kendisinin ma'zûl ya fevt olması ile nâ'ibi mün'azil olmaz (1466.) maddeye bak.

Binâen aleyh bir kazânın hâkimi vefât ettikde yerine diğer hâkim gelinceye dek ol kazâda vukû' bulan daivâyı hâkim-i müteveffânın nâ'ibi istimâj ve hükmedebilir,

Madde 1806 Hâkimin istimâ' eylediği beyyine ile nâ'ib ve nâPibin istimâl eyledi- ği beyyine ile kendisi hükmedebilir.

Şöyle ki, hâkim bir datvâ hakkında beyyine istimâ' ve nâ'ibe ihbâr eylese nâ'ibi i'âde-i beyyine etmeksizin hâkimin ihbârı ile hükmedebilir ve hükme me'zûn olan nâ'ib bir husûsda beyyine istimâl edip de hâkime inhâ eylese hâkim i'âde-i beyine etmeksizin nâ'ibin inhâsı ile hükmedebilir ammâ hükme me'zûn olmayıp da ancak tedkik ve istikşâf için beyyine istimâ'ına memûr olan kimsenin inhâsı ile hâkim hükmedemeyip bizzat istimâ'-ı beyyine etmesi lâzımdır.

HUMK. 104/11, 232, 257, 267, 323/111, 343, 559.

Madde 1807 Bir kazâ hâkimi başka bir kazâ dâhilindeki arazî da'vâslnı istimâl edebilir. Fakat Kitâb-ı Da'vâ'da beyân olunduğu vechile hudûd-ı şerfiyyesinin beyânı lâzım gelir.

MC. 1623, 1801.


Madde 1808 - Edit

Mahkûmun leh hâkimin usûl ve furûundan biri ve zevcesi ve hükmolunacak malda şerîki ve ecîr-i hâssı ve hâkimin infikâkıyla ta'ayyuş eder adamı olmamak şarttır.

Binâenaleyh hâkim bunlardan birinin da'vâsını istimâ' ile lehine hükmedemez.

MC. 1702.; HUMK. 28-36.


Madde 1809 - Edit

Bir belde hâkiminin yâhut madde-i ânifede mezkûr mensûbâtından birinin ol belde ahâlîsinden bir kimesne ile da'vâsı olduğu sûretde ol beldede dîğer hâkim varsa onun huzûrunda murâfa'a olurlar.

Ve eer ol beldede diğer hâkim yoksa tarafeyn kendi rızâları ile nasb edecekleri hakemîn yahut ol hâkim nâ'ib nasbına mevzun olduğu takdirde tarafindan mansûb nâ'ibin veyahut civardaki diğer bir kazâ hâkiminin huzûrunda murâfa'a olurlar.,

Ve tarafeyn bu sûretlerden birine râzı olmadıkları suretde taraf-ı sultânîden muvellâ istid'â ederler.

MC. 1801.; HUMK. 375-387.


Madde 1810 - Edit

Hâkim ru'yet-i da'vâda el-akdemü fe'l-akdem kâfidesine ri'âyet etmelidir.

Fakat vürûdu muahhar olan bir da'vânın ta'cili îcâb-ı hâl e maslahatdan görüldüğü halde onun ru'yetini takdîm eyler.

MC. 1799.; HUMK. 374-387.

Madde 1811 Edit

Hâkimin lede'l-hâce âhardan istiftâ' etmesi câizdir.

MC. 1801.; HUMK. 275-286.

Madde 1812 - Edit

Hâkim, ğam ve ğussa ve açlık ve ğalebe-i nevm gibi sıhhat-1 tefek" küre mâni' olabilecek bir ârıza ile zihni müşevveş olduğu halde hükme tesaddî etme melidir.

MC. 1799.


Madde 1813 Edit

Hâkim murâfa'âtda icrây-ı tedkîkât etmekle beraber işi sürüncemede bırakmamalıdır. MC, 1816, 1828.; HUMK. 213 vd.


Madde 1814 Edit

Hâkim, mahkemeye sicillât defteri vaz' edip vereceği iilâmât ve senedâtı hîle ve fesâdden sâlim olabilecek muntazam bir sûretde ol deftere kayd ve tahrîr ve onun hıfzinâ dikkat ve ittinâ eder. Ve kendisinin azli vukû' buldukda ya bizzat veya emîni vâsıtası ile sicillâtl halefi olan hâkime devr ve teslim eyler.

MC. 1703, 1704, 1738, 1827, 1835.; HUMK. 388-393, 432, 437,

Fasl-ı Râbii Edit

Sûret-i muhâkemeye dâirdir. Edit

Madde 1815 Edit

Hâkim muhâkemeye alenen icrâ eder. Fakat kable'l-hükm ne vechile hükmedileceğini ifşâ etmez.

MC. 1795, 1828.; HUMK. 149 vd.; 1982 Anayasası, md, 141.


Madde 1816 — Edit

Tarafeyn li-ecli'l-muhâkeme huzûr-ı hâkime geldiklerinde hâkim evvelen müdde'îye da'vâsını takrîr ettirir. Ve evvelce da'vâsı tahrîren zabt olunmuş ise, kırâaat ile mazmûnu kendisine tasdîk ettirilir ve sâniyen müddeiâ aleyhi isticvâb eyler. Şöyle ki, müdde'î senden şu vechile da'vâ ediyor ne dersin deyu suâl eder.

MC. 777, 1630, 189, 1708, 1719.; HUMK. 178 vd.

Madde 1817 Edit

Müddde'â aleyh ikrâr ederse hâkim onu ikrârıyla ilzâm eder ve eğer inkâr ederse hâkim müdde'îden beyyine talep eder.

MC. 1587, 1589, 1576, 1706, 1754, 1821.; HUMK. 92, 95.


Madde 1818 Edit

Müdde'î bi'l-beyyine da'vâsını ispat ettiği suretde hâkim onun üzerine hükmeyler. Ve ispat edemediği sûretde bir yemîn hakkı kalmakla tâlip olur ise, hâkim onun talebi üzerine müdde'â aleyhe yemîn teklîf eyler.

MC. 891, 1746, 1748, 1749, 1816.; HUMK. 375-387.

Madde 1819 - Edit

Müdde'â aleyh yemîn ederse yahut müdde'î yemîn verdirmezse hâkim müdde'îyi müdde'â aleyhe mu'ârazadan men' eder.

MC. 1748, 1749.; HUMK. 347, 348.


Madde 1820 - Edit

Müdde'â aleyh yemînden nükûl ederse hâkim nükûlü ile hükmeder. Ve nükûlü ile hükmettikden sonra yemîn ederim dese artık iltifât olunmaz.

MC. 57, 79.; HUMK. 347, 348.


Madde 1821 - Edit

Usûlüne muvâfık ve şübhe-i tezvîr ve tasnî'den sâlim olarak bir mahkeme hâkimi tarafından verilen i'lâm ve senedin bilâ-beyyine mazmûnu ile amel ve hüküm câizdir.

MC. 1678, 1688.; HUMK. 390-393.

Madde 1822 — Edit

Müdde'â aleyh ber-vech-i bâlâ lede'l-isticvâb lâ ve nadanı bir cevap vermeyip de sükûtunda ısrâr ederse sükûtu inkâr addolunur.

Ve kezâlik ikrâda etmem inkâr da etmem deyu cevap verirse bu cevâbı dahi _inkâr addolunur, ve iki sûretde dahi müdde'îden ber-vech-i bâlâ beyyine talep kılınır,

MC. 76, 1817.; HUMK 230-235.

Madde 1823 - Edit

Müdde'â aleyh ikrâr ya inkâr edecek yerde müdde'înin da'vâsını defedecek bir da'vâ dermeyân ettikde Kitâb-l Da'vâ'da ve Kitâb-ı Beyyinât'da beyân olunan mesâ'ile tevfikan mu'âmele olunur.

MC. 1582, 1633, 1642, 1631, 1758, 1817, 1819.

Madde 1824 - Edit

Tarafeynden birisi ifâdesini tekmîl etmedikçe diğeri ifâdeye tasaddî edemez, edecek olursa hâkim tarafından men' olunur.

MC. 1816.; HUMK. 195-202.


Madde 1825 Edit

Tarafeynden lisan bilmeyen kimesnenin ifâdesini terçeme için mahkemede mevsûk ve mu'temen tercüman bulundurulur,

MC. 71.


Madde 1826 -- Edit

Akribâ beyninde vukû' bulan veyahut tarafeynin sulha rağbetleri me'mûl olan muhâsamada hâkim bir veya iki defa tarafeyne musâlahayı tavsiye ve ihtâr eder; muvâfakat ederlerse, Kitâb-ı Sulh'da münderic olan mesâ'ile tevfikan musâlaha eder ve muvâfakat etmezlerse, muhâkemeyi itmâm eyler,

MC. 607, 1531.; HUMK. 63, 151, 213, 513, 515.; iiK: 38, 226/11,


Madde 1827 - Edit

Hâkim muhâkemeyi itmâm ettikden sonra muktezâsını hükm ve tarafeyne tethîm eyler ve esbâb-ı mûcebesi ile beraber hükm ve tenbîhi hâvî bir ilâm tanzîm edip mahkûmün lehe ve lede'l-îcâb bir nüshasını dahi mahkûmun aleyhe i'tâ eder.

MC. 1814.; HUMK. 376-387. Madde 1828 - Hükmün sebep ve şartları tamâmıyla bulundukdan sonra hâkimin hükmü te'hîr etmesi câiz değildir.

MC. 1740-1742, 1823, 1826.; HUMK 375-387.


BÂB-I SÂNÎ Edit

HÜKME DÂiR OLUP İKİ FASLI MÜŞTEMİLDİR


Fasl-ı Evvel Edit

Hükmün şurûtu beyânındadır Edit

Madde 1829 - Edit

Hükümde sebka-i da'vâ şartdır.

Şöyle ki, hâkimin hukûk-ı nâsa müte'allık bir husûsu hükmetmesi evvel emîrde Ol husûsu bir kimesnenin âhar kimesneden da'vâ etmesiyle meşrûtdur.

Da'vâ sebk etmeden vukû' bulan hüküm sahîh olmaz.

MC. 54.; HUMK. 375 vd.


Madde 1830 - Edit

Hîn-i hükümde tarafeynin huzûru şartdır.

Yani tarafeyn bi'l-muvâcehe muhâkeme edildikten sonra hükmolunacağı 'vakit meclis-i hükümde hazır olmaları lazımdır. Fakat bir kimse diğerinden bir huşûsu dNâ edip de müdde'â aleyh dahi ikrâr ettikden sonra kable'l-hükm meclis-i hükümden gâ'ib olsa hâkim onun gıyâbında ikrârına binâen hüküm edebilir. Kezâlik müddelâ aleyh müdde'înin da'vâsını inkâr edip de müdde'î bi'l-muvâcehe müddeiâsına ikânıe-i beyyine ettikden sonra kable't-tezkiye ve'l-hükm müdde'â aleyh meclis-i hükümden tegayyüb eylese hâkim onun gıyâbında beyyineyi tezkiye ve hüküm edebilir.

MC. 372, 928, 1101, 1105, 1641, 1643, 1801, 1817.; HUMK. 375-387, 398-412.


Madde 1831 Edit

Müdde'â aleyhin vekîli muvâcehesinde ikâme-i beyyine olundukdan sonra müdde'â aleyh bizzat meclis-i hükme hâzır olsa hâkim beyyine ile müddeQâ aleyh üzerine hükmedebilir, Ve bilakis müddetâ aleyhin muvâcehesinde ikâme-i beyyine olundukdan sonra vekil meclise hâzır olsa hâkim ol beyyine ile vekîlin üzerine hükmedebelir.

MC. 1830.


Madde 1832 - Edit

Cümle vereseye husûmet teveccüh eden da'vâda vereseden birinin muvâcehesinde ikâme-i beyyine olunup da kable'l-hüküm gâ'ib olsa hâkim ol beyyine ile ihzâr olunan diğer vâris üzerine hükmedebilir. İ'âde-i beyyineye hâcet yokdur. MC. 1643, 1830.


Fals-ı Sâni Edit

Hükm-i gıyâbî beyânındadır Edit

Madde 1833 - Edit

Müdde'înin talep ve istid'âsı üzerine hâkim tarafindan müddeiâ aleyh mahkemeye da'vet olunur.

Ma'zeret-i meşru'âsı olmadığı halde mahkemeye gelmekden ve vekil göndermekden imtinâ' ederse bi'l-icbâr mahkemeye ihzâr kılınır.

MC. 19, 642, 1618, 834.; HUMK. 398-412.


Madde 1834 - Edit

Müdde'â aleyh mahkemeye gelmekden ve vekil göndermekden imnitâ' edip de celb ve ihzârı kâbil olmadığı takdîrde müddeinin talebi ile mahkemeye mahsûs olan varaka-i da'vetiye ayrı ayrı günlerde üç defa kendine gönderilerek mahkemeye da'vet ve gelmediği sûretde hâkim ona bir vekil nasbı ile müdde'înin dadvâ ve beyyinesini istimâ' edeceğini kendine tethîm eyler. Bunun üzerine müddedâ aleyh yine mahkemeye gelmez ve vekil göndermezse hâkim onun hukûkunu muhâfaza edecek bir kimseyi ona vekil nasb edip vekîl-i mezbûr muvâcehesinde müdde'înin da'vâ ve beyYinesini istimâ' ve tedkîk ederek mukârin-i sıhhat olduğu tebeyyün ederse ba'delssübût hükmeder.

MC.1636, 1690, 1744, 1817.; HUMK. 398-412.


Madde 1835 -- Edit

Ber-minvâl-i meşrûh 'Vâki' olan hükm-i gıyâbî müddetâ aleyhe teblîğ edilir.

MC .1827; HUMK. 398-412


Madde 1836 - Edit

Gıyâben aleyhine hükmolunan kimse mahkemeye hâzır olup da mÜdde'înin da'vâsını defla sâlih bir da'vâya teşebbüs ederse jsitmâÇ ve îcâbı vechile fasl olunur. Da'vâyı defa teşebbüs etmediği veya edip de defa sâlih olmadığı takdirde hükm-i vâki' infâz ve icrâ kılınır.

MC. 1633, 1724, 1834, 1840.; HUMK. 398-412

BÂB-I SÂLiS Edit

DA'VÂNIN BADEL-HÜKM RÜYETİ HAKKINDADIR Edit

Madde 1837 Edit

Usûl-i meşrû'asına muvâfık yani hükmün sebep ve şartları mevcûd olarak hükm ve illâm olunan da'vânın tekrar ru'yet ve istirnâ'ı câiz olmaz. MC. 1631) 1758Y 1840.; HUMK. 445-454. Madde 1838 Bir da'vâ hakkında vâki' olan hükmün usûl-l meşrû'asına muvâfık olmadığını mahkûmun aleyh iddi'â ve adem-i muvâfıkat cihetini dahi beyân edip de istînâf-ı da'vâ talebinde bulunduğu halde vukû' bulan hüküm ledelt-tahkîk usûl-i mey rû'asına muvâfıksa tasdîk olunur, değilse istînâf kılınır.

MC. 14, 16, 76, 1801.


Madde 1839 - Edit

Bir da'vâ hakkında lâlik olan hükme mahkûmun aleyh kanâ'at etmeyip da ol hükmü hâvî olan i'lâmın temyîzi talebinde bulunduğu halde ledett-tedkîk usûl-i meşrûlasına muvâfiksa tasdîk kılınır, değilse nakz olunur.

HUMK. 427 vd.


Madde 1840 - Edit

Def-i da'vâ kable'l-hükm sâhih olduğu gibi batdell-hüküm dahi sahîh olur. Binâen aleyh bir da'vâda mahkûmun aleyh olan kimse ol da'vâyı defa sâlih bir sebep serd ve beyân ile def-i da'vâ iddi'âsında ve i'âde-i muhâkeme talebinde bulundüğü halde mahkûmun lehin muvâcehesinde işbu iddi'âsı istimâ' ve bu huşûs hakkında muhâkemeleri icrâ olunur.

Meselâ, Bir kimse diğer kimesnenin yed-i tasarrufunda olan bir hâne pederinden kendine mevrûs olduğunu da'vâ ve ispat edip de hâkim dahi hükmettikden sonra Ol kimesnin pederi ol hâneyi mukaddemâ zi'l-yedin pederine satmış olduğunu mübeyyin bir sened-i ma'mûlün bih zuhûr etdikde zi'l-yedin da'vâsı istimâ' ile ıskât eylediği takdîrde hükm-i ewel müntekız ve ol kimesnenin da'vâsı mündefi' olur.

MC. 1631, 1637, 1820.


BÂB-I RÂBİ' Edit

TAHKîME DÂiR MESÂİL BEYÂNINDADIR Edit

Madde 1841 Edit

Hukûk-ı nâsa mütedallık mal da'vâlarında tahkîm câizdir,

MC. 82, 322, 1794.; HUMK. 516-536.

Madde 1842 - Edit

Muhâkeme hükmü ancak kendisini tahkîm eden hasmeyn hakkında ve tahkîm ettirlebilir husûsta câiz ve nâfiz olup onlardan başkasına tecâvüz etmez onların husûsât-ı sâiresine dahi Şâmil olmaz.

MC. 1556, 1642, 1830.; HUMK. 516-536.


Madde 1843 Edit

Mahkemenin taaddüdü câizdir.

Yani bir husûsa iki yahut daha ziyâde kimsenin hakem nasb olunması câizdir•

Müdde'î ve müdde'â aleyh taraflarından birer hakem nasbetseler câiz Olur•

MC. 1802.; HUMK. 516-536


Madde 1844 - Edit

Ber-vech-i bâlâ muhakkemler müteaddid oldukları sûrette hepsinin re'yi mÜttefik olmak lâzımdır. Yalnız birisi hükmedemez.

MC. 1841.


Madde 1845 Edit

Hakemler tarafeynden tahkîme me'zûn iseler dîğer bir kimseyi tahkîm edebilirler değilseler edemezler.

MC. 1459, 1453, 1805.

Madde 1846 -- Edit

Tahkîm bir vakit ile takyîd olundukda ol vaktin mürûru ile zâil olur,

Meselâ, filan günden bir aya kadar hükmetmek üzre nasb olunan hakem ancak bu bir ay içinde hükmedebilir, ol ayın mürûrundan hükmedemez Ederse hükmü nâfiz olmaz.

MC. 1801, 1815.


Madde 1847 - Edit

Muhakkemîn hükmünden evvel tarafeynin herbiri onu azledebilir. Şu kadar var ki tarafeyn onu tahkîm edip de taraf-ı sultânîden mansûb ve nâ'ib nasbına me'zûn olan hâkim dahi onu mücîz olsa hâkim onu istihlâf etmiş olmasıyla ol muhakkem bu hâkimin nâ'ib-i menzilesinde olur.

MC. 114, 1804, 1846.; HUMK. 516-536.


Madde 1848 — Edit

Hâkimlerin kazâları dâhilindeki ahâlînin cümlesi hakkında hükümleri nasıl ki lâzımu'l-icrâ ise muhakkemlerin dahi onları tahkîm edenler hakkında muhakkem oldukları husûsda hükümleri ol vechile lâzım olur.

Binâenaleyh hakemler usûl-i meşrû'asına muvâfık olarak hükmettikden sonra tarafeynden hiçbiri ol hükmü kabûlden imtinâ' edemez.

MC. 1808, 1842.


Madde 1849 — Edit

Muhakkemîn hükmü taraf-ı sultânîden mansûb hâkime arz olundukda muvâfık-ı usûl ise kabûl ve tasdîk eder. Değilse nakzeyler.

MC. 1838.; HUMK. 516-536.

Madde 1850 - Edit

Tarafeyn ahkâm-ı meşrû'asına tevfikan hükme me'zûn kıldıkları muhakkemleri lede't-tensîb sulhan tesviyeye dahi me'zûn etseler muhakkemlerin sulhan tesviyeleri mu'teber olur. Şöyle ki tarafeynden biri muhakkemlerden birini ve diğeri dahi öbürünü münâza'un fih olan husûsun ol vechile sulhan tesviyesine dahi tevkîl edip de onlar dahi Kitâb-ı Sulh'da münderic olan mesâ'ile bi't-tevfik sulhan tesviye etseler işbu sulh ve tesviyeyi tarafeynden biri kabûlden imtinâ' edemez.

MC. 1459, 1460. 1556.; HUMK. 516-536.


Madde 1851 Edit

Bir kimse tahkîm olunmamış olduğu halde iki kişi beynindeki da'vâyı fasl etdikden sonra tarafeyn ona razı ve onun hükmünü mücîz olsalar hükmü nâfiz olur. (MC/1453.) maddeye bak.

MC. 1453, 1790.; HUMK. 516-536.

Irâde-i Seniyye Tarihi

26 şaban 1293

(Hey'et Aynidir)


Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.