Suleiman the Magnificent
Muhibbi
Kanuni
Kanun
Kanun/WP
KANUNİNİN ŞİİRİ AŞKMIDIR BU CANI DİL MÜLKÜNÜ YAĞMA EDEN
Kanuni Esasi
Kanunlar
Kanun-u evvel
Kanun-u sani
Kanuni Sultan Süleyman/Şiirleri
Kanuni Sultan Süleyman/Oğlu Beyazıta mektubu
Kanuni/Vecizeleri
Kanuni Kanunnameleri
Kanuni Sultan Süleyman/EÇS
Kanuni Sultan Süleyman/Beylerbeylikler


Osmanlı padişahları Ben ölünce bir elimi tabutumun dışına atın. İnsanlar görsünler ki, padişah olan Kanuni bile bu dünyadan eli boş gitmiştir.

Osmanli-nisani.svg    I. Süleyman (Kanuni Sultan Süleyman)
Kanuni.jpg
I. Süleyman
Tughra of Suleiman I the Magnificent.svg
Saltanatı 1 Ekim 1520- 6 Eylül 1566
Padişahlık Sırası 10
Doğum Tarihi 27 Nisan 1495 , Trabzon
Ölüm Tarihi 6 Eylül 1566 , Macaristan
Önce I. Selim
Sonra II. Selim
Soyu Osmanlı Hanedanı
Babası I. Selim
Annesi Ayşe Hafsa Sultan
Dini İslam
Suleiman_the_Magnificent

Suleiman the Magnificent

[1]

Süleyman_the_Magnificent_Trailer

Süleyman the Magnificent Trailer

Adalet_Padişahı_Kanuni_Sultan_Süleyman

Adalet Padişahı Kanuni Sultan Süleyman

http://www.youtube.com/watch?v=4rWc00bgRiE&feature=fvst

Kanuni_Sultan_Süleyman_belgeseli

Kanuni Sultan Süleyman belgeseli

[2]

Osmanli-Kanuni_Sultan_Süleyman`i_yerin_dibine_sokan_sair_kim_murat_bardakci_anlatiyor

Osmanli-Kanuni Sultan Süleyman`i yerin dibine sokan sair kim murat bardakci anlatiyor

[3]

Karınca_hikayesi_Kanuni_Sultan_Süleyman.mp4

Karınca hikayesi Kanuni Sultan Süleyman.mp4

http://www.youtube.com/watch?v=YJQJT01QcpU&feature=related

Kanuni_Sultan_Süleyman_Han_1

Kanuni Sultan Süleyman Han 1

http://www.youtube.com/watch?v=D8USSw67ay0&feature=related

Kanuni_Sultan_Süleyman_Han_3

Kanuni Sultan Süleyman Han 3

http://www.youtube.com/watch?v=QucwAdMCSGI&feature=related

Kanuni_Sultan_Süleyman_Bölüm_1_Discovery_Channel

Kanuni Sultan Süleyman Bölüm 1 Discovery Channel

I. Süleyman (Osmanlı Türkçesi: سليمان Sulaymān; Lakabı: Kanuni (Arapça: القانونى‎, El-Kânûnî), birçok batı ülkesinde daha çok Muhteşem Süleyman[1][2]) (d. 27 Nisan 1495, Trabzon – ö. 6 Eylül 1566). 10. Osmanlı padişahı ve İslam halifesidir. Babası I. Selim [3], annesi ise Ayşe Hafsa Sultandır.

I. Selim'den 6.557.000 km 2 devraldığı Osmanlı Devleti'ni [4], kırk altı yılda 14.893.000 km2'ye ulaştırmıştır (Avrupa'da 1.998.000 km2, Asya'da 4.169.000 km2, Afrika'da da 8.726.000 km2 olmak üzere)[5][6]. Kanuni Sultan Süleyman ve Muhteşem Süleyman olarak da anılır.

1520 yılında tahta çıktı.[7] 1521'de Belgrat, 1522'de Rodos, 1526'da Mohaç[8], 1534'de Bağdat ve Tebriz, 1538'de Boğdan'ın tamamı ve Preveze, 1541'de Macaristan'ın tamamı, 1543'de Estergon, 1553'de Safevi topraklarının bir kısmı, 1566'da Zigetvar fethedildi. Zigetvar fethedilmeden 1 gün önce 6 Eylül 1566 tarihinde ölmüştür.[7][6][4][2]

Çocukluk ve Gençlik Yılları[düzenle | kaynağı değiştir]

I. Süleyman'ın gençlik yıllarına ait bir minyatür

Osmanlı Padişahı I.Süleyman, günümüzde Türkiye'nin Trabzon şehrinde 27 Nisan 1494 tarihinde doğdu. [9] 7 yaşında bilim, tarih, edebiyat, din ve askeri taktikler için İstanbul Topkapı Sarayı'ndaki okula gönderildi. Genç bir kişi iken Pargalı Damat İbrahim Paşa'nın arkadaşı oldu. 17 yaşından sonra genç Süleyman İstanbul'un ilk valisi olarak atandı. Edirne'deki kısa süren görevinden sonra Manisa'ya atandı. 25 yaşında babasının Selim'in(1512-1520) ölümü üzerine Süleyman İstanbul'a geldi ve onuncu Osmanlı Sultanı olarak tahta çıktı.

Süleyman'ın erken bir tanımlaması Venedik elçisi Bartelemeo Contari 'nin gelişinden birkaç hafta sonra elde ediliyordu. Contari, " O yirmi beş yaşında, uzun fakat sırım gibi ve kibar görünüşlü. Boynu ince çok uzun, yüzü ince, burnu kartal gagası gibi kıvrık. Gölge gibi bıyık ve küçük sakalı var. Bunlara rağmen hoş çehreli. Derisi solgunluğa meyilli. Çalışmaya düşkün, bilgili, mahir bir efendi olacağı söylenir. Bütün insanlar onun hükümdarlığında iyilik umut ediyor." ifade etmektedir.

Süleyman, İskender'in dünya imparatorluğu kurma vizyonundan etkilendi, bu düşünce onu Avrupa'da olduğu kadar Asya, Afrika'da da seferlerde bulunmaya zorladı.

Savaşları[düzenle | kaynağı değiştir]

Osmanlı İmparatorluğunun Kanuni Sultan Süleyman zamanında ulaştığı sınırlar

Tahta çıktıktan bir yıl sonra Belgrad'ı fethetti (1521), ertesi yıl ise Rodos'u aldı (1522).Mohaç seferini düzenleyen Süleyman 29 Ağustos 1526'da Macar ordusunu 2 saat kadar kısa bir sürede yenerek Macarlar'a ağır bir darbe vurup; Budin'i kısa bir süre sonra da Viyana'yı kuşattı (1529 I. Viyana Kuşatması). Bu savaşta çok dahice bir plan uygulamıştır. Önce Macarların üstüne saldırmasını beklemiş sonra bozguna uğradığı görüntüsü vererek Macarları ormana doğru çekmiş ve çalıların arasına yerleştirilen 300 top birden Macar piyadelerinin üstüne ateş edildi. Bu savaşlar sonucunda Macaristan egemenlik altına alındı.

Sonraki yirmi yıl içinde Kuzey Afrika, Orta Doğu ve İran'dan geniş bölgeler Osmanlı egemenliğine alındı. Kaptan-ı Derya Barbaros Hayrettin Paşa Cezayir ve Kuzey Afrika'yı alarak Akdeniz'i bir Türk gölü haline getirdi. Doğuda ise İran'la yapılan savaşlar sonunda Tebriz alındı. 1562'da Transilvanya bölgesi alındı. Son savaşı olan Zigetvar seferinde Zigetvar kalesini kuşatılması sırasında ölen I. Süleyman'ın cenazesi Mimar Sinan'a yaptırtmış olduğu Süleymaniye Camii'nin avlusundaki türbeye gömüldü.

Kişiliği[düzenle | kaynağı değiştir]

I. Süleyman'nın Tuğrası

Frenk diyarına yaptığı savaşlarda büyük başarılar kazanan I. Süleyman, bu sayede Batı devletleriyle özellikle de Fransa'yla yakın siyasi ilişkiler kurmasına yol açmıştır. Fransa'ya verilen ve ileriki yıllarda Osmanlı'nın ekonomik yönden çökmesine yol açan kapitülasyonlar da I. Süleyman zamanında tanınmıştır ancak bu kapitülasyonların verildiği antlaşmada Kanuni Sultan Süleyman bir şart eklemiştir,"Kapitülasyonlar sadece 2 hükümdarın(Fransız kralı ve Kanuni)hayatı boyunca geçerli olacaktır.Yani 2 hükümdarda ölürse kapitülasyon antlaşması geçersiz sayılacaktır.Ancak Kanuni öldükten sonra fransız hükümeti bu çok değerli ve karlı kapitülasyonları kaybetmemek ve sürekli hale getirmek amacıyla osmanlı hükümetine baskı yapmış ve başarılı olmuştur. 46 yıllık saltanat hayatı boyunca Osmanlı uygarlığı büyük gelişme göstermiş hukuk, matematik, mimarlık ve nakkaşlık alanlarında yetişen bilim ve sanat adamlarının yarattığı eserler kültür tarihimizin başyapıtları olarak yerlerini almışlardır. I. Süleyman padişahlığı döneminde devleti yetenekli devlet adamlarıyla birlikte yönetmiş ve dünyanın en büyük imparatorluğu haline getirmiştir.

Kanuni'nin en ünlü şiiri:[düzenle | kaynağı değiştir]

« Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi

Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi

Saltanat didükleri ancak cihan gavgasıdır
Olmaya baht u saadet dünyada vahdet gibi

Ko bu ıyş u işreti çün kim fenadur akıbet
Yâr-ı baki ister isen olmaya tâat gibi

Olsa kumlar sagışmca ömrüne hadd ü aded
Gelmeye bu şîşe-i çarh içre bir saat gibi

Ger huzur itmek dilersen ey Muhibbî fârig ol

Olmaya vahdet cihanda kûşe-i uzlet gibi »
Muhibbî (Kanunî Sultan Süleyman)

Ailesi[düzenle | kaynağı değiştir]

Kanuni Sultan Süleyman'ın son zamanlarına ait bir minyatür (Topkapı Müzesi)

2 eşinden 8 oğlu ve 1 kızı olmuş, ancak oğullarından sadece 4'ü 1550'lere kadar sağ kalabilmiştir. Bunlar -yaş sırasıyla- Mustafa, Selim, Bayezid ve Cihangir'dir. Mustafa hariç tüm çocuklarının annesi Hürrem Sultan'dır.

Şehzade Mustafa Olayı[düzenle | kaynağı değiştir]

Şehzade Mustafa, I. Süleyman'ın Mahidevran Sultan'dan olan ilk çocuğudur. Şehzade Mustafa yetişkinliğe ulaşınca Osmanlı geleneğine uyarak Amasya'ya vali olarak gönderildi. Gene gelenek olduğu üzere annesi Mahidevran Sultan da oğluyla birlikte Amasya 'ya gitti. Şehzade Mustafa'nın I. Süleyman'ın en büyük oğlu olması ve sevilen bir şehzade olması nedeniyle babasından sonra tahta çıkması bekleniyordu. Ancak Süleyman 1553 yılında oğlu Mustafa'yı kendisini tahttan indirmeyi planladığı inancıyla Ereğli ovasında boğdurttu. Hürrem Sultan'ın I. Süleyman'ı bu kararında etkilediği inancı yaygındır.

Bir diğer adı, kendi tabiri ile:

"Ben ki Sultan-i salâtin-i zaman burhân-i havakın-i avân tâc-bahs-i husrevân-i cihan zillullâhi'1-meliki'l-mennân Akdeniz'in ve Karadeniz'in ve Rumeli'nin ve Anadolu'nun ve Şam ve Halep ve Karaman ve Rûm'un ve vilâyeti-i Dulkadriye'nin ve Diyârbekir'in ve Azerbaycan ve Van'ın ve Budun ve Tamisvar vilâyetlerinin ve Mısır'ın ve Mekke'nin ve Medine'nin ve Kudüs'ün ve Halilü'r-Rahmânin külliyen diyâr-i Arab’ın ve Yemen'in ve Bağdad ve Basra ve Cezayir vilâyetlerinin ve dahi nice memleketlerin ki âbâ-i kiram ve ecdâd-i izamim -enârallâhü berâhinehüm- kuvvet-i kahire ile fetheyledikleri ve cenabı-i celalet-meâbim dahi tig-i âtes-bâr simsîr-i zafernigârim ile fetheyledigim nice diyarın sultanı ve pâdişâhı hazret-i Sultan Bâyezıd oğlu Sultan Selim Han oğlu Sultan Süleyman Şah Hân'ım"

Piri Reis'in idam fermanını vermesi[düzenle | kaynağı değiştir]

Mısır Kaptanı Piri Reis 1552'de Umman ve Basra üzerine 30 gemiyle çıktığı seferde, Hürmüz Kalesi'ni kuşatmıştı. Portekizlilerden aldığı haraç karşılığı kuşatmayı kaldırdı ve donanmasıyla Basra'ya döndü. Tamire muhtaç donanmayı orada bırakıp ganimet yüklü üç gemi ile Mısır'a döndü, gemilerden birisi yolda battı. Donanmayı Basra'da bırakması kusur sayıldığı için Mısır'da hapsedildi. Basra valisi Kubat Paşa'ya ganimetten istediği haracı vermemesi, Mısır Beylerbeyi Mehmet Paşa'nın politik hırsı yüzünden hakkında padişaha olumsuz rapor verildi ve dönemin padişahı Kanuni Sultan Süleyman'ın fermanı üzerine 1554'te boynu vurularak idam edildi. İdam edildiğinde 80 yaşının üzerinde olan Piri Reis'in terekesine devletçe el konuldu.

Kaynakça[düzenle | kaynağı değiştir]

  • Bernard Lewis, 2002. What went Wrong?Western Impact and Middle Eastern Response. Phoenix ISBN 0-7538-1675-X
  • Clot,Andre,1992.Suleiman the Magnificent: The Men, His Life; His Epoch. Saqi Books. ISBN 0-86356-126-8
  • Atil, Esin, 1987. The Age of Sultan Suleyman the Magnificent. National Gallery of Art. ISBN 0-89468-098-6
  • Imber, Colin, 2002. The Ottoman Empire. Palgrave Macmillian. ISBN 0-333-61387-2

İç Bağlantılar[düzenle | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[düzenle | kaynağı değiştir]

  • Osmanlı700 İnternet sayfası
  • İnalcık, Halil (2003). Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. ISBN 975 08 0588 7.
  • Kinross, Lord (1977). The Ottoman Centuries. İstanbul: Sander Kitabevi. ISBN 0 224 01379 8.
  • Sakaoğlu, Necdet (1999). Bu Mülkün Sultanları. ISBN 875 329 299 6. say. 128-148.

Diğer dillerde Kanuni Sulatn Süleyman nasıl kullanılmaktadır?[düzenle | kaynağı değiştir]

af:Süleyman I an:Solimán I o Magnifico ar:سليمان القانوني ast:Solimán el Magníficu az:Sultan Süleyman Qanuni bat-smg:Suleimans Dėdlīsės be:Сулейман I bg:Сюлейман I (Османска империя) br:Suleiman ar Meurdezus bs:Sulejman I ca:Solimà I el Magnífic cs:Sulejman I. cy:Swleiman I da:Süleyman 1. de:Süleyman I. el:Σουλεϊμάν Α΄ ο Μεγαλοπρεπής en:Suleiman the Magnificent eo:Sulejmano la 1-a es:Suleiman Kanuni et:Suleiman I fa:سلیمان یکم fi:Suleiman Suuri fr:Soliman le Magnifique gan:蘇萊曼一世 gl:Suleiman I he:סולימאן הראשון hif:Suleiman the Magnificent hr:Sulejman I. hu:I. Szulejmán oszmán szultán id:Suleiman I it:Solimano il Magnifico ja:スレイマン1世 ka:სულეიმან I ko:쉴레이만 1세 la:Suleimanus Magnificus lt:Suleimanas Didysis lv:Suleimans I mk:Сулејман Величенствениот ml:സുൽത്താൻ സുലെയ്മാൻ mr:सुलैमान पहिला, ऑट्टोमन सम्राट ms:Sulaiman al-Qanuni nl:Süleyman I nn:Süleyman I no:Suleiman I den store pl:Sulejman Wspaniały pnb:سلیمان اعظم pt:Solimão, o Magnífico ro:Soliman I ru:Сулейман I scn:Solimanu lu Magnìficu sh:Sulejman I. simple:Suleiman the Magnificent sk:Süleyman I. sl:Sulejman I. sq:Sylejmani i I sr:Сулејман I sv:Süleyman I ta:முதலாம் சுலைமான் th:สุลต่านสุลัยมานแห่งจักรวรรดิออตโตมัน tk:Süleýman I tl:Suleiman I uk:Сулейман I Пишний ur:سلیمان اعظم vi:Suleiman I war:Suleiman I zh:苏莱曼一世 (奥斯曼帝国)

Referanslar[düzenle | kaynağı değiştir]

  1. Tüzün, Güler (2004). “Muhteşem Süleyman”, Tarihte Olağanüstü Kişiler (Türkçe dilinde), 19, Ana Yayıncılık. ISBN 975-7760-83-8.
  2. 2,0 2,1 Tüzün, Güler (2008). “Kanuni”, Britannica Bilgi Hazinesi (Türkçe dilinde), 477, Sabah Gazetesi. ISBN 975-7930-32-6.
  3. Özdamarlar, Metin (2009). “Kanuni Sultan Süleyman”, Zirvede Tek Başına (Türkçe dilinde), 4, Timaş Yayıncılık. ISBN 978-975-263-887-7.
  4. 4,0 4,1 Özdamarlar, Metin (2009). “Yavuz Sultan Selim”, Muhteşem Zaferler (Türkçe dilinde), 13, Timaş Yayıncılık. ISBN 978-975-263-887-3.
  5. "Error: no |title= specified when using {{Cite web}}Şablon:Namespace detect showall". http://www.byegm.gov.tr/YAYINLARIMIZ/kitaplar/histoire-turquie/c_10.htm. 
  6. 6,0 6,1 Şahiner, Atilla (2008). “Sultan (I.) Süleyman (Kanuni)”, Osmanlı Tarihi (Türkçe dilinde), 121, Lacivert Yayıncılık. ISBN 978-9944-75-902-1.
  7. 7,0 7,1 Bahadıroğlu, Yavuz (2009). “Kanuni Sultan Süleyman (Muhteşem Padişah)”, Osmanlı Tarihi (Türkçe dilinde), 157-189, Nesil Yayınları. ISBN 978-975-269-299-2.
  8. Armağan, Mustafa (2010). “Avrupa'nın patronu kim olacak? Kanuni'nin casuslarından mektup var!”, Kır Zincirlerini Osmanlı (Türkçe dilinde), 158-161, Timaş Yayınları. ISBN 978-605-114-154-1.
  9. "Error: no |title= specified when using {{Cite web}}Şablon:Namespace detect showall". http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=4167. 
Önce gelen:
I. Selim
Osmanlı Padişahı
1 Ekim 15206 Eylül 1566
Sonra gelen:<br./>II. Selim
Önce gelen:
I. Selim
Halife
1 Ekim 15206 Eylül 1566
Sonra gelen:<br./>II. Selim


Şablon:Halifeler

Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'da Kanuni Sultan Süleyman ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

VikiKaynak'ta Kanuni Sultan Süleyman ile ilgili belge kayıtları bulunmaktadır.

VikiSöz'de Kanuni Sultan Süleyman ile ilgili özlü sözler bulunmaktadır.


Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.