FANDOM


Bakınız

Şablon:Katip Çelebi - d {{Katip Çelebi}}


Katip Çelebi
Kâtip Çelebi', Arapça حاجي خليفة , مصطفى حاجى خليفه ,AzericeKatib çələbi, Osmanlıca کاتب چلبی, rusça Кятиб Челеби
Katip Çelebi Üniversitesi
Evliya Çelebi
Katip - Katipler - Çelebi - Çelebiler

Dosya:Map of the Indian Ocean and the China Sea was engraved in 1728 by Ibrahim Müteferrika.jpg

Kâtip Çelebi, Arapça حاجي خليفة , مصطفى حاجى خليفه ,AzericeKatib çələbi, Osmanlıca کاتب چلبی, rusça [[Кятиб Челеби] (d. 1609, İstanbul - ö. 1657, İstanbul) tarih, coğrafya, bibliyografya ve biyografya ile ilgili çalışmalar yapmış Türk-Osmanlı bilim adamı ve aydını.

Hayatı Edit

1609'da İstanbul’da doğdu. Babasının adı Abdullah’tır. Babası, Osmanlı devlet ve siyâset adamlarının yetiştirildiği Enderûn kurumunda eğitim görerek yetişmiş bir askerdir. Mustafa bin Abdullah, ordu kâtipliğinde bulunduğu için ulema ve halk aetti. 1630 Bağdat kuşatmasında ordunun defterini tuttu. Seferden sonra tekrar İstanbul’a dönerek Kâdızâde’nin derslerine katıldı. 1633-1635 Halep Seferi'nde hacca gitme fırsatı buldu. Dönüşte bir kış Diyarbakır’da kalıp oradaki bilgin ve aydınlarla görüştü. 1635 senesinde IV. Murat ile Revan Seferine katıldı. On yıl kadar çeşitli savaşlarda bulunduktan sonra İstanbul’a döndü ve çeşitli alanlardaki bilimlerle uğraşır oldu.

A’rec Mustafa Efendi, Ayasofya dersiâmı(öğretim görevlisi) Abdullah Efendi ile Süleymâniye dersiâmı (öğretim görevlisi) Mehmed Efendiden ders aldı ve A’rec Mustafa Efendiyi kendisine üstâd edindi. Bir taraftan kendisi öğrenirken, diğer yandan birçok öğrenciye ders verdi.

1645’te Girit Seferi'ne katılması sayesinde haritaların nasıl yapıldığını inceleme fırsatını buldu ve bu konuyla ilgili eserlerde çizilen haritaları gördü. Bu arada görevinden ayrılarak, üç yıl devlette çalışmadı. Bu üç yıl içinde bazı öğrencilerine çeşitli konularda dersler verdi. Yine bu zaman içinde sık sık hastalandığı için, tedavi çareleri bulmak amacıyla, çeşitli tıp kitaplarını okudu. Pek çok eserini bu yıllarda yazmıştır.Bu dönemlerde çok eseri vardır.

ÖlümüEdit

Kâtib Çelebi 1657 yılında vefât etti. Mezarı, Vefa’dan Unkapanı’ndaki Mahmûdiye (Unkapanı) Köprüsüne inen büyük caddenin sağ kenarındadır.

Kâtip Çelebi çalışkan, iyi huylu, vakarlı, az konuşan, çok yazan biri olarak bilinir. Arapça, Farsça yanında Lâtince'yi de bilirdi. Osmanlı Devleti'nde Batı bilimleriyle fazla ilgilenen ve Doğu bilimleriyle karşılaştırıp sentezini yapan ilk Türk bilim adamlarından biridir.

EserleriEdit

  • Cihannüma

TarihEdit

  1. Fezleket akvâl el-ahyâr fi ilmi el-târîh ve el-ahbâr Arapça Fezleke: Bir mukaddime, üç usûl ve bir son sözden olusan tarih eseri. 1.300 adet elimizde olmayan yazma kaynak kullanılarak yazılmış olan varlıkların başlangıcı, peygamberlerin ve hükümdârların târihi olarak özetlenebilecek bir târih kitâbıdır.
  2. Türkçe Fezleke
  3. Tuhfet el-kibâr fi Esfâri el-Bihâr
  4. Takvîm-üt-Tevârîh: 1648 târihine kadar yaşanmış olayların kronolojik açıklamasını içerir. Arapça ve Farsça basılmış; İtalyanca, Latince ve Fransızca'ya çevrilmiştir.
  5. Tarîh-i Frengi tercümesi
  6. Revnaku’s-saltana (Târîh-i Kostantiniyye ve Kayâsire) tercümesi
  7. Düstûr-ûl-amel lî ıslâhil-milel
  8. İrşâd-ûl-hayâfâ ilâ târîh-ûl-Yunân ver-Rûm

BiyografyaEdit

  1. Keşf ul-zunûn an asāmi el-kutub ve el-funun : Arapça yazılmış, 15.000'e yakın kitap ve 10.000'e yakın yazari tanıtan büyük bir biyografya ansiklopedisi mâhiyetindedir. Mısır’da, Almanya’da, İstanbul’da basıldı. Lâtince ve Franszica'ya çevrilmiştir.[1]
  2. Süllem el-vusûl ilâ tabakat el-fûhûl
  3. Câmi el-Mütûn min Cüll el-Fünûn

Din Edit

  1. Mîzân-ül-Hakk fi ihtiyâr-il-ehak
  2. İlhâm el-Mukaddes Min Feyz el-Akdes

Sosyal, kültürel ve halk bilimiEdit

  1. Tuhfetü el-ahyâr fi el-hikem ve el-eş’âr
  2. Dürer-i müntesira vel gurer-i münteşira,
  3. Recmü’r-râcim bi’s-sîn ve el-Cim
  4. Beyzâvi Tefsirinin şerhi
  5. Muhammediyye şerhi
  6. Kanunnâme
  7. Tütün Risalesi

ReferanslarEdit


Dış bağlantılar Edit


ar:حاجي خليفة arz:مصطفى حاجى خليفه az:Katib çələbi ca:Katib Çelebi de:Katib Çelebi en:Katip Çelebi fa:کاتب چلبی fr:Katip Çelebi pt:Katib Çelebi ro:Kâtip Çelebi ru:Кятиб Челеби sv:Katip Çelebi

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.