FANDOM


Mayalar (İngilizce yeast), tek hücreli mantarlardır.Ökaryot yapılıdırlar. Bazı türleri ekmek kabartmak, alkollü içki fermantasyonu ve hatta yakıt pillerinin çalışmasında kullanılır. Çoğu maya Ascomycota bölümüne ait olmakla beraber bazıları Basidiomycota'ya aittirler. Bazı mayalar, örneğin Candida albicans insanlarda enfeksiyona yol açar (kandidiyaz). Pembe mayalar (Rhodotorula), duş perdelerinde ve evdeki nemli yüzeyde yaşar, yüzeyler üzerinde lekeli bir görünüm oluşturur. Binden fazla maya türü tanımlıdır. En yaygın kullanılan maya olan Saccharomyces cerevisiae, binlerce yıl önce şarap, bira ve ekmek yapımı için evcilleştirilmiştir. Maya sözcüğü Türkçe'ye Farsça'dan girmiştir.

FizyolojiEdit

Maya türleri zorunlu aerobik veya istemli anaerobik (fakültatif anaerobik) fizyolojiye sahip olabilirler. Zorunlu anaerobik maya türü bilinmemektedir. Oksijen yokluğunda fermantatif mayalar enerji elde etmek için karbonhidratları karbon dioksit ve etanol (alkol) veya laktik asite dönüştürürler. Biracılık ve şarapçılıkta ortaya çıkan etanol şişelenir, ekmek yapımında ise etanol buharlaşır, açığa çıkan karbondioksit ekmeği kabartır.

Örneğin, glukoz fermantasyon reaksiyonu özetle şöyledir:

C6H12O6 (glikoz) → 2 C2H5OH + 2 CO2

Biyoteknolojide kullanımıEdit

Mayanın faydalı fizyolojik özellikleri onun biyoteknoloji alanında kullanılmasına yol açmıştır. Şekerlerin maya tarafında fermantasyonu bu teknolojinin en eski uygulamasıdır. Ekmek mayası ekmek imalatında, bira mayası bira fermantasyonunda kullanılır. Maya şarap yapımında da kullanılır.

Modern biyoteknolojide maya başka canlılara ait proteinlerin ucuz yolla üretiminde kullanılmaktadır. Örneğin, insülin, interferon gibi insan proteinleri, hepatit B virüsünün kabuk proteinleri (aşı üretimi için) maya tarafından üretilebilmektedir.

ÜremesiEdit

Maya tomurcuklanma yoluyla eşeysiz olarak, veya askospor oluşumu yoluyla eşeyli olarak ürer. Eşeysiz üremesinde ana hücreden bir tomurcuk büyür ve yetişkin boyuta ulaştığında şartlar uygunsa ana hücreden ayrılır. Az besinli ortamda eşeyli üreyebilen mayalar askospor oluştururlar. Tam bir üreme döngüsüne sahip olmayan mayalar Candida türünde sınıflandırılırlar.

Büyüme ortamıEdit

Çoğu maya, yüksek şekerli çevresel nümunelerden izole edilebilir. Meyvelerde, örneğin üzüm, elma veya şeftaliden, bitki özsuyu sızmalarında bulunur. Bazı mayalar toprak ve böceklerde bulunurlar.

Maya üretmek için kullanılan yaygın bir büyüme ortamı patates dekstroz agar (PDA) veya patates dekstroz ortamıdır. 200 dilimlenmiş patates 5-10 dakika suda haşlanır, sıvı kısım başka bir kaba aktarılır. Daha sonra üzerine saf su eklenerek 1 l'ye tamamlanır. Dekstroz (glikoz) eklenir (20 g/l) veya PDA için ilaveten 20 g agar eklenir, ortam otoklavlanarak sterilize e mantardır

KaynakEdit


</span> </span>

am:እርሾ ar:خميرة ast:Lleldu bar:Germ bg:Дрожди bn:ইস্ট ca:Rent cs:Kvasinky da:Gærsvamp de:Hefen en:Yeast eo:Gisto es:Levadura et:Pärmseened eu:Legamia ext:Lua fa:مخمر fi:Hiivat fr:Levure gd:Beirm gl:Lévedo he:שמרים hi:खमीर hr:Kvasac hu:Élesztő id:Khamir io:Hefo is:Ger it:Lievito ja:酵母 jv:Khamir kk:Ашытқылар ko:효모 lmo:Leàt (fóns) lt:Mielės lv:Raugs ml:യീസ്റ്റ് ms:Yis nl:Gist nn:Gjær no:Gjær pl:Drożdże pt:Levedura qu:Qunchu ro:Drojdie ru:Дрожжи scn:Lèvitu sh:Kvasac simple:Yeast sk:Kvasinka sl:Kvas sr:Квасац sv:Jäst ta:மதுவம் th:ยีสต์ ug:ئېچىتقۇ uk:Дріжджі vi:Nấm men wa:Yesse yi:הייוון zh:酵母 zh-yue:酵母

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.