Yenişehir Wiki
Advertisement
Yenişehir Wiki
80.312
pages

Zavalı Merzifonlular bu kapı puşudesini bile koruyamamış ve Tokat müzesinin depolarına bırakacak kadar ilgisiz bir toplumdur. Kara Mustafa Paşa'nın kütüphanesini Kayseri'ye kaptırmış lardır Ermeni matbaaların eserlerini milli kütüphane'ye kaptırmışlardır.


Kaymakam Eyüp bey hattı ve tercümesi;
Bu kapı deri işlenmesinde şu yazıyor:
Ya müfettih el-ebvab
Ey kapıları açan ;
iftah lena hayr al-bab
aç bize hayır kapılarını ;
Rabbena iftah lena bilhayr
Rabbimiz hayırla aç bize ve bize hayırla hitama erdir;
vec'al akıbete umurena bil hayr
işlerimizin akıbetini hayırlı eyle;
teveffena müsliman
öldür bizi Müselman olarak;
ve elhıkni bis salihin
kat beni salihlere

Şablon:Merzifonbakınız - d
{{Merzifonbakınız}}


Merzifon
Merzifon kültürü
Merzifon yemekleri
Merzifon kültürü
Merzifon türküleri
Merzifon tarihi
Merzifon'da dini yaşayış
Merzifon'da Ramazan
Ramazan güreşleri
Ramazan'da gölge oyunu
Ramazan'da şiir geceleri
Merzifon tımarları
Merzifon Suluova Vezirköprü
Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın tımarıdır.
Merzifon vakıf eserleri
Merzifon tarihi eserleri
Merzifon evleri
Merzifon konakları
Merzifon camileri
Kara Mustafa Paşa camii
MERZİFONLU KARA MUSTAFA PAŞA KÜLLİYESİ
Merzifon medreseleri
Çelebi Sultan Mehmet medresesi
Merzifon mezarlıkları
Merzifon kitabeleri
Merzifon mesire yerleri
Merzifon kaleleri
Merzifon mescidleri

Merzifon tekkeleri
Piri Baba
Merzifon hanları

Merzifon kapanları
Arpa kapanı
Buğday kapanı

Pazarlar
Buğday pazarı Ekin pazarı
tarihi kadim kullanımında ekinin kültür anlamı da kullanılırdı

Merzifon hamamları
Eski Hamam

Merzifon bedestenleri
Merzifon haritaları
Merzifon sözleri
Merzifon Türkçesi
Merzifon/VK

Merzifon köyleri
Merzifon mahalleleri
Merzifon okulları
Merzifon bürokratları
Merzifon dernekleri
Merzifon vakıfları
Merzifon STK'ları
Merzifon restorantları
Merzifon meyveleri
Merzifon karası
Merzifon yemişleri

Merzifon, Amasya
Merzifon Amerikan Koleji
Anatolian Adventure
Topal Osman Olayı
Rıza Nurun tiyatro eseri Amerikan Kolejini konu alıyor
Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
Makedonya Köprülü ailesinin V Köprü, Suluova , Merzifon, GHK tımarının idarecisi Abdurrahim-i Rumi Hazretleri
Merzifon evliyaları
Üçler türbesi
Merzifon'la ilintili kişiler
Köprülü Mehmet Paşa
Köprülü Fazıl Ahmet Paşa
Gani Baba
Garip Hafız]
Piri Baba
Abdurrahim-i Rumi
Gül Baba
Merzifon'da zevat
Merzifon kaymakamları
Merzifon hava üs komutanları
Merzifon belediye başkanları
Merzifon'lu şairler
Merzifon'lu devlet adamları
Merzifon'lu bürokratlar
Merzifon'lu işadamları
Merzifon'lu sanayiciler
Merzifon'lu yazarlar
Merzifon eşeği
Kıbrıs eşeği
Bursa/Amasyalılar
Merzifon Belgeleri
Merzifon kitabeleri

Merzifon kitapları
Amerikan Koleji kitapları
[1] [2]
Şablonlar Şablon:Merzifon Template:Merzifon belde ve köyleri Şablon:Merzifon kaymakamları

Flag of Turkey.svg Merzifon, Türkiye
Amasya İdari Bölümler Haritası

Amasya İdari Bölümler Haritası
Harita

Türkiye'de yeri
Bilgiler
Şehir nüfusu 52.947 (2010)
İlçe nüfusu 69.237 (2010)
Yüzölçümü 972,24 km²
Nüfus yoğunluğu 71,07/km²
Rakım 700 metre
Koordinatlar
Posta kodu 05307
Alan kodu 0358
İl plaka kodu 05
Yönetim
Ülke Türkiye
Coğrafi Bölge karadeniz Bölgesi
İl Amasya
Kaymakam Mehmet Fatih GEYİM
Belediye başkanı M.Kadri AYDINLI
Website [3]
İlçe kaymakamlık site []

Merzifon, Amasya'nın bir ilçesi.

İlçenin adı[]

İlçenin adının kökeni hakkında iki varsayım mevcuttur:

  1. M.Ö. 700'lü yıllarda Merzifon'un 4 km doğusunda, bugün Marınca diye anılan köyün bulunduğu yerde, bölge valisi Barsevinç kendi ismini taşıyan bir kasaba inşa ettirmiştir. Bu kasabanın adı zamanla Marsevinç, Mersuvan ve Merzifon şeklini almıştır.
  2. M.Ö. 222'de bölge valisi 5. Mihridat tarafından, bugünkü Merzifon’un yerinde, Merzpond adında bir kale inşa ettirilmiş ve adı Merzban, Merzifon şeklinde değişmiştir. ”Merz” kelimesi Farsça’da “sınır, mahal, sükun", ”fon” sözcüğünün de pont’un Arapçalaştırılmış hali olduğu, dolayısıyla ”Merzifon” sözcüğünün “Pond karargahı” anlamına geldiği açıklanmıştır.

Nüfus[]

2010 Adrese Dayalı Nüfus Sayım Sistemi'ne göre ilçe merkezi nüfusu 52.947 kişi, köy nüfusu ise 16.290 kişidir. Samsun-Ankara karayolu uzerindedir. Samsun'a 109, Çorum'a 61, Amasya'ya 45, Ankara'ya 311, İstanbul'a 600 km mesafededir.

Tarihi[]

Bölge tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Yediler namı ile anılan gölleri, bereketli toprakları ile avcılık ve tarıma uygun bu ova yaklaşık 7 bin sene önce de insanlara yurt olmuştur. Karadeniz sahiline ve orta Anadolu’ya giden yollar Merzifon’da kesişmektedir. Bu nedenle coğrafyacı ve tarihçi Strabon bu bölgeyi “Bin köy” bölgesi olarak tanımlamıştır.

Strabon’un bin köy olarak belirttiği bölgede yapılan arkeolojik araştırmalarda yüzlerce höyük ve yerleşim yerinin varlığı saptanmıştır. Bu höyüklerden elde edilen seramik ve buluntulara göre Merzifon tarihinin M.Ö. 5500'lere kadar uzandığı anlaşılmıştır.

Frigler[]

Karanlık çağ sonrası M.Ö. 8. yüzyılda bölgedeki Hitit kentleri üzerine yerleşen Frigler başta Merzifon kalesi (şehir merkezi) olmak üzere çevredeki diğer Hitit yerleşim yerlerini de onarımdan geçirerek kullanmışlardır. Ayrıca Oymaağaç, Onhoroz, Büyük ve Küçük Küllük höyükleri de Frig yerleşim izleri taşımayan höyüklerdir.

Kimmer ve İskit[]

M.Ö. 600'lerde Kafkaslardan gelen Kimmer ve İskit akınlarıyla birlikte Anadolu’da Frig siyasi egemenliği son bulmuştur. Merzifon ve Gümüşhacıköy civarında İskit hakimiyetinin çok kısa süreli de olsa varlığı bulunmaktadır. Bu döneme ait buluntular Gümüşhacıköy-İmirler köyündeki bir mezardan çıkarılmış olup, Amasya müzesinde sergilenmektedir.

Pontos devleti[]

Pontusluların başkenti Amasya'dır. 200 yıl Amasya başkentlik yapmıştır. Amasya'daki kral mezarları bunlara aittir.

Amasya'nın iki büyük şehri Trabzon ve Sinop'tur. Başkentin Amasya olması ile birlikte Merzifon’da önemli ticaret merkezi olmuştur. Merzifon, askeri savunma ve ticaret yolu güvenliği açısından önemli bir yer tutmuştur. Yaklaşık 200 Yıllık Pontos (Mitridatlar) dönemi M.Ö. 47’de Roma Generali Sezar ile Pontos devlet kralı II.Pharnakes arasında, antik Zile (Zela) ile Amasya arasındaki Bacul köyünde yapılan savaşta Pontos askerlerinin yenilmesi ile son bulmuştur. Bölgede Pontos Devleti hakimiyeti zayıflamış ve bu tarihten itibaren Roma hakimiyeti dönemi başlamıştır.

Roma dönemi[]

Pompeius ve Lukullus savaşları esnasında Pontos şehirleri tahrip olmuştur. Anadoluyu, 131 Yılının sonbaharında ziyaret eden imparator Hadrianus, Amasya şehri ve çevresinin harap halini görmüş kentlerin imarı emrini vermiştir. Özellikle antik çağda yoğun iskan görmüş Merzifon ve civarındaki Roma köylerini de ziyaret ederek bölgede eski tapınakların onarımını, ayrıca yeni tapınakların da yapımı emrini vermiştir.

Bugünkü Karşıyaka (Neopolis) köyünde Zeus Stratios adına bir tapınak inşa ettirmiştir. Bu tapınağa ait sütun başlıkları ve sunak yazıtı Amasya Müzesi bahçesinde teşhir edilmektedir.

Bölgede huzur ve sükunetin sağlanması ile ekonomik hayat yeniden canlanmış, Merzifon şehrini çevreleyen şehir surları ve kalesi yeniden tamir edilmiş, şehir nüfusunun artmasıyla yeni mahalleler eklenmiştir.

Yine bu dönemde Merzifon'a bağlı olan Aktarla (Nureni) Köyü de önemli bir Roma yerleşmesi olup, 1994 Yılında Müze müdürlüğünce yapılan arkeolojik kazıda M.S.3. yüzyıla ait, Akroterli, Bezemeli bir lahit çıkarılmıştır. Lahit müze müdürlüğünde teşhir edilmektedir.

Roma İmparatorluğu 395’te Doğu ve Batı olmak üzere ikiye ayrılmış, Merzifon ve civarı Doğu Roma İmparatorluğu (Bizans) sınırları içerisinde kalmıştır.

Bizans İmparatorluğu[]

Roma'nın bir devamı olan Bizans İmparatorluğu'nda eski yerleşmeler aynen devam etmiş, Merzifon şehri de bu dönemde önemli bir kültür merkezi olmuştur.

Emeviler[]

8. yüzyılın başlarında Merzifon ve civarı Arap akınlarına (Emevi) maruz kalmış, şehir kısa bir süre Arap hakimiyetinde kaldıktan sonra tekrar Bizans hakimiyetine geçmiştir.

Merzifon ovasına hakim olan ve Alıcık köyü yakınlarında bulunan bu bölgedeki ticaret yolu üzerinde yer alan Bulak Kalesi yol güvenliğini sağlamak için kurulmuştur.

Danişmentler[]

11. yüzyılda bölge ile birlikte Merzifon da Danişmentler'in hakimiyetine girmiştir. Şehrin İslam hakimiyetine girmesiyle, şehirdeki Bizans eserlerinin bir kısmının cami ve medreseye dönüştürüldüğü bilinmektedir.

Selçuklu[]

Merzifon 12. yüzyılda Selçuklu egemenliğine (II. Kılıç Arslan zamanı) girmiş ve 14. yüzyıla dek bir Selçuklu şehri olarak kalmıştır.

İlhanlı[]

Şehir 14. Yüzyılda İlhanlı hakimiyetine girmiştir. Bu dönemde Merzifon ve havalisine yönetici olarak Moğol kökenli valiler tayin edilmiştir. İlhanlı Hükümdarı Ebu Sait Bahadırhan bu bölgenin idaresini Moğol Beyi Emir Çobanoğlu Demirtaş’a vermiştir.

Eratna Beyliği[]

İlhanlı yönetiminden sonra bölge, Eratna Beyliği hakimiyetime girmiştir (1335 – 1341). Eratna Beyi Şadgeldi Paşa Amasya ve Merzifon civarını da idaresi altına almış,daha sonra Şadgeldi Paşa’nın oğlu Emir Ahmet ile Kadı Burhaneddin arsında bir dizi savaşlarda sürekli el değiştirmiştir.

Taşanoğulları[]

1353-1396 tarihleri arasında Merzifon ve civarı Türkmen Beylerinden Taşanoğulları nın hakimiyetinde kalmıştır.

Osmanlı[]

Taşanoğulları Hasan ve Ali Bey zamanında, 1393 yılında Yıldırım Beyazid’in Amasya’yı fethetmesiyle birlikte yaklaşık 3 yıl süren mücadele sonucunda Merzifon bölgesi de Osmanlı hakimiyetine girmiştir.

Osmanlı döneminde, Sivas eyaletine bağlı Amasya Sancağının kazası olan Merzifon önemli bir kültür merkezi olmaya devam etmiştir.

1402 yılında Yıldırım Beyazid ile Timur arasındaki savaşta dağılan Osmanlı birliğini Amasya şehzadesi Çelebi Sultan Mehmet yeniden sağlayarak Osmanlı tahtına çıkmıştır. Bölgede sükunetin sağlanması ile Merzifon şehri de eski önemine kavuşmuştur. Osmanlı hakimiyetine giren şehir İstiklal Savaşı'na kadar Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır.

I.Dünya savaşı[]

I. Dünya savaşı’ndan sonra Merzifon 15 Mart 1919’da İngilizler tarafından işgal edildi. İşgal altındaki Merzifon’da 16 Haziran 1919’da büyük bir miting düzenleyerek İzmir’in işgali protesto edildi. O sırada Amasya’da bulunan Mustafa Kemal Paşa, mitingi bir telgrafla İstanbul’daki Harbiye Nezareti’ne bildirdi. Merzifonluların işgal boyunca sürdürdükleri şuurlu tepki sonucu İngilizler 27 Eylül 1919’da Merzifon'u terk etmişlerdir .

Yerel örgütlenme için Mustafa Kemal'in verdiği buyruklar üzerine Müftü Vehbi Efendi'nin başkanlığında, Belediye Başkanı Hacı Ömer, Mahami Kardeşlerden Avukat Sadık Bey,Ganizade Hacı Hafız,belediye Doktoru Hakkı ve Siryalı Rıza Efendi tarafından "Merzifon Müdafaa-i Hukuk Derneği" kurulmuştur.

Höyükler[]

Ortaova köyü Onhoroz, Büyük-Küçük Küllük höyükleri (tepeleri) ve Hayrettin köyü höyükleri en önemli Kalkolitik ve Eski Tunç Çağı yerleşmeleridir. Merzifon bölgesinin Hitit döneminde de başkent Hattusaş’a sınır olması nedeni ile önemli bir merkez ve yerleşim yeri olduğu görülmektedir. Bu dönemde (M.Ö.1700-700) bölgeden iki adet tabii yol geçmektedir.

Bunlar:

  1. Çorum - Merzifon - Havza - Kavak - Samsun yolu (bugünkü kara yolu).
  2. Çorum - Merzifon - Havza - Vezirköprü - Oymaağaç güzergahıdır.

Nüfus[]

İlçenin nüfusu 2000 yılı genel nüfus sayımına göre, 67281'dür. Bunun 45613'i ilçe merkezinde, 21668'sı köy ve kasabalarda yaşamaktadır. Yüzölçümü ise 845 km²'dir.

İlçe bağlısı olarak merkez hariç olmak üzere ilçe merkezine bağlı; 1 belde, 69 köy ve ? mahalleden oluşmaktadır.

Yıllara göre ilçe nüfus verileri
Yıllar Merkez Köyler Toplam
2009 52200 22800 75000
2007 52.050 17.043 69.093
2000 45.613 21.668 67.281
1997 42.740 25.681 68.421
1990 40.431 27.017 67.448
1985 37.027
1980 32.130
1975 30.526
1970 28.034
1965 23.410
1960 22.096

Sağlık Kuruluşları[]

  • Asker hastanesi(Hava hastanesi)
  • Merzifon Kara Mustafa Paşa Devlet Hastanesi
  • 5 adet aile sağlığı merkezi,Verem Savaş dispanseri
  • 1 özel tıp merkezi(Onur Tıp Merkezi)
  • 30 eczane

Merzifon Amasya Havaalanı[]

Merzifon Amasya Havaalanı, 2008'den itibaren sivil trafiğe açıldı. Daha önce sadece Askeri kullanıma açık iken adı 5. Ana Jet Üs Komutanlığı Merzifon Havaalanı olan havaalanı, sivil kullanıma açılınca Merzifon Amasya Havaalanı adını almıştır. İstanbul Atatürk-Merzifon arasında THY sefer yapmaktadır. Seferler pazartesi, salı, çarşamba, cuma günleri İstanbul'dan 17:00'da Merzifon'dan ise 19:00'da kalkmaktadır.

Askeri Kuruluşlar[]

İlçede 5. Ana Jet Üs Komutanlığı ve Radar Mevzi Komutanlığı mevcuttur. İlçe Jandarma Komutanlığı ve Askerlik Şube Başkanlığı dışında kalan topçu alayı yer değiştirmek suretiyle ilçeye 229. Motorize Piyade Alayı konuşlandırılmıştır. Bu alay daha sonraları Motorize Piyade Taburu'na dönüştürülmüş ve Çankırı'ya taşınmıştır. Alay yerleşkesine daha sonra Polis Meslek Eğitim Merkezi açılmıştır.

Köyler[]

Merzifon'un vikipedide bulunan mevcut köyleri için; Merzifon belde ve köyleri kategorisine bakınız.

Dış bağlantılar[]

Wikisource-logo.svg
Vikikaynak'ta, Kategori:Amasya/Merzifon Türküleri ile ilgili metin bulabilirsiniz.


Amasya Haritası Amasya ilinin ilçeleri Türk Bayrağı

Merkez | Göynücek | Gümüşhacıköy | Hamamözü | Merzifon | Suluova | Taşova



Amasya Haritası Merzifon belde ve köyleri Türk Bayrağı

İl: Amasyaİlçe Merkezi: Merzifon
Beldeler: Kayadüzü
Köyler:
AkörenAkpınarAksungurAktarlaAlıcıkAlişarAşağıbükBahçecikBalgözeBayatBayazıtBulakBüyükçayÇamlıcaÇavundurÇaybaşıÇayırköyÇayırözüÇobanörenDemirpınarDerealanDiphacıElmayoluEsentepeEymirGelinsiniGökçebağGümüştepeHacetHacıyakupHanköyHayrettinköyHırkaİnalanıKamışlıKaracakayaKaramağaraKaramustafapaşaKaratepeKarşıyakaKıreymirKızıleğrekKoçköyKuyuköyKüçükçayMahmutluOrtabükOrtaovaOsmanoğluOymaağaçOymakPekmezciSaraycıkSarıbuğdaySarıköySazlıcaŞeyhyeniTürkoğluUzunyazıYakacıkYakupköyYalnızYeniceYeşilörenYolüstüYukarıbük

Amasya İlçeleri: Merkez ilçeGöynücekGümüşhacıköyHamamözüMerzifonSuluovaTaşova


ca:Merzifon cbk-zam:Merzifon de:Merzifon en:Merzifon fr:Merzifon lbe:Мерзифон mrj:Мерзифон pl:Merzifon ru:Мерзифон sv:Merzifon sw:Merzifon