FANDOM


Dosya:Rodin The Thinker Laeken cemetery.jpg

Psikoloji ya da ruhiyat ya da ruh bilimi (Yunanca ψυχολογία, psihologia: Ruhiyat), insan davranışlarını ve zihinsel süreçleri inceleyen bilim dalıdır. Psikoloji diğer bilimlere kıyasla kısa bir geçmişe sahiptir. Bu kısa süre içinde psikoloji değişik biçimlerde tanımlanmıştır. İlk tanım insan zihninin yapısının incelenmesi biçimindeydi. İnsan zihnini gözleyebilmenin olanaksızlığı karşısında psikologlar, psikolojiyi "gözlenebilen davranışların bilimsel incelemesi" biçiminde tanımlamışlardır. İnsan zihninin davranış üzerindeki etkisini kabul etmeyen bu yaklaşıma, psikoloji içinde tepki oluşmaya başlamış, bellek süreçleri ve düşünme gibi zihinsel işlevleri inceleyen bilişsel psikoloji ortaya çıkmıştır.[1]

Bu gelişmeler günümüz psikolojisinin tanımını etkilemiştir. Modern psikoloji günümüzde, davranışı ve davranışın altında yatan süreçleri bilimsel olarak inceleyen çalışma alanı olarak tanımlanır. Bilişsel süreçleri doğrudan gözleme olanağı yoktur; organizmanın davranışları gözlenerek ya da nörolojik bulgular kullanılarak onların varlığı saptanır.[1]

Bilim olarak psikoloji Edit

İnsan bir canlı olarak çevresine uyum sağlamak ve kendi içinde de dengeli bir gelişme eğilimi vardır. Psikoloji de elde ettiği yasaları yine insana uygulayarak onun davranışlarını açıklamaya çalısır, önceden kestirmeye çalışır. Böylece, insana bu gelişim ve uyum sürecinde yardımcı olabilir.

Günümüzde psikolojinin bulgularından, çok değişik sahalarda yararlanılır. Eğitim, tıp, ceride(basın-yayın) , ekonomi alanlarında psikolojik bilgilerin kullanımı, insanların daha başarılı olmasını sağlamaktadır. Büyüme, gelişme, yetenekler, ilgi, zekâ, heyacan, bellek, düşünme, öğrenme konularında elde edilen psikolojik bilgilerin eğitim alanında kullanılmasıyla bu alanda başarı yükselmiş, daha sağlıklı, daha yeni bir eğitim anlayışı gelişmiştir.Ayrıca Türkiye Eğitim Bilimleri Psikolojik Danışma ve Rehberlik ya da dengi bir bölümden diploma alanlar, eğitim fakültesi mezunu olarak resmi kurumlarda veya özel eğitim öğretim kurumlarında rehber öğretmen- psikolojik danışman olarak çalışmaktadırlar.


Psikolojinin amaçları Edit

  • İnsan davranışlarını tanımlamaya çalışır. ( Örneğin: Stres, vücudun çeşitli içsel ve dışsal uyaranlara verdiği otomatik tepki., Öğrenme, bireyin yaşantılar sonucu davranışlarda meydana gelen oldukça uzun süreli değişmelerdir. gibi.
  • İnsan davranışlarını anlamaya ve açıklamaya çalışır. Davranışın nedenini saptamaya çalışır. Yani diğer bilimlerin yaptığı gibi neden-sonuç ilişkisini ortaya koymaya çalışır.
  • İnsan davranışlarını önceden kestirebilmek ( öngörü, tahmin ) ister.
  • İnsan davranışlarını etkilemek ve kontrol etmek ister. ( ! )

Ekoller ve yaklaşımlar Edit

  1. Amaçlılık ruhbilimi (İng. Purposive psychology)
  2. Askerlik ruhbilimi (İng. Military psychology)
  3. Uygulamalı ruhbilim (İng. Applied psychology)
  4. Atomculuk (İng. Atomism)
  5. Bilimsel ruhbilim (İng. Scientific psychology)
  6. Biçim ruhbilimi (İng. Gestalt psychology)
  7. Bireysel ruhbilim (İng. Individual psychology)
  8. Budunsal ruhbilim (İng. Ethnopsychology)
  9. Çevre ruhbilimi (İng. Ecological psychology)
  10. Çevresel ruhbilimi (İng. Environmental psychology)
  11. Çözümsel ruhbilim (İng. Analytical psychology)
  12. Davranışçılık (İng. Behaviorism)
  13. Davranışlararası ruhbilimi (İng. Interbehavioral psychology)
  14. Deneysel ruhbilim (İng. Experimental psychology)
  15. Derinlik ruhbilimi (İng. Depth psychology)
  16. Endüstri ruhbilimi (İng. Industrial psychology)
  17. Ergenlik ruhbilimi (İng. Adolescent psychology)
  18. Fizyolojik ruhbilim (İng. Physiological psychology)
  19. Yapısal ruhbilim (İng. Structural psychology)
  20. Genel ruhbilim (İng. General psychology)
  21. Gensel ruhbilim (İng. Genetic psychology)
  22. Görgül ruhbilim (İng. Empirical psychology)
  23. Hayvan ruhbilimi (İng. Animal psychology)
  24. Herbartçılık (İng. Herbartianism)
  25. İşlem ruhbilimi (İng. Act psychology)
  26. İşlevsel ruhbilim (İng. Functional psychology)
  27. Kişiliksel ruhbilim (İng. Personalistic psychology)
  28. Kültür ruhbilimi (İng. Cultural science psychology)
  29. Matematiksel örnek ruhbilim (İng. Mathematical model psychology)
  30. Nesnel ruhbilim (İng. Object psychology)
  31. Örgensel ruhbilim (İng. Organismic psychology)
  32. Öz ruhbilimi (İng. Self psychology)
  33. Sayılama ruhbilimi (İng. Statistical psychology)
  34. Toplumsal ruhbilim (İng. Social psychology)
  35. Topoloji ruhbilimi (İng. Topological psychology)
  36. Ussal ruhbilim (İng. Rational psychology)
  37. Uyaran - karşılık ruhbilimi (İng. Stimulus - response psychology)
  38. Varoluşçu ruhbilim (İng. Existential psychology)
  39. Vektör ruhbilimi (İng. Vector psychology)
  40. Yığın ruhbilimi (İng. Mass psychology)

Ayrıca:

  1. Normaldışı ruhbilim (İng. Abnormal psychology),
  2. Biyolojik ruhbilim (İng. Biological psychology),
  3. Bilişsel ruhbilim (İng. Cognitive psychology),
  4. Karşılaştırmalı ruhbilim (İng. Comparative psychology),
  5. Gelişimsel ruhbilim (İng. Developmental psychology),
  6. Psikometrik ruhbilim (İng. Psychometric psychology),
  7. Danışmanlık ruhbilimi (İng. Counselling psychology),
  8. Eğitim ruhbilimi (İng. Educational psychology),
  9. Adlî tıp ruhbilimi (İng. Forensic psychology),
  10. Sağlık ruhbilimi (İng. Health psychology),
  11. Nöropsikoloji (İng. Neuropsychology),
  12. Psikodrama (İng. Psychodrama),
  13. Klinik psikoloji (İng. Clinical psychology),
  14. Sağlıkbilimsel psikoloji (İng. Psychological medicine),
  15. Psikanaliz (İng. Psychoanalysis),
  16. Psikopatoloji (ing. Psychopathology),
  17. Grup psikolojisi (İng. Group psychology), vb. alanlar da mevcuttur.

Ana çalışma alanları Edit

Algı

Hafıza

Bilgi temsili

Dil

Düşünme

Diğer bilimlerle ilişki Edit

Psikoloji-biyoloji: Biyoloji, canlı varlıkları inceler. İnsan biyolojisi, insan psikolojisiyle iç içedir. İnsanların psikolojik durumu, onların biyolojik işleyişini de etkiler. Biyolojik yapıları da ruh durumlarını. Antidepresan ilaçların çalışma şekli de bu yüzden insanların sinir sistemindeki kimyasal değişiklikler yaratarak ruh durumlarını değiştirmeyi hedefler.

Notlar Edit

  1. 1,0 1,1 Doğan Cüceloğlu (1991), İnsan ve Davranışı, "Psikolojinin Tanımı", Remzi Kitabevi, ISBN 978-975-14-0250-9.

Şablon:Sosyal bilimler altbilgisiaf:Sielkunde ak:Saekɔlɔgyi an:Psicolochía ar:علم النفس arz:سايكولوجيا ast:Sicoloxía bat-smg:Psėchologėjė be:Псіхалогія be-x-old:Псыхалёгія bg:Психология bn:মনোবিজ্ঞান br:Bredoniezh bs:Psihologija ca:Psicologia ceb:Sikolohiya cs:Psychologie csb:Psychòlogijô cv:Психологи cy:Seicoleg da:Psykologi de:Psychologie diq:Psikoloci el:Ψυχολογία en:Psychology eo:Psikologio es:Psicología et:Psühholoogia eu:Psikologia ext:Sicologia fa:روان‌شناسی fi:Psykologia fiu-vro:Psükoloogia fr:Psychologie fur:Psicologjie fy:Psychology ga:Síceolaíocht gd:Eòlas-inntinn gl:Psicoloxía gu:મનોવિજ્ઞાન gv:Shicklaage he:פסיכולוגיה hi:मानस शास्त्र hr:Psihologija hu:Pszichológia hy:Հոգեբանություն ia:Psychologia id:Psikologi io:Psikologio is:Sálfræði it:Psicologia ja:心理学 jbo:menske jv:Psikologi ka:ფსიქოლოგია kk:Психология kn:ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ ko:심리학 ku:Psîkolojî ky:Психология la:Psychologia lad:Psikolojiya lb:Psychologie li:Psychologie lij:Psicologia lo:ຈິດຕະວິທະຍາ lt:Psichologija lv:Psiholoģija mg:Toe-tsaina mk:Психологија ml:മനഃശാസ്ത്രം mn:Сэтгэл судлал mr:मानसशास्त्र ms:Psikologi mt:Psikoloġija mwl:Psicologie my:စိတ္တဗေဒ nap:Psicologgia nl:Psychologie nn:Psykologi no:Psykologi nov:Psikologia nrm:Psychologie oc:Psicologia os:Психологи pi:चिन्तनशास्त्र pl:Psychologia pnb:نفسیات ps:ساپوهنه pt:Psicologia qu:Nuna yachay ro:Psihologie ru:Психология sah:Психология sc:Psicologia scn:Psicoluggìa sco:Psychology sh:Psihologija si:මනෝවේදය simple:Psychology sk:Psychológia sl:Psihologija sm:Saikolosi sq:Psikologjia sr:Психологија st:Saekholoji stq:Psychologie su:Psikologi sv:Psykologi sw:Elimunafsia ta:உளவியல் te:మానసిక శాస్త్రము th:จิตวิทยา tl:Sikolohiya tpi:Saikolosi tt:Психология uk:Психологія ur:نفسیات vec:Sicołogia vi:Tâm lý học vls:Psychologie war:Psikolohiya yi:פסיכאלאגיע zea:Psyholohie zh:心理学 zh-min-nan:Sim-lí-ha̍k zh-yue:心理學

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.