FANDOM


Wikipedia-logo-tr
Vikipedi'den Stratejik Planlama düşüncesinin Evrimi ile ilgili bir şeyler var
Bknz

Şablon:Strateji ve Planlama bakınız d


Strateji Plan
Stratejik Plan Hazırlama Klavuzu Kurumsal Stratejik Planlama Kamu İdarecileri İçin Stratejik Planlama Klavuzu Stratejik Yönetim ve Stratejik Planlama Stratejik Planlamanın Özellikleri Stratejik Planlama düşüncesinin Evrimi
Stratejik Planlamaya İlişkin alternatif Yaklaşımlar ve Stratejik Yönetim Okulları Stratejik Planlama Süreci Stratejik Yönetim ve Stratejik Planlama Kamu Kesiminde Stratejik Yönetim ve Vizyon Sürekli Değişen Kentsel Faktörler Karşısında Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama Gereği Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi Bağlamında Örgütlerde İşgören Motivasyonu Süreci CBS Projelerinin Stratejik Planlaması Ve SWOT Analizinin Yeri Öğrenen Örgütlerde Stratejik Planlama ve Stratejik Örgütlenme Teşkilat SGB Görev Tanımları Statejik Plan Çalışmaları Tezler ve Raporlar
Stratejinin Tanımı Stratejinin Özellikleri Stratejinin Temel Unsurları Strateji Kavramının Belirli Kavramlarla İlişkisi Planlamanın Tanımı Planlamanın Özellikleri Planlama İlkeleri Planlama Sürecinin Aşamaları Planlamanın Yararları Ve Sakıncaları Stratejik Planlamanın Tanımı Stratejik Planlamanın Özellikleri Stratejik Planlama Süreci Stratejik Planda Yer Alması Gereken Temel Unsurlar Stratejik Planlamanın Amacı Stratejik Planlamanın Yararları Stratejik Yönetimin Tanımı Stratejik Yönetimin Özellikleri Stratejik Yönetimin Amaçları Stratejik Yönetim Araçları Stratejik Yönetimin Faydaları Stratejik Yönetimle Stratejik Planlama ilişkisi Stratejik Yönetimin Stratejik Planlamadan Farkları Stratejik Yönetimin Stratejik Planlamaya sağlayacağı Faydalar

Stratejik planlama düşüncesinin bilimselleşebilmesi için, öncelikle yönetim düşüncesinin bilimselleşmeye başlaması gerekmiştir. Yönetim düşüncesinin bilimselleşmeye başlamasıyla birlikte yönetim uygulamalarının teorik çerçevesi oluşmuş ve yönetim işi tanımlanmıştır. Stratejik yönetim düşüncesinin bilimsel çıkış noktası olarak, yönetim fonksiyonlarından, vazgeçilmez bir tanesi olan planlama işinin önem kazandığı, öne çıktığı tarihleri alabiliriz. Bu noktadan başlayarak stratejik düşünme bilimsel bir gelişme çizgisi izlemiştir (Erkut, 2009, s. 21).

Stratejik planlamanın evrilmesi süreci farklı yazarlarca farklı şekillerde ele alınmıştır. Örneğin Barca; tarihsel incelemeler için dönemselleştirme zorunlu olduğundan bahisle, yaklaşık elli yıllık tarihi gelişimi bir bütün olarak incelemek imkânsız olduğu için kendi içerisinde benzerlik gösteren düşünceleri belli dönemler içerisinde ele almak gerektiğini vurgulanmıştır. Bu bağlamda tarihsel gelişim çizgileri izlenerek stratejik yönetim düşüncesinin gelişimi üç ana dönem olarak ele alınmıştır (Barca, 2009, s. 35):

1. Stratejik planlama anlayışı dönemi (1960-1980),

2. Rekabet stratejisi dönemi (1980-1990),

3. Temel yetkinliklere dayalı strateji anlayışı dönemi (1990’dan günümüze).

Stratejik planlama sürecinin evrimini Erkut ise daha farklı ele almıştır. Erkut; M.Ö. 340’dan 1900’lü yıllara gelinceye kadar askeri planlama uygulamaları, 1900-1930’a kadar yapmak ve düşünmek ayrımını kavramsallaştırma süreci; 1930’dan 1950’lere kadar kurumsal bütçeleme ve parasal planların ön planda olduğu süreç; 1950’den 1960’lara kadar sınırlı kapsamlı operasyonel planlamanın hakim olduğu süreç; 1960 ile 1965 arası uzun vadeli ve uzak geleceği planlayan süreç; 1965-1970 arası sistem görüşü ve bütünsel yaklaşım, yön belirleme gibi mefhumların etkisi ile gelişen toplu planlama süreci; 1970 ile 1980 arası çevre bilincinin, yol çizme ve yön belirleme olgularının ön plana çıktığı stratejik planlama süreci; 1980 ile 1985 arası açık örgüt, çevre ile etkileşim ve geri bildirimi içine alan planlama yaklaşımı ile stratejik yönetim süreci; 1985 ile 1990 arası alternatif oyun planlarının ön plana çıktığı stratejik senaryolar süreci; 1990-1995 arası stratejik değerler eksenli gelişen stratejik kültür süreci ve son olarak 1995 yılından sonra kaybolan sınırlar, çevrenin tasarımı ve çekirdek yetkinlikleri baz alan stratejik yetkinlikler süreci şeklinde ele almıştır (Erkut, 2009, s. 21-28). Çevik, planlamanın geçirdiği aşamaları: “Bütçe ve mali kontrol”; “uzun dönemli planlama”; “ticari stratejik planlama”; “ortak stratejik planlama”; Süleyman Demirel Üniversitesi Suleyman Demirel University Vizyoner Dergisi The Journal of Visionary Y.2013, C.4, S.9., ss.152-172 Y.2013, Vol.4, No.9., pp.152-172 156 “stratejik yönetim” şeklinde ele almış (Çevik, 2010, s. 138), sıralamanın benzerini Erkut aşağıdaki şekille ifadelendirmiştir. Şekil 1. Stratejik Planlama (Yönetim) Sürecinin Evrimi 1930 Para Planlaması (Bütçe) 1950 İş Planlaması (Operasyon) 1960 Hedef Planlaması (UVP) 1965 Şirket Planlaması (Toplu) 1970 Yol/Rota Planlaması (Stratejik) Kaynak: Erkut (2009, s. 24). 1950’li yıllar geleceğin tahmin edilmesi için önceden düşünme sürecinin oluşturulduğu yıllardır. Bu girişimleri planlama olarak adlandırılabilir. Bu planlar iş planları niteliğindedir. 1960’lı yıllara gelindiğinde daha çok noktadan görme, algılama ve değerlendirme ihtiyaçları ortaya çıkmıştır. Bu nedenle uzun vadeli planlama yaklaşım teknikleri gelişmiştir. 1965’li yıllarda ise planlama, işletmenin bölümlerine yönelik değil, bir bütün olarak planlamasını gerektirmiştir. Kısmi planlamadan toplu planlamaya geçilmiştir (Güçlü, 2003, s. 72). 1970’li yıllarda Amerikan İşletmeleri’nde uygulamaya başlanması, bu kavramı bir planlama ve yönetim türü olarak geliştirmiş ve bu yaklaşım yönetim bilimi tarihinde yer almış; 1960 ve 1970’lerde özel sektörde yaygınlaşarak (Çetin, 2008, s. 123) 1980’lere gelindiğinde stratejik planlama örgütün dört duvarı dışında neler olup bittiğini araştırmaya başlamıştır. Uzmanlar stratejik planlamayı örgütle çevresi arasındaki ilişkileri algılayabilecek şekilde yeniden düzenlemeye başlamıştır. Stratejik planlama, ticari ilişkilerde rekabet avantajlarını hesaplama ve kazanmayla ilgilenmeye başlamıştır. Buna karşın kamu ve kar amacı gütmeyen kuruluşlarda stratejik planlama çalışmaları çevreyi değerlendirip, böylece hedef kitlenin ihtiyaçlarını tespit ve bunları tahmin etme yolları üzerine yoğunlaşmıştır. Eleştiriler ve değişen koşullar karşısında stratejik planlama teorisi de değişmiş ve bugün stratejik planlama kavramı stratejik yönetim ve stratejik görüş şeklinde kendisini yenilemiştir (Gürer, 2006, s. 94). Örgütlerin giderek daha karmaşık bir hale gelmesi, çevrenin sürekli değişmesi, belirsizlik ve kararsızlığın artması, ekonomik nedenler, artan rekabet, teknolojik yetersizlikler, değişen sosyo-politik ve hukuki koşullar, piyasa şartları gibi nedenlerle örgütlerin ayakta kalabilmeleri ve başarılı olmaları gittikçe zorlaşmaktadır. Bu nedenle kamu ve özel kesimde tüm örgütler vizyon sahibi,  değişiklikleri zamanında görebilen ve hızla cevap verebilen yöneticilere ve bunu uygulayacak stratejilere gereksinim duymaktadır (Demir, Yılmaz, 2010, s. 73). Tablo 1. Stratejik Planlama (Yönetimin) Evrimi DÖNEM AŞAMA ÖZELLİK M.Ö. 340 Askeri Planlama Uygulamaları 1900 Düşünme İşi Yönetme İşi Yapmak ve Düşünmek ayrımının kavramsallaşması 1930 Kurumsal Bütçeleme Parasal Planlar 1950 Planlama (Sınırlı Kapsamlı Operasyonel Planlama) GörünürGelecek Yakın Gelecek Parçalı Yaklaşım Ulaşılacak Nokta Kapalı Örgüt Tahmin 1960 Uzun Vadeli Planlama Uzak Gelecek 1965 Toplu Planlama Sistem Görüşü Bütünsel Yaklaşım İç Etkileşim 1970 Stratejik Planlama Çevre Bilinci Yol Çizme Yön Belirleme 1980 Stratejik Yönetim Açık Örgüt, Çevre ile Etkileşim Geri Bildirim Planlama Süreci 1985 Stratejik Senaryolar Alternatif Yönler Alternatif Yollar Alternatif Oyun Planları 1990 Stratejik Görüş Stratejik Kültür Öngörülmeyen Gelecek Bilinmeyen Çevre Stratejik Değerler Çevre ile İşbirliği 1995 Stratejik Yetkinlikler Kaybolan Sınırlar Çevrenin Tasarımı Çekirdek Yetkinlikler Kaynak: Erkut, (2009, s. 28). Stratejik yönetim alanındaki elli yıllık ilerleme göz önüne alındığında, düşüncelerin değişmenin ve gelişmesine yol açan ana dinamiğin teorik arayışlar olmaktan daha çok değişen çevre şartlarının olduğu görülmektedir. Bu beklenilen bir durum olarak görülebilir. Çünkü strateji alanı doğası gereği çevredeki değişikliklere son derece duyarlı olmayı gerektirmektedir. Bu da düşünsel ilerlemenin zihinsel egzersizlerden daha çok çevreye uyum sağlamanın gerektirdiği mücadelenin sonucunda ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Buradan çıkarılabilecek genel bir sonuç, önümüzdeki zamanlarda değişen çevre şartlarına bağlı olarak yeni stratejik anlayış ve formülasyonların gündeme gelebileceğidir.

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.