FANDOM


Zorbalığın standart bir tanımı yoktur.

Ancak ısrarlı, saldırgan, mütcaviz yada hakaret edici davranışla, gücünü kötüye kullanır. Karşısındaki kişi ise kendisini tehdit altında, aşağılanmış, yara alabilir ve kafası karışmış hisseder. Zorbanın davranışında hedefteki kişinin özgüveni zayıflar, strese girmesine neden olunur.

Zorbanın olumsuz davranış listesinde yer alanlar: Edit

Haksız eleştiri Tecrit etmek Hata bulmak Zayıflatmak Gerçek niyeti saklamak İftira atmak Çarpıtarak yansıtmak Sürekli eleştiri Gücünü, otoritesini kötüye kullanmak Geçersiz nedenlerle iş hayatında uyarı vermek Hedef göstermek Küçümsemek Aşağılamak Alay etmek Aşırı yük altına sokmak Yetkinin azaltılması, sorumluluğun arttırılması Reddedilme hissi Gerçekçi olmayan hedefler konması, bitirme sürelerinin gerçekçi olmayışı İş/özel hayatla ilgili ödül, teşvik, sevgi, verilmemesi

Zorbalar için bu davranışlar alışkanlık haline gelmiştir. Yalnız size değil, herkese aynı şekilde davranabilir. Karşılık vermezseniz davranış sürer.

Zorbanın özellikleri: Edit

· Yalan söyler, aldırış etmez

· Seçicidir

· İnkarcıdır, pişman olmaz

· Tertipçidir, kötü niyetlidir.

· Güce eğilimlidir

· Teşekkür etmez

· Bencildir, esnek değildir.

· Güvensiz ve olgunlaşmamıştır

· Çekici ve mantıklı olabilir

Zorba kişiye davranışını uzun sürdürme olanağı veren çekici olabilme yeteneğidir. Bu özellik ona zorba davranışına hedef olmayanlar arasında kendisine geniş bir izleyici kitlesi bulma olanağı verir.

Zorba Davranışın Etkileri : Edit

1. Kurbanın sağlığı bozulmaya başlar.

- Uyku bozuklukları görülür

- Kalp çarpıntısı

- Mide, bağırsak problemleri

- Küçük ağrı ve sancılar çıkar

2. Duygusal semptomlar başlar

- Ürkeklik

- Huzursuzluk

- Panik atak

- Depresyon

- Öfke ve güvensizlik

zorbalık

Zorba olma durumu.


Zorbaca davranış, müstebitlik Edit

Örnek: Her davranışının, her sözünün altında bir zorbalık yattığı görülür. S. Birsel Tyranny. violence. bullying. despotism. Tyranny. extortion. despotism. highhandedness. overbearance. rule of force. violence.


zorba (nedir) Edit

Gücüne güvenerek hükmü altında bulunanlara söz hakkı ve davranış özgürlüğü tanımayan (kimse), müstebit, despot, diktatör.

Autocratic. autocratical. high-handed. imperious. overbearing. procrustean. rapacious. rowdy. bully. despot.

extortioner. extortionist. persecutor. ravisher. ruffian.

Autocrat. bully. despot. domineering. tyrant. despotic. high-handed.

Tyrant. tyrannical. despot. hard handed. rapacious. rebel. ruffian.

[1] Gücüne güvenerek hükmü altında bulunanlara söz hakkı ve davranış özgürlüğü tanımayan (kimse).

Balance icon Eş Anlamlılar

[1] müstebit, mütegallibe, despot, diktatör.
<p style="margin-bottom: 0.5em;" title="Ekler ya da birleşimlerle türetilmiş kavramlar">Honyakuaimai Türetilmiş Kavramlar zorbalık, zorbaca.

Emine EroğluEdit

“İnsanlar bir yönüyle hayvan oldukları için şu pis istibdadı da beraberlerinde getirmişler,” der Muhakemât'ta. Yani “zorbalık tarihi” insanlık tarihi kadar eskidir. Kendi aczini idrak ve itiraf edemeyen, istemese de kibir kuyusuna düşer, bir nevi ilahlık ilan edip mahlûkatın aczini tahakküme dönüştürür.

Üstad, zorbalığı mücerred bir kavram olarak bırakmaz, bütün teferruatı ile tanımlar. Öyle ki, onun tasvir ettiği detaylarla bir müstebidi görür görmez tanırsınız.

Zorba, değişik biçimlerde her devirde tezahür eder. Hangi zamanın zehirli meyvesi olursa olsun cehaletten beslenir. En belirgin özelliği, sanki kendinde bir kuvvet varmış gibi hile ve dayatma ile korku ve baskı oluşturmasıdır. Etrafına köle muamelesi yaparak, insaniyetlerini yok eder. Başarı ve iyilikleri kendi defterine yazdırır, hatalar ve kötülükleri başkalarına yükler. Kendini büyütmek için milletin etini yer, mazlumların ve mağdurların omzuna basıp yükselerek bütün âleme sadece kendini göstermek ister. Kuvveti kanunda değil, şahıslarda toplar . Kanunları kendi keyfine tabi kılmak suretiyle hakkı kuvvet karşısında mağlub eder. Bu şartlarda millet hiçbir işini riya karıştırmadan yapamaz hale gelir, zira yağcılığa ve yalancılığa alışmanın en büyük tehlikesi samimiyet ve ihlası terk etmektir. Neticede insan gayret ve emeğinin motoru olan çalışma isteği de söner. Ümitsizlik ruhları işgal eder.

Mâmehuran hırsızları

Bediüzzaman, kâinatta hayır galip olsa da istibdada karşı mücadelenin dönemsel olmadığının, kıyamete kadar süreceğinin altını çizer. Öyleyse ona karşı herkesin aktif ve sürekli bir mücadelesi olmalı, temel hak ve özgürlükler koruma altına alınmalıdır. Üstad, Kürt aşiretlerine seslenirken, zorbalığa karşı direniş yöntemi olarak Mâmehuran aşiretinin hırsızlarla mücadelesini örnek gösterir:

“Şimdi her biriniz, bazı koyunları bir çobanın idaresine vermişsiniz. Hâlbuki çoban tembel ve muavini kayıtsız, köpekleri değersizdir. Tamamıyla ona itimat etseniz, rahatla evlerinizde yatsanız, bîçare koyunları müstebit kurtlar ve hırsızlar ve belâlar içinde bıraksanız daha mı iyidir? Yoksa her biriniz çobanın yetersizliğini bilmekle gaflet uykusunu terk edip, hanesinden bir kahraman gibi koşsun. Koyunların etrafında halka tutup, bir çobana bedel, bin muhafız olmakla emanete sahip çıksın. Hiçbir kurt ve hırsız koyunlara saldırmaya cesaret etmesin, daha mı iyidir?"

Görünüşe göre Mâmehuran aşireti hırsızlıkla etkili mücadele etmişler. İşi sadece bekçiye veya çobana bırakmamış, rahatlarını terk ederek, müstebit kurtlara ve hırsızlara karşı koyunlarını korumuşlar.

Öykünün devamı şöyle:

İşsiz kalan Mâmehuran hırsızları, bu esnada, çölde Şeyh Ahmet adında bir zatın önünü kesip onun üzerindekileri çalmak istiyorlar. Şeyh Ahmet ise, “Önce bana on dakika müsaade edin ve beni dinleyin, sonra ne yapacaksanız, ne alacaksanız alın,” diyor.

Müsaade alan ve kendisini dinleyen Mâmehuran hırsızlarına, Şeyh Ahmet tesirli ve anlamlı bir nasihatte bulunuyor. Neticede hırsızlar tevbekâr Sûfiler haline geliyor. Yani baskı ve tahakküme karşı etkin mücadele “ruhları ağlayarak arınmak isteyen” ama bunun için bir bahaneye ihtiyaç duyanların ıslahına da imkân sağlıyor. Hatta zorbalık devam etse de hürriyet ve adalet, sosyal hayatın bazı şube ve sınıflarında hayatiyetini devam ettirebiliyor.

Velhasıl istibdatla mücadele ciddi bir birey olma bilinci gerektiriyor.

Kaçan da kovalayan da ne kadar güçsüz

Rivayet edilir ki, Halife Mansur minberde hutbe irat ederken burnuna bir sinek konar. Halife, cemaatin huzurunda ellerini hareket ettirmek istemez. Sineği kovmak için başını sallar. Fakat burnundan uçan sinek, bu sefer gözüne konar. Mansur başını salladıkça uçup konmalar devam eder. Sonunda dayanamaz ve elini kullanarak sineği uzaklaştırmak zorunda kalır.

Minberden indiğinde kızgınlıkla Amr b. Ubeyd'e “Allah sineği ne için yaratmış acaba?” diye söylenir. Amr, bir medenî cesaret örneği gösterir ve, “Zorbaların burnunu sürtmek için” diye cevap verir. Mansur, şaşkınlıkla “Niçin böyle söylüyorsun?” diye sorar. Amr, görüşünü bir âyete dayandırır:

“Hatta sinek onlardan bir şey kapsa, onu dahi kurtarıp geri alamazlar. İsteyen de, kendinden bir şey istenilen de, kaçan da kovalayan da ne kadar güçsüz!..” (Hacc, 73)

Rivayet bize Halife Mansur'un Amr'ı haklı bulduğunu söylüyor. Hakikat de öyle. Zira nefis başta olmak üzere tüm zorbalar burnu sürtülesi. Aczini bilmeyene önünde sonunda bildiriyorlar. Karıncanın Firavun'u, sineğin Nemrud'u, Hz. Dâvud'un Câlud'u, bir mikrobun bir cebbarı mağlup etmesi, aczin kibir ve tahakküme karşı kaçınılmaz zaferi. Bu yüzden İmam Şâzelî Hazretleri, meşhur Hizbü'n Nasr Duası'nda Allah'a şöyle seslenir: “Zorbaların kaba kuvvetleri Senin takdirini asla engelleyemez. Ve ister kral, ister kisra isterse zulme saplanmış başka herhangi bir zorba olsun, o mütemerridlerin helâki kat'iyyen Sana ağır gelmez…”

Biz gaflet uykusunu terk edip, evrensel değerleri korumaya koştuğumuzda ortada müstebid de kalmayacak, “onlardan bir iz” de...

Derviş Yûnus ne güzel görmüş:

“Bir serçe bir kartalı

Salladı vurdu yere

Yalan değil gerçektir

Ben de gördüm tozunu!”


25 Aralık 2015, Cuma

Emine Eroğlu

Edit

Lupa Sıfat Edit

Ico libri Anlamlar

[1] zorba
[1] zor-baz
  • (İngilizce): [1] violent person

Community content is available under CC-BY-SA unless otherwise noted.